Drie maanden na de start van Thuisabortus.nl, een website waar vrouwen online abortuspillen kunnen aanvragen, maken opvallend veel vrouwen buiten de Randstad er gebruik van. Maar de apotheken waar zij de pillen moeten ophalen, werken lang niet altijd mee.
Sinds de site op 23 maart is opgezet, hebben bijna 1.200 vrouwen een aanvraag ingediend, vertelt oprichter en huisarts Peter Leusink aan NU.nl.
"Wat opvalt, is dat zij vergeleken met de vrouwen die naar abortusklinieken gaan aanzienlijk vaker in Friesland, Groningen, Drenthe, Overijssel, Zeeland en Zuid-Limburg wonen. Dat zijn de regio's waar een abortuskliniek niet om de hoek staat."
Leusink maakt daaruit op dat reistijd en 'gemak' vaak een redenen zijn voor vrouwen om voor de online route te kiezen. Verder merkt hij dat aanvragers regelmatig bang zijn voor een bezoek aan een abortuskliniek.
"Ze hadden daar dan eerder een slechte ervaring, of zijn er nog nooit geweest maar denken dat het er eng is. Abortusklinieken verlenen prima zorg, maar zo voelt het blijkbaar toch voor sommige vrouwen."
Uit ingevulde vragenlijsten maakt hij op dat Thuisabortus.nl-gebruikers tevreden zijn: 98 procent van de invullers zou het anderen aanraden.
Overigens vindt niet elke abortus van Thuisabortus.nl volledig 'thuis' plaats. Bijna een kwart van de vrouwen heeft op basis van de online vragenlijst die ze vooraf invullen ook een echo nodig.
"Dat moet bijvoorbeeld als een vrouw een verhoogd risico heeft op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap." Als een vrouw de pil slikt, borstvoeding geeft of een spiraaltje heeft, is een echo nodig om de zwangerschapsduur te bepalen. Een abortuspilbehandeling mag namelijk maar tot negen weken zwangerschap plaatsvinden.
De echo-eis zorgde er eerst voor dat deze vrouwen alsnog naar een abortuskliniek moesten. Inmiddels is dat veranderd: Leusink is gaan samenwerken met 53 verloskundigenpraktijken in heel Nederland waar deze vrouwen terechtkunnen.
Wel erkent hij dat een pand vol geboortekaartjes en opvoedposters misschien niet de ideale plek is voor iemand die juist geen (of niet opnieuw) moeder wil worden. "Vrouwen moeten bij zichzelf te rade gaan wat ze willen. Als ze dat niet fijn vinden, moeten ze alsnog naar de kliniek voor de echo."
Er is nog een hobbel: ondanks het recept dat Thuisabortus.nl voorschrijft, wil lang niet elke apotheek de abortuspillen verstrekken. Niet om ethische redenen, maar om administratieve. Abortuszorg wordt niet bij de zorgverzekeraar gedeclareerd, maar via een subsidiepotje van de overheid. "Dat vinden apotheken nu te veel rompslomp en daardoor werken ze lang niet altijd mee."
Leusink schat dat bijna een derde van de vrouwen die gebruikmaken van abortuspillen problemen heeft bij de apotheek. Gynaikon Klinieken, de grootste abortuskliniekketen in Nederland, herkent dat beeld. "Het is voor apotheken een ellende om de abortuspil te declareren", zegt directeur Gabie Raven. Voor de vrouwen zelf is het overigens gratis.
"Ook verwijzen apotheken een vrouw niet altijd door naar een andere apotheek, terwijl dat wel verplicht is." Vrouwen die vastlopen bij de apotheek gaan soms alsnog naar haar klinieken in Rotterdam en Roermond.
Apothekersorganisatie KNMP kan niet bevestigen dat apotheken regelmatig nee zeggen, maar benadrukt wel dat het lastig werken is voor apothekers als vrouwen om privacyredenen naar een andere apotheek gaan dan hun vaste apotheek. Dan hebben apothekers namelijk de benodigde medische voorgeschiedenis van de vrouw niet, zegt een woordvoerder.
De kritiek die er bij de start van Thuisabortus.nl klonk, is nog niet verstomd. Raven zelf is een van die critici. Zij vindt dat vrouwen méér begeleiding nodig hebben bij hun abortus dan alleen online contact.
Bovendien zijn haar klinieken bereikbaar als vrouwen bijvoorbeeld complicaties krijgen, terwijl Leusink ze dan naar de huisarts doorverwijst. Raven: "Wat vrouwen merken van hun abortuspilbehandeling valt niet te voorspellen. Sommigen hebben heel veel pijn en bloedverlies, anderen voelen juist helemaal niks. Soms bellen ze me midden in de nacht wakker omdat ze niks merken en daar bezorgd over zijn. Ook daarvoor wil je bereikbaar zijn."
Leusink heeft nog weinig zicht op hoe het vrouwen na het slikken van de abortuspillen vergaat. Tot dusver kreeg hij een handvol telefoontjes over vrouwen op huisartsenposten en ziekenhuizen. Daarmee valt natuurlijk niet uit te sluiten dat het er meer zouden kunnen zijn, maar Leusink ontving "geen signalen dat we huisartsenposten hiermee overbelasten."
Fysiek contact is ook noodzakelijk om anticonceptie met vrouwen te bespreken om een volgende abortus te voorkomen, vindt directeur Raven: "Eén op de drie vrouwen die voor een abortus komt, heeft er ooit al minstens één gehad. Ik vind het een taak voor ons om te zorgen dat ze niet weer onbedoeld zwanger raken."
Leusink kijkt daar anders naar: "We wijzen haar erop, maar vinden het uiteindelijk de verantwoordelijkheid van de vrouw zelf. Daarvoor kan ze naar de huisarts. Geloof me: elke vrouw die een abortus krijgt, heeft nagedacht over voorbehoedsmiddelen. Zo nodig kan zij daarvoor bij de huisarts terecht."
Source: Nu.nl algemeen