Onder een fietszadel, op een verkeersbord of in een auto: op sociale media worden regelmatig filmpjes gedeeld van duizenden honingbijen die zich op deze bijzondere plekken hebben verzameld. Toch gaat het nog steeds niet goed met de honingbij in Nederland.
Onlangs nestelde een zwerm van zo'n vijfduizend bijen zich in een auto in Haarlem. Eerder dit jaar gebeurde hetzelfde onder het zadel van een fiets nabij het Louvre in Parijs, waardoor het metrostation bij het wereldberoemde museum moest worden afgesloten.
"Het is echt puur toeval dat ze daar zitten", vertelt imker Pim Lemmers aan NU.nl. In 35 jaar tijd heeft hij ongeveer vierhonderd bijenzwermen verwijderd. "Ze zitten voornamelijk op normale plekken, zoals in bomen of struiken. Heel soms zitten ze op een speciale plek, maar dat is ongeveer twee of drie keer van de honderd."
Een zwerm ontstaat door een natuurlijke deling van een bijenvolk, vaak door ruimtegebrek. "Als je huis te klein is, dan ga je verhuizen. Honingbijen doen eigenlijk precies hetzelfde", legt de imker uit. Dit komt vaak voor in mei en juni, als de volken op z'n grootst zijn.
Voordat de insecten kunnen verhuizen, zorgt de enige vruchtbare bij in het volk - de koningin - dat er een opvolgster is. "Zodra dat geregeld is, gaat vaak de oude koningin op pad met een deel van haar volk", vertelt de imker. Honderden tot duizenden honingbijen vormen dan een wolk in de lucht en zoeken naar een geschikte nieuwe nestplek. "Een verkeersbord of fiets is voor hen dan een tijdelijke plek, om daarna weer door te trekken."
Lemmers kwam onlangs nog in actie voor de zwerm die zich in een auto in Haarlem had genesteld. Hij was niet bang en stapte zonder bescherming in het voertuig. "De bijen hebben voor drie dagen eten mee, waardoor ze een vrij dikke buik hebben. Hierdoor kunnen ze minder snel steken", legt de imker uit. Na zijn reddingsactie hield hij er maar een klein steekje aan over doordat er een bij klem zat tussen zijn hand en de deur.
Lemmers was gewapend met een speciale bijenstofzuiger. "Mensen denken dat ik ze dan vermoord, maar ze worden op hele lage toeren weggezogen. Het is dus helemaal niet gevaarlijk voor de bij", legt hij uit. De bijen worden dan opgevangen in een bak en vervolgens ondergebracht in een bijenkast. "Dan hebben ze weer een nieuw huisje."
Video's en foto's van zijn actie verspreidden zich razendsnel op sociale media. Het filmpje werd 1,4 miljoen keer bekeken bij het Duitse nieuwsprogramma ZDF heute.
Hoewel de honingbijen in deze zwermen in groten getale aanwezig zijn, gaat het nog steeds niet goed met de soort. "Het is een combinatie van verschillende factoren die zorgen dat honingbijen het zwaar hebben", vertelt Delphine Panziera, onderzoeker bij Wageningen University & Research.
Zodra de honingbijen na de tocht een nieuw huisje hebben gevonden, zijn ze nog steeds niet veilig. "Ze staan dan juist voor grote uitdagingen. Ze moeten een nieuw huis opbouwen, genoeg voedsel verzamelen en de kolonie laten groeien zodat deze groot genoeg is om in de winter te overleven", legt de onderzoeker uit. Vooral in de winter sterven veel honingbijenvolken.
Toch is de grootste vijand van de honingbij volgens Panziera de varroamijt, die in de jaren tachtig in Nederland verscheen. "Dit is een kleine parasiet die bijenvolken kan verzwakken", vertelt ze. Daardoor kan een heel volk in de winter verdwijnen.
Om de honingbijen niet verder in de weg te zitten, is het voor mensen belangrijk om rustig te blijven als ze een bijenzwerm zien. Er wordt aangeraden om uit de buurt te blijven en een imker te bellen die ze een nieuw thuis kan geven. "Ze zijn echt niet gevaarlijk, dus mensen hoeven echt niet bang te zijn voor deze beesten", benadrukt imker Lemmers.
Source: Nu.nl algemeen