AI-hoofdstad Werknemers van AI-bedrijven die snel rijk zijn geworden rekenen huizen in de Californische stad massaal in cash af, vaak na enorm overbieden. De zorgen groeien: blijft er nog wel een middenklasse over?
Een ’te koop’-bord in de tuin van een woning in San Francisco. Door de AI-boom stijgen de koopprijzen voor woningen in stad snel en flink.
160 Santa Marina Street in San Francisco is een mooi huis, maar of het 1,7 miljoen dollar waard is? De 46-jarige Italiaan die zich voorstelt als Matt neemt het in Spaanse stijl gebouwde pand uit 1931 vanaf de overkant van de straat nog even goed in zich op.
Misschien als de verkoopprijs 1,3 miljoen (zo’n 1,1 miljoen euro) zou zijn, zegt Matt, die met de capuchon van zijn roze trui op net het interieur bezichtigd heeft. „Het plafond is best laag, bijvoorbeeld.” Voor de prijs krijg je een schamele 104 vierkante meter. Maar de markt in de Californische stad is nu eenmaal totaal doorgedraaid. „Het probleem is dat er zoveel mensen met cash huizen kopen.”
Die werken in de AI-wereld, zegt Matt, en zitten niet zelden op miljoenen. Hij niet, hij werkt ten zuiden van de stad in het ’traditionele’ Silicon Valley. „Anders zou ik er wel wat minder lang over nadenken.” Voor mensen die niet in AI werken „wordt het steeds lastiger om een redelijk huis te kopen”, denkt hij. Hij vreest dat hij uiteindelijk noodgedwongen in de buitenwijken ver buiten de stad terecht gaat komen. „Daar is het minder fijn.”
San Francisco (circa 825.000 inwoners) is de wereldwijde hoofdstad van de AI-boom, en dat merk je aan alles. Op elk billboard in de stad hangen advertenties in onbegrijpelijk AI-jargon (‘agents’, ‘stacks’) die zich puur richten op AI-ontwikkelaars. Hippe koffiezaken duiken overal op, vooral in de Mission-buurt, waar zowel Anthropic als OpenAI kantoor houden.
Verreweg de grootste impact op de stad is te zien op de huizenmarkt. De afgelopen maanden steeg de mediane huizenprijs in de stad naar meer dan 1,7 miljoen dollar, een toename van 10 procent op jaarbasis. Dat betekent dat de helft van de huizenprijzen onder dit bedrag ligt en de andere helft erboven. Het is de hoogste mediane prijs in de hele Verenigde Staten.
Lagere rentes spelen een rol, evenals een verbeterd imago van San Francisco: de stad kwam in de jaren na de pandemie negatief in het nieuws door kantoorleegstand en drugsproblematiek. Maar niemand twijfelt erover dat de belangrijkste reden voor de hoge huizenprijs het succes van AI-bedrijven is.
OpenAI en Anthropic betalen sommige van hun personeelsleden miljoenen. Afgelopen oktober verkochten bovendien 600 OpenAI-werknemers hun aandelen, waarmee ze collectief 6,6 miljard dollar binnenhaalden.
Die instroom van cash verstoort de huizenmarkt – nog voordat deze bedrijven hun aanstaande beursgangen hebben voltooid. „Er zit heel veel liquiditeit bij deze werknemers”, zegt makelaar Lily Lai. Ze zit in de woonkamer van een huis dat ze verkoopt in Bernal Heights, een populaire buurt vol kleurrijke huizen op een van de heuvels van de stad. „Ze beslissen snel en hebben veel geld tot hun beschikking.”
Lai vraagt voor het huis van 139 vierkante meter 1,8 miljoen dollar, terwijl dat één, twee jaar geleden misschien wel drie ton minder was, zegt ze. Een paar straten verder vertelt makelaar Josh Lawrence in een vergelijkbaar huis dat in Bernal Heights huizen inmiddels „voor vijf, zeshonderdduizend over de vraagprijs” gaan. Dat is vaak 15 à 20 procent meer, zegt hij.
In nog hogere segmenten bedraagt het overbieden soms zelfs miljoenen, zegt makelaar Austin Klar aan de telefoon. „Het is echt ongelofelijk.” Hij stond een cliënt bij die 7 miljoen wilde bieden op een huis van 4,4 miljoen dollar, maar werd overboden. Zo krap heeft hij de markt nog nooit gezien. „Ik zie heel veel frustratie. Ik heb cliënten die 15 miljoen willen uitgeven en niet kunnen krijgen wat ze willen.”
Een exploderende huizenmarkt ziet San Francisco – dat al sinds de Gold Rush bekend staat om de hoge pieken en diepe dalen – lang niet voor het eerst. Tijdens eerdere tech-booms, zoals rond 2010 toen Twitter en Facebook naar de beurs gingen, stegen de prijzen ook rap. Een groot deel van de regionale middenklasse woont al in plaatsen rondom San Francisco, zoals Oakland.
Een terugkerend probleem is dat de stad, die aan drie kanten omgeven is door water, een beperkt huizenaanbod heeft en weinig ruimte. „In Bernal staan nu drie huizen te koop”, zegt makelaar Lai. „Maar op elk willekeurig moment zijn er bij wijze van spreken twintig families die erheen willen verhuizen.”
Toch baart de huidige trend sommigen extra zorgen. De beursgangen van OpenAI en Anthropic zullen nog meer miljonairs creëren. Deze keer lijkt de boom veel groter dan eerdere keren. De San Francisco Chronicle vroeg zich in een recent hoofdredactioneel commentaar af of er nog wel een middenklasse over zou blijven in de stad, maar moest ook toegeven dat er geen makkelijke oplossingen zijn.
In het huis in Spaanse stijl kijkt Joey Milia (31), gekleed in een geel Patagonia-vest, deze zondagmiddag nauwkeurig rond. De ingenieur zoekt iets voor zijn vrouw en hemzelf. „We hebben al twee keer geboden op iets.” De eerste keer verloren ze met 70.000 dollar, de tweede keer met 125.000. Gefrustreerd is hij niet, zegt hij. „Eerder ontmoedigd.” Desalniettemin overweegt hij een bod op dit huis, vertelt hij.
De huidige situatie is „ongezond”, zegt ook makelaar Klar. Hij ziet dat mensen die willen verkopen langer vasthouden aan hun huizen omdat ze rekenen op verdere prijsstijgingen. Om dezelfde reden storten nieuwe kopers zich juist op de markt. „Ik denk dat het nog zeker één, twee jaar zo blijft.” Daarna treedt misschien stabilisatie op, denkt hij, want prijzen kunnen niet eeuwig op dit tempo doorstijgen.
En of er dan nog een middenklasse is? In San Francisco is dat sowieso relatief. Tegenover een huis in Bernal Heights dat voor 2 miljoen dollar te koop staat, zit Richard Herren (60) voor zijn garage met een vriend een sigaret te roken.
Herren werkt voor de gemeente en managet parkeergarages. „Mijn schoonouders kochten dit huis in de jaren zestig voor 20.000 dollar.” Nu is het 1,6 miljoen waard, weet hij. „Iedereen hier in de buurt werkt voor techbedrijven.” Niemand in de straat snapt waarom hij hier kan wonen, schaterlacht Herren. „Maar het zijn allemaal erg aardige mensen. Ik heb er geen probleem mee.”
De steil oplopende Duboce Avenue in de wijk Bernal Heights, een populaire buurt in San Francisco.