Nederland-Marokko Bondscoach Ronald Koeman koos voor een extra verdediger om Marokko onschadelijk te maken. Maar Oranje oogde ontregeld, de tegenstander was beter en won verdiend.
Spelers van het Nederlands elftal na de nederlaag
In een hard, fysiek en meeslepend gevecht is het Nederlands elftal op het WK op pijnlijke wijze uitgeschakeld door Marokko. In Estadio Monterrey in het noordoosten van Mexico was Marokko in lange fases superieur tegen het bijzonder kwetsbare, povere Oranje. Het verloor via strafschoppen, na een 1-1 stand in de verlenging. In de reguliere speeltijd leidde Nederland kort voor tijd nog.
Een volle maan was zichtbaar boven het stadion, kort voor tien uur lokale tijd, toen de ene na de andere speler bij Oranje naar de grond zakte. Uitzinnige taferelen bij Marokko, na het winnen van de strafschoppenserie met 3-2. Na 2014 en 2022 is het de derde keer op rij dat Oranje op een WK wordt uitgeschakeld via strafschoppen.
Het was op voorhand een van de grootste wedstrijden in jaren voor Oranje, in de zestiende finales van het WK. Het werd een van de meest teleurstellende. Nederland zakte ver naar achteren, kwam moeilijk onder de aanvalsgolven van Marokko uit. Het was aan het formidabele optreden van keeper Bart Verbruggen – en veel geluk – te danken dat Oranje niet meer goals tegen kreeg.
Koeman kiest voor een behoudende tactiek met vijf verdedigers: drie centraal en twee opkomende wingbacks. Met dat 5-2-3-systeem stapt hij af van het traditionele en offensievere 4-3-3. De multifunctionele Nathan Aké versterkt het centrum van de defensie, wat ten koste gaat van aanvallende middenvelder Tijjani Reijnders. In de groepsfase gaf Oranje met vier verdedigers „te veel ruimte weg”, zei Koeman kort voor de aftrap tegen de NOS. „Nu staan we compact met één extra man.”
Behalve de zorgen over de eigen defensie is het een aanpassing die onderstreept dat Koeman de diepgang en positiewisselingen van Marokko vreest. En dan met name de extreem aanvallend ingestelde rechtsback Achraf Hakimi, een van de belangrijkste wapens van de Marokkaanse ploeg. Koeman wil voorkomen dat linksbuiten Cody Gakpo constant achter Hakimi aan moet, daar offert hij nu linksback Micky van de Ven aan op. De snelle, directe uitbraken van Marokko via aanvaller Ismael Saibari zijn ook een reden dat Koeman de defensie versterkt.
Het mag allemaal te verklaren zijn, de realiteit is dat Oranje ontregeld is. Nederland controleert de openingsfase wel, maar is in balbezit bijzonder passief. Het mist creativiteit en dynamiek en vindt geen openingen. In de opbouw kiest de defensie vaak voor een lange bal op spits Brian Brobbey, die zware lijf-aan-lijf-duels uitvecht met de verdedigers Chadi Riad en Issa Diop. De aansluiting van het middenveld is gebrekkig, mede omdat Reijnders ontbreekt. In de eerste helft creëert Oranje nauwelijks iets, op een aardig afstandsschot van verdediger Van de Ven na. De twijfel is gaandeweg steeds vaker zichtbaar in de opbouw, wat vaak een signaal is dat een ploeg niet exact weet wat die moet doen. Eerst verspeelt Cody Gakpo de bal door risicovol over de as te spelen, kort daarna gevolgd door simpel balverlies van Frenkie de Jong. Het zorgt voor gevaarlijke momenten – Van Hecke voorkomt bij de twee situatie erger met een weergaloze tackle op de bal.
Marokko tast eerst af, zakt iets terug. Maar het voelt de kwetsbaarheid bij Oranje goed aan, vindt vaker de ruimtes en wordt dreigender. Alleen laten ze na om Oranje af te straffen. Issa Diop kopt van dichtbij uit een hoeksschop, Brobbey moet hem laten gaan. Doelman Bart Verbruggen redt knap, zoals hij dat ook doet bij een fraai afstandsschot van Hakimi. Even later vergeet Saibari een vrije trap binnen te lopen.
Er zijn voldoende mogelijkheden voor Koeman om het tactisch om te zetten – in de drinkpauze halverwege de eerste helft, in de rust. Maar ogenschijnlijk verandert hij niets ingrijpends. De speelwijze met vijf verdedigers blijft overeind, het spelbeeld ook. Koeman staat langs de zijlijn, ziet het gebeuren.
Kort na de pauze ontsnapt Oranje opnieuw. Hakimi, de back die juist moest worden afgestopt met een defensieve spelopvatting, wordt vrijgespeeld met een steekpass. Hij komt gevaarlijk door, schiet hard op de lat. Minuten later wordt hij opnieuw in de diepte gelanceerd, Van de Ven redt met een goede tackle. Het is wachten tot het fout gaat voor Oranje – zo enorm is de druk van Marokko.
Pas in de drinkpauze halverwege de tweede helft, als het wonderlijk genoeg nog altijd 0-0 staat, wordt Wout Weghorst klaargestoomd voor een invalbeurt. De pinchhitter die voor noodsituaties als deze is meegenomen. Hij komt voor Brobbey. Ook wordt middenvelder Teun Koopmeiners ingebracht voor Aké, waarmee Oranje van achteruit makkelijker openingen moet vinden.
Het is een lange bal van doelman Verbruggen op targetman Weghorst die de Marokkaanse defensie openbreekt. Weghorst kopt door op de diepgaande Crysencio Summerville. Die neemt de bal goed mee, maar lijkt gestuit te worden. Liggend op de grond tikt hij met de punt van zijn rechtervoet de bal nog net mee op de vrije, aanstormende Gakpo. Die schiet onberispelijk binnen (1-0).
Emoties bij Cody Gakpo nadat hij Nederland op 1-0 voorsprong heeft gezet.
Gakpo grijpt met zijn handen naar zijn hoofd, blijft op de grond zitten, de emoties zichtbaar. Zaterdag maakte hij bekend dat zijn vriendin en hij hun ongeboren zoontje zijn verloren tijdens de zwangerschap. De gelovige Gakpo wijst even naar boven, net als zijn ouders op de tribune. Even rustig ademen, lijkt Dumfries tegen Gakpo te zeggen als ze samen teruglopen.
De verzengende druk van Marokko valt weg na dat doelpunt. Oranje lijkt voor het eerst in lange tijd weer enige grip te hebben. Tot de eerste van zeven minuten blessuretijd net loopt en Marokko over de linkerflank een aanval opzet. Invaller Chemsdine Talbi geeft met veel gevoel een hoge voorzet, de lange verdediger Issa Diop zit in de rug van aanvoerder Van Dijk. Die timet niet goed, gaat onder de bal door, waarop Diop in de open hoek hard binnenkopt: 1-1, in de 91ste minuut.
De verlening is net vijf minuten onderweg, als Marokko opeens razendsnel combineert door het hart van de Oranje-defensie. Soufiane Rahimi komt op een maar meter vrij voor het doel, krijgt een bijna niet te missen kans. Verbruggen maakt zich breed, wat de basis vormt voor zijn weergaloze redding: het schot gaat via zijn rechterknie naast. Groot is het ongeloof bij Rahimi.
De strafschoppenserie wordt een zenuwslopende confrontatie. Verbruggen stopt de inzet van Rahimi, maar die tikt hij vervolgens buitengewoon ongelukkig via zijn linkervoet nog zelf binnen. Justin Kluivert schiet op de paal, Quinten Timber schiet ruim een meter naast en Yassine Bounou stopt het hoge schot van Summerville. Saibari mikt de beslissende raak, in de linkerhoek. Het WK is nu al klaar voor Oranje.