Pro-leider Jesse Klaver steunt de stikstofaanpak van het kabinet, verklaart hij een dag voordat de Tweede Kamer hierover debatteert. Met de steun van de grootste oppositiepartij is het kabinet vrijwel verzekerd van een meerderheid in beide Kamers.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën en landbouw.
Landbouwminister Jaimi van Essen (D66) kan woensdag met een gerust hart zijn stikstofplannen presenteren in de Tweede Kamer. Dinsdagochtend vroeg sprak oppositiepartij Pro formeel haar steun uit voor het maatregelenpakket dat Van Essen afgelopen vrijdag presenteerde.
‘Na jaren van stilstand wordt er eindelijk een belangrijke stap vooruit gezet om de stikstofcrisis op te lossen’, zegt partijleider Jesse Klaver in een schriftelijke verklaring. ‘Wij willen daaraan bijdragen en bieden het kabinet onze steun aan.’
De steun van Pro is cruciaal voor het minderheidskabinet. De rechtse oppositiepartijen hebben veel kritiek op de plannen, dus uit die hoek hoeft het kabinet weinig voorstemmen te verwachten. Maar met de twintig Tweede Kamer-zetels van Pro heeft Van Essen een ruime meerderheid van 86 zetels achter zich.
In de Eerste Kamer komt het kabinet met de steun van Pro op 36 zetels. De steun van Volt of de Partij voor de Dieren (beide twee zetels) is dan voldoende om Van Essens voorstellen over de eindstreep te trekken. Bij het Tweede Kamerdebat van woensdag over de stikstofplannen staat er dus weinig meer op het spel.
Dat Pro de plannen steunt, betekent overigens niet dat de partij er enthousiast over is, maakt Klaver in zijn verklaring duidelijk. ‘We hadden liever een ambitieuzer pakket gezien’, zegt hij. ‘Bijvoorbeeld met een strengere norm voor het maximumaantal koeien per hectare en een stok achter de deur (juridische borging) in 2030 in plaats van 2035.’ Tegenover het AD noemt Klaver dit pakket ‘het minimale’ wat nodig is om de stikstofcrisis te beëindigen.
Van Essen stelt in zijn Kamerbrief een melkkoeiennorm van maximaal 2,6 koeien per hectare voor. Voor de bekendmaking werd er gesproken over een norm van 2,1 tot 2,6 koeien per hectare. Van Essen heeft in de definitieve plannen dus voor de minst strenge variant gekozen. Pro is daar niet gelukkig mee.
Voor Klavers partij is het ook slikken dat het landelijke stikstofreductiedoel vijf jaar naar achteren is geschoven. Op dit moment staat in de wet dat de helft van de kwetsbare natuurgebieden in 2030 onder de stikstoftolerantiegrens moet zitten. Die bepaling wil het kabinet vervangen door een landelijk stikstofreductiedoel van 42 tot 46 procent voor de landbouw in 2035.
Als dat doel niet wordt gehaald, volgen er sancties voor boeren die hun stikstofuitstoot niet genoeg hebben verminderd. Maar die afrekening voor het niet naleven van de wet volgt dus pas op zijn vroegst in 2036. Pro en andere critici vrezen dat er de komende vijf tot tien jaar te weinig vooruitgang wordt geboekt als falende veehouders niet eerder gecorrigeerd kunnen worden.
Om de druk erop te houden, wil Van Essen een streeftussendoel voor 2030 instellen. In 2028 wordt dan geëvalueerd of de stikstofuitstoot voldoende daalt om dat streefdoel binnen bereik te houden. Zo niet, dan wil het kabinet extra maatregelen nemen. Maar dat zijn geen harde voorwaarden, want 2030 is niet voor niets een ‘streefdoel’.
Pro voorziet dat de landbouwlobby de plannen voor de stemming zal proberen af te zwakken. Klaver waarschuwt het kabinet daarom nadrukkelijk dit niet te laten gebeuren, want dan trekt zijn partij de toegezegde steun in. ‘Opnieuw een halfbakken stikstofaanpak die dit slepende probleem laat voortbestaan, kunnen we echt niet gebruiken.’
Een stempel van goedkeuring van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en de Raad van State is een andere randvoorwaarde voor de steun van Pro. Het PBL zou in een recente ‘quickscan’ positief zijn geweest over het stikstofpakket, maar het definitieve oordeel van het planbureau (dat berekent of de plannen voldoende zijn om de gestelde doelen te halen) komt pas na het zomerreces.
De Raad van State buigt zich over de juridische houdbaarheid van de voorgestelde aanpak. De hamvraag daarbij is of de natuur hiermee voldoende beschermd wordt, dus of het nieuwe kabinetsbeleid wél in lijn is met de Europese natuurbeschermingswetten.
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’:
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant