Ecoloog en schrijver Thomas van Slobbe liet een origineel geluid horen in de wereld van de natuurbescherming. ‘Hij was een echte vernieuwer. Zijn initiatieven waren hun tijd ver vooruit.’
Thomas van Slobbe was de vader van meerdere nieuwe woorden. Het bekendste is ‘smulbos’, een bos vol natuurlijke versnaperingen. Met de introductie van deze term hoopte hij de relatie tussen mens en natuur te versterken. De mens moest naar buiten, liefst afwijken van de geijkte paden en gaan wildplukken.
Ecoloog en schrijver Thomas van Slobbe, oprichter en jarenlang directeur van de denktank Stichting wAarde, zocht nieuwe manieren om de natuur te beleven. Het beheer van natuurgebieden met strikte regels, fixatie op het behoud van een enkele bijzondere soort en eindeloze discussies binnen de natuurbeweging droegen volgens hem onvoldoende bij aan het beschermen van de natuurlijke omgeving. 'Veel natuurorganisaties voerden een juridische strijd. Thomas kwam met een ander verhaal. Door de verwondering te zoeken bood hij een nieuw perspectief’, zegt Hindrik-Jan Knot, ex-bestuurslid van de Stichting wAarde.
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Voor Van Slobbe waren neologismen een middel om het publiek vertrouwd te maken met zijn inzichten. Daarin slaagde hij vooral met het smulbos, een ‘bos waarin autochtonen en allochtonen traditionele lekkernijen als bessen, wilde paddenstoelen en tamme kastanjes kunnen plukken’.
Boven een bericht in De Telegraaf verscheen de kop ‘Smulbos speciaal voor allochtonen’, met woedende reacties als gevolg. Van Slobbes tegenwerpingen haalden weinig uit, de boosheid over een bos voor allochtonen was hardnekkig. Toch bleef zijn concept van een ‘lekker landschap’ overeind: Staatsbosbeheer stelde meer natuurgebieden open en begon met het planten van eetbare vruchten. Het wildplukken nam een vlucht.
Met zijn initiatief ‘bomen voor koeien’ kreeg Van Slobbe voor elkaar dat in weilanden tienduizenden schaduwgevende bomen werden geplant. Hij muntte het woord ‘vlechtheg’ om de vrijwel uitgestorven techniek van het vlechten van heggen nieuw leven in te blazen. Met ‘struinrecht’ bepleitte hij het recht om door bossen en velden te dwalen zonder voortdurend verbodsborden tegen te komen. Naar een idee van hem werd bij Alphen aan den Rijn een ‘Avatarbos’ aangelegd, geÏnspireerd op de gelijknamige film en gesponsord door Avatar-regisseur James Cameron.
In 2003 pleegde hij – zijn woorden – de perfecte misdaad. Op een onbekende plek in Nederland omsloot hij een stuk grond, zo groot als een paar achtertuinen, met een ondoordringbare heg van doornstruiken. Hij noemde het de Lege Plek van Nederland. ‘Een plek die van niemand is en waar geen mens iets over te zeggen heeft’, zei hij tegen de Volkskrant. Het was zijn antwoord op het aangeharkte en met regels en voorschriften volgehangen Nederlandse landschap.
Nooit is hij er terug geweest, nooit heeft hij verteld waar het is. ‘Zijn vrije denken was van grote betekenis voor het debat in de wereld van natuur en landschap’, zegt Harry Boeschoten, tot enkele jaren geleden werkzaam bij Staatsbosbeheer. ‘Thomas was meer een denker dan een uitvoerder. Nadat hij iets had opgezet, wilde hij snel door naar het volgende. Hij was geen man voor instituties en trage processen.’
Hindrik-Jan Knot noemt hem de David Bowie van de natuurbeweging. ‘Hij was een echte vernieuwer en heel creatief. Veel van zijn initiatieven waren hun tijd ver vooruit.’ Van Slobbe schreef boeken over natuur en filosofie. Onder het pseudoniem Ruben van Dijk publiceerde hij ‘ecothrillers’.
Het in 2007 verschenen Kyotocomplot gaat over de olie-industrie die de Amerikaanse president chanteert om het Kyoto-protocol niet te tekenen. In Graan (2010) bedreigt een geheimzinnig virus de voedselvoorraad in de wereld. Zijn laatste boek was De vrouw die zweeg, over het verliezen van het contact met de vrije natuur. Een jaar geleden bleek hij ongeneeslijk ziek, hij overleed eind mei. Hij laat een echtgenote en twee kinderen na.
Source: Volkskrant