In de rubriek Binnenskamers schrijft politiek verslaggever Edo van der Goot wekelijks over wat hem opvalt in Den Haag. Met deze week: een minderheidscoalitie hoeft geen gok te zijn. Je moet alleen op tijd een hoek kiezen.
Wat kunnen we al zeggen over het experiment van een minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA?
Dit is de laatste week van de Kamer voor het zomerreces. Daarna komen de parlementariërs op dinsdag 1 september pas weer voor het eerst bijeen. Een mooi moment om de temperatuur eens te meten.
"Ik merk nog niet veel van de minderheidscoalitie", zei een kabinetslid dit voorjaar. "Het gaat er vooral veel over." Het echte werk, zo was de overtuiging, moest nog beginnen.
Dat klopte ergens wel. Het was tijdens de formatie het onderwerp van gesprek. Natuurlijk omdat het in de recente parlementaire geschiedenis niet eerder is voorgekomen. Je kon er alleen nog niet echt een oordeel over vellen, want het echte politieke handwerk - het zoeken naar meerderheden in beide Kamers - moest nog beginnen.
Die zoektocht begint vaak bij het opstellen van de begroting voor volgend jaar. Die is nu bezig. Premier Rob Jetten en minister van Financiën Eelco Heinen hebben deze week afspraken staan met partijleiders Mirjam Bikker (ChristenUnie), Jesse Klaver (PRO) en Joost Eerdmans (JA211).
Even geduld nog, dacht ik begin dit jaar. Toen realiseerde ik me opeens dat er wel degelijk al een manier is om te kijken of zo'n minderheidscoalitie kans van slagen heeft: bij de regeling van werkzaamheden.
Een normale sterveling buiten het Binnenhof heeft (terecht) geen idee wat 'de regeling' betekent. Maar die is wel degelijk belangrijk.
Tijdens deze wekelijkse procedure in de plenaire zaal van de Tweede Kamer wordt bij meerderheid de Kameragenda bepaald. En wie in Den Haag het onderwerp van het debat bepaalt, bepaalt in zekere zin de teneur van het debat. Cruciaal dus.
Debataanvragen worden daarom vaak stevig gemotiveerd. Niet alleen om een meerderheid te krijgen, maar ook om alvast een politiek signaal af te geven. Het steunen, of juist niet steunen, is al even politiek als het debat zelf.
Normaal gesproken tikt een coalitie af wat zij wil bespreken en wat niet. Hoe vaak oppositieleden wel niet wanhopig en gefrustreerd achter het spreekgestoelte moeten accepteren dat een debat dat in hun ogen "heel belangrijk" is, geen steun krijgt van de coalitie.
Dat is nu anders. Althans, dat dacht ik. Als oppositiepartijen samenwerken, bepaalt voor het eerst de oppositie in plaats van de coalitie de Kameragenda.
Maar na enkele maanden trouw naar 'de regeling' te hebben gekeken (sowieso een aanrader voor politieke junks), kwam ik er al vrij snel achter dat 'de oppositie' helemaal niet bestaat. Partijen zijn verdeeld. Geen enkele keer kwam de minderheidscoalitie in de problemen met een onwelgevallig debat. Steeds weer schoten oppositiepartijen te hulp. Met name de welwillende rol van JA21 viel daarbij op.
Die verdeeldheid geeft de coalitie nog een voordeel. Oppositiepartijen bieden zich open en bloot aan. PRO-leider Jesse Klaver gaf al voor de beëdiging van het kabinet aan dat zijn linkse fusiepartij nog voor de zomer akkoorden wilde sluiten. Aan de andere kant staat JA21 op rechts ook met een uitgestoken hand.
Misschien is een minderheidscoalitie een loterij. Zoals een penaltyserie dat volgens de bondscoach ook is. Aan de andere kant kun je er ook op trainen. Door afspraken te maken met voor jou belangrijke oppositiepartijen. Dat doe je door van tevoren al simpelweg een hoek uit te kiezen. Wordt het links, of wordt het rechts?
Vellinga Beemsterboer (D66):
"Komt de minister daarop terug met een brief?"
Minister Karremans (Infrastructuur):
"Ik heb niet heel veel andere mogelijkheden dan richting de Kamer te communiceren dan met brieven. Ja, ik wil het ook wel op een bierviltje doen."
Parlementair verslaggever:
"Vlak voor de zomer is echt zo'n moment dat het kabinet allemaal ander k*tnieuws over de schutting gooit zodat het ondersneeuwt."
Wat viel jou op in de politiek deze week? Heb je suggesties voor Gehoord in Den Haag? Laat het hieronder achter, of mail naar edo@nu.nl.
Source: Nu.nl algemeen