Home

NCTV zeer bezorgd over nihilistisch extremisme en gewelddadige extremisten die menen dat ‘een kwaadaardige elite burgers onderdrukt’

Rapport Het dreigingsniveau voor terroristisch geweld is stabiel, maar „substantieel”, meldt de NCTV. De oorlog in Iran vergroot de kans op aanslagen op Amerikaanse en Joodse doelwitten, aldus het halfjaarlijkse Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland. Het rapport heeft voor het eerst een hoofdstuk over ‘nihilistisch extremisme’.

Het gemeentehuis van IJsselstijn werd met stenen bekogeld, omdat bekend werd dat de gemeente asielzoekers tijdelijk wilde huisvesten.

Nederlandse autoriteiten maken zich zorgen over ‘nihilistisch extremisme’. Dat behelst geweld dat niet voorkomt uit een ideologie, maar uit sadisme of een negatief mensbeeld en waarbij de „destructie van de maatschappij” een „voorname rol” speelt.

Dat stelt de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het dinsdag gepubliceerde Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland December 2025. Het is voor het eerst dat in deze halfjaarlijkse publicatie een hoofdstuk is uitgetrokken voor nihilistisch extremisme, naast klassieke terroristische dreigingen uit de hoek van de radicale islam, rechts-extremisten, links-extremisten en anti-institutionele actoren.

Een onbekend aantal Nederlanders maakt volgens de NCTV deel uit van de recent opgekomen nihilistische netwerken, die zeer snel van gedaante kunnen veranderen en zich vooral online roeren. Deelnemers aan deze ”online subculturen”, vaak jongeren, kunnen leeftijdsgenoten aanzetten tot geweld tegen anderen en tot zelfmutilatie of zelfs tot moord dan wel zelfmoord.

Op dit moment lopen verscheidene strafzaken tegen Nederlandse verdachten die deelnamen aan zo’n netwerk, dat Com worden genoemd, een afkorting voor Community. Com richt zich volgens de NCTV op drie pijlers: cybercriminaliteit, sextortion en offline misdaden als brandstichting, vandalisme en willekeurig geweld.

Volgens de NCTV vertoont Com soms raakvlakken met andere „extremistische en gewelddadige stromingen en fenomenen, zoals rechts-extremisme, satanisme”. Wegens de fascinatie voor gewelddadige content (gore) komt volgens de NCTV „ook geregeld beeldmateriaal voorbij van jihadistische onthoofdingen of school shootings”.

Dreiging door Iran-oorlog

Sinds het begin van de Iran-oorlog is volgens de NCTV sprake van een toename van ”statelijke dreiging en terroristische dreiging, afkomstig van Iraanse veiligheidsdiensten, aan Iran gelieerde statelijke actoren of pro-Iraanse extremistische groepen of individuen”. En die dreiging is concreet.

In maart en april van dit jaar werd in Nederland een aantal aanslagen gepleegd op Joodse en Amerikaanse doelen. Dit waren een synagoge in Rotterdam, een Joodse school en een vestiging van een Amerikaanse bank in Amsterdam, een Joodse instelling in Nijkerk en een in Heemstede (die aanslag werd verijdeld). Voor de aanslag in Rotterdam stonden inmiddels zes verdachten terecht. Begin juli wordt in Amsterdam een eerste tussentijdse zitting gehouden tegen de verdachten van de aanslagen in de hoofdstad en Heemstede.

De aanslagen maken volgens de Amerikaanse FBI deel uit van een serie aanvallen in heel Europa, georkestreerd door een aan Iran gelieerde terroristische organisatie, geleid door de Irakees Mohammad al-Saadi. Hij is in mei voorgeleid in de VS op verdenking van terrorisme, nadat hij door Turkije was uitgeleverd.

De synagoge op het A.B.N. Davidsplein in Rotterdam nadat daar in de nacht van 12 op 13 maart brand was gesticht.

Asielzoekerscentra

De NCTV gaat ook in op de demonstraties tegen asielzoekerscentra die volgens de dienst hebben geleid tot vernielingen en bedreigingen en intimidaties van lokale politici. „Dat leidt tot zelfcensuur”, aldus de NCTV in het persbericht bij het rapport, wat schadelijk is voor „het functioneren van de rechtsstaat en […] het lokaal bestuur”.

Bij dit soort betogingen duiken niet alleen activisten uit rechts-extremistische hoek op, maar ook anti-institutionele extremisten. Die worden niet verbonden door een ideologie, maar volgens de NCTV gedreven door complottheorieën, met als centrale gedachte dat „een kwaadaardige elite samenspant tegen burgers en hen onderdrukt, uitbuit of zelfs vermoordt”.

Hoewel de dreiging uit deze hoek volgens de NCTV is afgenomen na een aantal arrestaties in 2024 en 2025, beschikt een deel van deze groep ”over de capaciteit om een gewelddadige dreiging te vormen”. Daarom gaat van deze groep een serieuze dreiging uit, waarschuwt de NCTV. Dat wordt verder versterkt als het anti-institutionele gedachtengoed wordt overgenomen „door politici of (semi)-reguliere media” en zo verder wordt verspreid.

De NCTV ziet daarin „een toenemende dreiging voor de democratische rechtsorde”. De vrees is bovendien dat deze sentimenten door statelijke actoren – denk aan Iran of Rusland – worden gebruikt „om verdeeldheid te zaaien in de Nederlandse samenleving en instituties te ondermijnen”.

Source: NRC

Previous

Next