Het Openbaar Ministerie (OM) heeft de rechtbank Rotterdam gevraagd cryptoplatform Knaken failliet te verklaren. Het Rotterdamse handelsbedrijf moest eerder deze maand zijn activiteiten staken, nadat het geen vergunning had gekregen onder de nieuwe Europese cryptowet.
is economieverslaggever bij de Volkskrant. Ze schrijft vooral over vervoer en cryptovaluta.
Aanbieders van cryptodiensten moeten sinds eind 2024 over een vergunning van de nationale toezichthouder beschikken. Dat is wettelijk geregeld in de Markets in Crypto-Assets Regulation. In Nederland is de toezichthouder de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Knaken kreeg die vergunning niet en mocht zijn diensten niet langer aanbieden.
Het OM greep in bij Knaken, nadat de AFM had gewezen op een ‘zeer zorgwekkende situatie’. Volgens justitie stopte de cryptobeurs niet alleen met zijn dienstverlening, maar ook met het uitbetalen van klanten. Daardoor verkeren ongeveer dertigduizend klanten in onzekerheid over hun tegoeden. Een woordvoerder van de AFM wil ‘vanwege de wettelijke geheimhoudingsplicht’ niet verder ingaan op de kwestie.
Als de rechtbank het faillissement uitspreekt, neemt een curator de afwikkeling van het bedrijf over. Die onderzoekt hoeveel vermogen nog resteert en of klanten en andere schuldeisers (een deel van) hun geld terugkrijgen.
Of zo’n teruggave in dit geval lukt, is onzeker. Valt een bank om, dan zijn spaarders via het wettelijke depositogarantiestelsel verzekerd van een vergoeding tot maximaal 100 duizend euro per persoon. Maar een cryptoplatform als Knaken valt niet onder die garantie. Anders dan spaargeld op een bankrekening vallen tegoeden bij een cryptoplatform niet onder het depositogarantiestelsel. Eerdere faillissementen van cryptobedrijven in binnen- en buitenland laten bovendien zien dat de afwikkeling jaren kan duren.
Knaken werd in 2017 opgericht en groeide uit tot een van de bekendere Nederlandse handelsplatforms voor cryptovaluta. Gebruikers konden er euro’s omwisselen voor digitale munten als bitcoin en ethereum, en die bewaren of verhandelen. Het bedrijf kreeg ook bekendheid buiten de cryptowereld als sponsor van onder meer Ajax, Sparta en Feyenoord. In de jaarrekening over 2024 schreef Knaken al dat het financieel kwetsbaar was.
De belangstelling voor cryptovaluta nam de afgelopen jaren sterk toe. Daarmee groeide ook het aantal handelsplatforms waarop particulieren digitale munten konden kopen en verkopen. Inmiddels bieden ook steeds meer traditionele banken, zoals ING en Rabobank, beleggingsproducten aan die de waarde van cryptovaluta volgen (zogeheten ETF’s). Volgens de recentste Consumentenmonitor Beleggers van de AFM bezit ruim een vijfde van de Nederlandse beleggers cryptomunten.
Naast de faillissementsaanvraag loopt er ook een strafrechtelijk onderzoek naar Knaken. De Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (Fiod) onderzoekt of strafbare feiten zijn gepleegd. Maandag zijn er al meerdere huiszoekingen verricht. Daarbij zijn onder meer laptops en mobiele telefoons in beslag genomen. Ook heeft de Fiod vermogen van de onderneming bevroren. Om welk bedrag het gaat, is niet bekendgemaakt. Er zijn geen personen aangehouden.
De problemen bij Knaken illustreren hoe de cryptosector in korte tijd ingrijpend is veranderd. De sector gold jarenlang als een cowboymarkt. Nieuwe aanbieders konden relatief eenvoudig toetreden en het toezicht was beperkt.
Na een reeks fraudezaken, hacks en toenemende zorgen over witwassen besloten Europese beleidsmakers de regels aan te scherpen. Daardoor worden nu veel strengere eisen gesteld aan cryptobedrijven. Vooral kleinere spelers hebben moeite daaraan te voldoen en verdwijnen van de markt of zoeken hun heil buiten de Europese Unie. Knaken is vooralsnog het eerste Nederlandse cryptoplatform waarvoor het OM een faillissement heeft aangevraagd.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant