Na lastige debatten in beide Kamers en opvallende pirouettes van minister Sjoerd Sjoerdsma (D66) is de begroting voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking nu ook aangenomen door de Eerste Kamer. Een deal met Pro bracht redding.
is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Na de hoofdelijke stemming dinsdag bleken 39 aanwezigen voor en 33 tegen te hebben gestemd. Naast de coalitiepartijen en Pro stemden vier eenmansfracties ook voor: 50Plus, Van der Sanden, Van Gasteren en OPNL. Andere traditionele pleitbezorgers voor ontwikkelingssamenwerking stemden tegen, omdat het nog steeds zou gaan om een ‘PVV-begroting’ (SP), omdat ‘per saldo geen extra geld beschikbaar komt’ (ChristenUnie) of omdat de minister ‘herstel heeft aangekondigd van de hulp aan UNRWA’, de VN-organisatie voor hulp aan Palestijnen die in het rechterdeel van beide Kamers zeer wordt gewantrouwd (SGP).
Zelfs regeringspartij CDA toonde zich kritisch over de begroting omdat de ‘oude koppeling’ aan het streefcijfer van 0,7 procent van het bruto nationaal inkomen (bni) om de ontwikkelingsgelden vast te stellen (waarbij eventuele mindere uitgaven jaarlijks werden ingeboekt als incidentele bezuinigingen) is afgeschaft door het kabinet-Schoof en niet is hersteld door het kabinet-Jetten. Het verschil met de nieuwe, ‘sobere koppeling’ aan het bni en de oude kan honderden miljoenen per jaar betekenen.
Farah Karimi (Pro) erkende eerder dat haar partij in de deal met Sjoerdsma ‘niet 100 procent’ haar zin heeft gekregen, maar dat de 329 miljoen euro die er nu bijkomt ‘echt geld voor echte mensen is’. Dat dit grotendeels gebeurt door gereserveerde hulpgelden voor later nu vast uit te geven, daar heeft Karimi ‘geen problemen’ mee, zei ze tijdens het debat. ‘Wie weet wat er dan gebeurt, welke coalitie er zit en noem maar op.’
Pro stemde ook in met de begroting, omdat de maatschappelijke hulporganisaties weer volop gesteund worden en omdat de hulp aan UNRWA hersteld wordt. Dat herstel van de hulp aan UNRWA steunde Sjoerdsma eerder bij het debat in de Tweede Kamer juist niet, waardoor daar een meerderheid over rechts (met steun van JA21) werd gehaald. Enige dagen na die stemming, draaide Sjoerdsma 180 graden – tot verontwaardiging van de rechterflank van de Kamer.
Inmiddels heeft minister van Justitie David van Weel ook een wetsvoorstel ingediend dat de verheerlijking van terrorisme strafbaar stelt. VVD en CDA waren hiervan altijd al voorstander, en D66 liet naar verluidt de tegenstand hiertegen varen in ruil voor instemming van de VVD met Sjoerdsma’s ontwikkelingshulpdeal met Pro. Sjoerdsma en vicepremier Dilan Yesilgöz ontkenden later dat deze zaken met elkaar verband houden, de afspraken werden simpelweg gelijktijdig gemaakt.
Al met al moest minister Sjoerdsma heel wat politieke capriolen uithalen om niet de eerste minister sinds 1919 te worden die zijn begroting niet door het parlement zou krijgen. Deze ontwikkelingen werpen hun schaduw vooruit: over enkele maanden wordt alweer een nieuwe begroting ingediend en vooral de Eerste Kamer wil meer ambitie zien van het kabinet dan in deze begroting. Pro, dat de huidige begroting ‘een eerste koerswijziging’ noemt, is daar helder over, maar het CDA ook. Als de minister daar opnieuw aankomt met minder dan structureel herstel van de ‘oude koppeling’, krijgt hij nog grotere moeite dan dit jaar om een meerderheid te vinden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant