Merel van Vroonhoven is leraar, toezichthouder en columnist van de Volkskrant.
Geconcentreerde blikken, een paar tongen tussen stevig geperste lippen. Potloden krassen over papier, een gum piept. Ik kijk over schouders mee. ‘Goed zo, Bradley. Mooi, Tom. Mya, lukt het?’
Mya is het enige meisje in mijn klas, roze is haar lievelingskleur. Etui, waterfles, lunchbox, kleren, schoenen, zelfs de glitters in haar prachtige donkere kroeshaar: roze. Het tekenvel van Mya is leeg. Tranen druppen op het papier. ‘Ik wil geen tekening maken van mezelf’, fluistert ze. ‘Ik haat bruin. Bruin is een poepkleur. Ik wil roze zijn.’
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen. Klik hier om een nieuwe paragraaf te starten
Jaren geleden, maar het voorval grijpt me nog altijd aan. Laatst weer, toen ik in Grenzend aan liefde van Karin Amatmoekrim las, over haar dochter, ooit dol op Disney. Het meisje zei, destijds 4 jaar oud, dat ze nooit een prinses kon zijn, omdat prinsessen nu eenmaal wit en blond waren.
Hoe voelt dat voor een kind, om je te schamen voor de kleur van je huid? Het idee minder waard te zijn en daar misschien zelfs in te berusten, puur omdat je er anders uitziet dan de kinderen in je klas of de prinsessen in je prentenboeken? Hoe voelt dat voor een moeder, voor een mens? Als witte vrouw van Nederlandse afkomst met een witte man en witte kinderen, kan ik me dat, ben ik bang, nooit echt voorstellen. Net zomin als hoe het is als jij steeds de enige bent die eruit gepikt wordt om je treinkaartje te laten zien. Of als je tijdens een avondje stappen te horen krijgt dat de club vol is, terwijl witte leeftijdgenoten gewoon mogen doorlopen. Hoe het voelt als je standaard de vraag krijgt: maar, waar kom je écht vandaan?
Vandaag is het Ketikoti, de dag waarop de afschaffing van de slavernij wordt herdacht en gevierd. Dankzij de voortdurende inzet van moedige mensen, veelal van kleur, kwamen er excuses, herdenkingen, vieringen en is er een Nationaal Slavernijmuseum in aanbouw. Eindelijk, maar het is slechts een begin. Geen punt, maar een komma, herhaalde premier Rob Jetten de woorden van Mark Rutte uit 2022, toen deze excuses aanbood voor het Nederlandse slavernijverleden dat tot de dag van vandaag doorwerkt.
Racisme en discriminatie zitten in de haarvaten van onze samenleving, ook bij de overheid, concludeerde de staatscommissie na vier jaar onderzoek. Vooroordelen die doorwerken in profileren, gezondheidszorg en arbeids- en woningmarkt én in het onderwijs. Ruim 50 procent van de leerlingen met niet-westerse wortels ervaart discriminatie; van uitschelden en pesten tot lagereschooladviezen.
Intussen lijkt het steeds gewoner te worden mensen weg te zetten om hun kleur, afkomst of geloof. Wat haatzaaiende politici roeptoeteren krijgt aan talkshowtafels een podium en wordt op sociale media exponentieel versterkt. Zogenaamd de stem van bezorgde burger, vakkundig in prinsenvlaggen verpakt. Zo wordt, beetje bij beetje, het onzegbare salonfähig.
Juist daarom is het nodig om meer aandacht te besteden aan ons slavernijverleden. Niet met eenmalige excuses en eenmalige acties, maar met een vaste plek in ons leven: blijvend besef van onze gruweldaden, als erkenning én als spiegel voor het nu. Maak van Ketikoti een nationale feestdag, net als Bevrijdingsdag, met de avond ervoor aandacht voor herdenking. Niet eens in de vijf jaar, maar elk jaar. Ruil er desnoods Tweede Pinksterdag voor in, want dat die dag ooit ergens anders voor stond dan een extra dagje vrij, is zelfs de Heilige Geest vergeten.
Tijd om van die komma meer te maken dan een mooi verhaal. Zodat er op een dag geen enkel kind nog hoeft te huilen achter een leeg tekenvel, vanwege de kleur van zijn of haar huid.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant