Tommy Wieringa is schrijver en columnist voor de Volkskrant.
Onder onze ogen wordt in Oekraïne een moderne natie geboren. Het wil zich naar westers voorbeeld ontwikkelen en is bereid zich de inspanningen te getroosten die daarvoor nodig zijn, zelfs nu het voor zijn voortbestaan vecht. Ook al is in Oekraïne het vertrouwen in de nationale overheid laag, er leeft een grote bereidheid tot sociaal-maatschappelijke verandering. Ze hebben het eerder gedaan, twee succesvolle precedenten wijzen de weg: de Oranjerevolutie en de Revolutie van de Waardigheid, toen ze op Maidan protesteerden tegen hun president die weigerde het Associatieverdrag met de EU te ondertekenen.
Toen op Maidan 107 demonstranten door scherpschutters vanaf de daken werden doodgeschoten, kwamen er juist meer in plaats van minder mensen naar het plein. De doden vormden een dwarsdoorsnede van de bevolking – ze waren van alle leeftijden en gezindten en kwamen uit het hele land.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Twee jaar later stemde Nederland tegen het verdrag dat de aanleiding vormde tot hun dood, opgehitst door een zootje zwendelaars dat zich had verenigd onder de rechts-extreme, pro-Russische vlag van GeenPeil.
We herinneren ons de kwaadaardige karikaturen: Oekraïners werden voorgesteld als gelukszoekers en hun land als een corrupt dievennest. Een failed state van barbaren en postorderbruiden.
Oekraïne verlangde kortom naar het Westen op een manier die het Westen geenszins verdiende.
Intussen weten we dat je in Oekraïne op elke straathoek goede koffie kunt krijgen, dat bancaire en postdiensten tot de beste ter wereld behoren en dat het land in hoog tempo digitaliseert om transparantie te bevorderen en corruptie te bestrijden. Er is nog een lange weg te gaan voordat het aan de EU-toelatingseisen voldoet, maar dat het die zal gaan halen lijdt geen twijfel.
Poetins bedoeling om het land met bruut geweld te veroveren en zijn dromen te vernietigen, hebben het tegenovergestelde effect gehad: nooit was Oekraïne Europeser dan nu. Het proces is onomkeerbaar; zoveel minder vreemd is Oekraïne in korte tijd voor ons geworden… Was het in 2022 nog zo vreemd als Wit-Rusland bijvoorbeeld, nu is de gevoelsmatige afstand ongeveer die tot Polen. De ont-vreemding van de Oekraïense cultuur en geschiedenis verliep in hetzelfde tempo als dat waarin Zelensky’s beheersing van het Engels verbeterde.
Oekraïense schrijvers als Andrej Koerkov, Serhi Zjadan en Artem Chapeye worden vertaald en door lezers gewaardeerd, Nederlandse schrijvers en journalisten publiceerden in hoog tempo oorlogskronieken en reisreportages, nooit eerder werden er in onze media zo veel Oekraïense burgers, militairen en hoogwaardigheidsbekleders opgevoerd. Zelfs de notoir xenofobe Telegraaf berichtte in oktober positief over Oekraïense vluchtelingen, zij het om economische en niet om culturele of humanitaire redenen, onder de kop: ‘Oekraïense arbeiders geven onze economie miljardenboost, en de impact kan nóg groter worden.’
Afgelopen weekeinde portretteerde Trouw nog Hrihory Skovoroda, de illustere 18de-eeuwse denker uit de Poltava-regio, die zijn filosofie te voet verkondigde en daarom de Oekraïense Socrates wordt genoemd. Zijn maxime ‘De wereld probeerde me te vangen, maar kreeg me niet te pakken’ is op veel T-shirts afgedrukt.
Zo veel hooggestemde gedachten overal, zo achteloos uitgedragen. Soms fotografeer ik in Oekraïne teksten op T-shirts van jonge mensen: op de rug van een soldate vond ik ‘Freedom isn’t Free’ en op de borst van een student mijn absolute favoriet: ‘Comfort is a false god’.
Source: Volkskrant