Frank Heinen is schrijver en columnist voor de Volkskrant.
Soms, in een vlaag van voorbijwaaiende grootheidswaan, denk je aan de verfilming van je eigen leven. Nauwelijks achtervolgingen en veel weinig betekenende stiltes. Wie weet zelfs een plot, ook al ben je daar in het origineel zelf nog niet beland. Even zie je je leven als iets wat ook buiten jou om bestaat, als een verhaal. Een beetje als in ‘Persoonlijke omstandigheden’ van Elly de Waard:
‘Als ik bezoek heb of een feest / ga ik graag ook altijd even / het donkere buiten in om van / een afstand te beleven hoe / dat is; ik voel mij een passant / die getroffen door het warm en stralend schijnsel stil blijft staan / en die ervan geniet als van een / oude Italiaanse film of die er / een herinnering in ziet aan iets / dat vroeger dierbaar is geweest.’
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Een zonderlinge gewaarwording lijkt me, om je leven verfilmd te zien worden en ondertussen door te leven. Robert Bilott procedeert al 25 jaar tegen bedrijven die eeuwige chemicaliën in het drinkwater lozen. In de tussentijd werd zijn strijd tegen de antiaanbakpropagandisten van DuPont verfilmd, in Dark Waters. Bilott werd gespeeld door Mark Ruffalo. Naarmate de strijd harder wordt en Bilott meer uitput, gaat Ruffalo er allengs verkreukelder uitzien – iets waarvoor hij een opvallend talent bezit.
Bilott zette door, hij strijdt tot de dag van vandaag tegen de leugenachtigheid van chemieconcerns waardoor de wereld nog altijd elke dag een beetje meer ver-pfas-iseert. Een van de mensen die Bilott de laatste jaren steunden tegen pfas, was trouwens Erin Brockovich, nog een prominent lid van de Juridisch Onderlegde Strijders Tegen Vervuilende Multinationals Wier Leven Niet Onsuccesvol Verfilmd Werd-club.
Brockovich en Bilott weten van geen ophouden. Zelf vrees ik dat er na mijn eigen biopic niet veel meer uit mijn vingers zou komen. Een verfilmd leven lijkt me te zeer op een voltooid leven – het verhaal is rond, de aftiteling is geweest, alles wat erna komt, is alleen goed voor het bonusmateriaal op de dvd.
Woensdag maakte het RIVM bekend dat in alle Nederlandse moedermelk een vorm van pfas zit. Een klein nieuwsberichtje waarin mijn gedachten bleven haken aan het woord ‘alle’. Dus niet alleen melk van moeders die al jaren elke ochtend baantjes trekken in een lichtgevend poeltje naast de Chemours-fabriek in Dordrecht, maar álle moedermelk.
Alle baby’s, alle mensen, alles bestaat inmiddels voornamelijk uit eeuwige chemicaliën. Zonsondergang boven zee? Pfas. Patatje satésaus? Pfas. Omhaal van Michael Olise? Pfas. En waarom? Omdat grote bedrijven er zelden zijn voor de maatschappij, maar de maatschappij er wel vaak moet zijn voor die bedrijven, die vaak eindeloos vrij spel krijgen. DuPont wist al jaren van grootschalige verontreiniging en hield het stil. Shell was al vroeg op de hoogte van de aanstaande klimaatcrisis en haar oorzaken en verzweeg dat.
Momenteel worden allerlei AI-bedrijven van overheidswege gepaaid en gesponsord. Wat zij al weten van hun eigen product en doelbewust verzwijgen, horen we over een jaar of vijftien, als het te laat is. In het slappe fatalisme doet die behandeling denken aan de wijze waarop de gemiddelde Nederlandse voetbaltrainer met penaltyreeksen omgaat: laten we er niks aan doen en er het beste van hopen.
De laatste maanden heeft Brockovich haar activistisch oog gericht op de bouw van al die mysterieuze, water slobberende AI-datacenters. En ergens zit een onbekende figuur tussen fotogenieke stapels paperassen een potentieel legendarische rechtszaak voor te bereiden, tegen Sam Altman en al die andere gladiolen die ons iets enorms aanbieden wat ze eerst van ons hebben gejat. Zou die onbekende even naar buiten lopen en vervolgens naar binnen kijken, dan zou hij de sleutelscène van zijn eigen film zien.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant