De grootste politieke tegenstander van premier Benjamin Netanyahu is zijn absolute tegenpool. Gadi Eisenkot is oud-militair die zich als een doorsnee-Israëliër presenteert. Dat lijkt in zijn voordeel te werken.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Ze schrijft over Israël en de Palestijnse gebieden, het Midden-Oosten en België.
Op papier zou je hem geen cent geven: een gedrongen man zonder flair, die moeilijk uit zijn woorden komt. Maar Gadi Eisenkot, die deze week zijn verkiezingscampagne formeel aftrapte, is uitgegroeid tot een belangrijke uitdager van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu.
Het is juist het contrast met Netanyahu dat Eisenkot volgens analisten zo aantrekkelijk maakt. Hij is geen gelikte politicus die in het buitenland heeft gestudeerd en op maat gemaakte pakken draagt, maar presenteert zich als een doorsnee-Israëliër die zich zorgen maakt over de polarisatie in het land. Hij wil daar een einde aan maken.
Eisenkot is de 66-jarige zoon van twee Marokkaans-Joodse immigranten. Hij groeide op in een arbeidersgezin in Tiberias en Eilat, ver weg van de traditionele machtscentra van Israël. Maar al is zijn achtergrond heel gewoon, een doorsnee-Israëliër is Eisenkot zeker niet. Hij diende vier decennia lang in het leger en schopte het tot de allerhoogste positie: van 2015 tot 2019 was Eisenkot de Israëlische stafchef.
De generaal diende als minister zonder portefeuille in Netanyahu’s oorlogskabinet, maar stapte daar in 2024 uit. Hij vond dat de premier geen duidelijke strategie volgde in Gaza. In een vernietigende brief waarschuwde hij andere kabinetsleden dat zij zich niet blind moesten staren op de terreinwinst in Gaza. Er werden volgens hem geen beslissingen genomen die Israël uiteindelijk veiliger zouden maken.
Voor de duidelijkheid: Eisenkot sprak zich dus niet uit tegen de volledige vernietiging van Gaza of het grote aantal burgerslachtoffers. Net als alle andere premierskandidaten staat hij achter de Israëlische militaire operaties in Gaza, Libanon en Iran.
In 2008, twee jaar na een eerdere Israëlische oorlog tegen Libanon, zei hij in een interview dat Israël ‘disproportioneel geweld zal gebruiken tegen elk dorp van waaruit ons land wordt beschoten, en daarbij immense schade en verwoesting zal aanrichten. Want wij beschouwen dergelijke dorpen als militaire bases.’
Ook op de bezette Westelijke Jordaanoever zal Eisenkot niet snel ingrijpen: de oud-generaal zegt Joodse nederzettingen te steunen ‘als die in lijn zijn met onze eigen belangen’. Tegelijkertijd wil hij ook de relatie met de internationale gemeenschap verbeteren. Eisenkot gelooft dat isolatie een bedreiging is voor de toekomst van Israël.
Eisenkot heeft zijn partij Yashar, wat ‘recht door zee’ of ‘eerlijk’ betekent in het Hebreeuws, nog geen jaar geleden opgericht. Hij doet het de laatste tijd erg goed in de peilingen. Mensen vallen voor zijn no-nonsenseverhaal en vertrouwen erop dat hij niet lichtvaardig soldatenlevens zal riskeren, al was het maar omdat hij zelf zijn 25-jarige zoon heeft verloren in Gaza.
Dat staat in schril contrast met de zoon van Netanyahu, die tijdens de oorlogen van de afgelopen jaren niet in het leger heeft gediend, maar in Florida podcasts maakt.
Als iemand een bedreiging vormt, kan hij direct op fel tegengeluid rekenen. De Likoedpartij van Netanyahu probeert met talloze filmpjes uit te halen naar Eisenkot. Zijn steenkolenengels wordt belachelijk gemaakt en de Israëlische bevolking wordt gewaarschuwd dat Eisenkot een Arabische partij in zijn coalitie zou kunnen opnemen.
Mocht Eisenkot daadwerkelijk het grootste aantal zetels krijgen, dan zal de coalitievorming inderdaad niet makkelijk zijn. Als de oud-generaal niet wil samenwerken met de partijen uit de huidige regering (naast de Likoedpartij van Netanyahu zijn dat twee uiterst rechtse, en twee ultraorthodoxe partijen) dan is het onmogelijk om een meerderheid te vormen zonder een Arabisch-Israëlische partij.
Maar zover is het nog lang niet. Het duurt nog zeker drie maanden voordat Israël naar de stembus gaat (er is nog geen datum geprikt, maar de verkiezingen zullen ergens in oktober gehouden worden). In die tijd kan er veel gebeuren. Netanyahu is een ervaren en zeer bekwame campagnevoerder en heeft een goed functionerend politiek apparaat achter zich staan. Eisenkot heeft nog nooit zelfstandig een verkiezingscampagne gevoerd.
Maar hij heeft zeker een kans, zegt Anshel Pfeffer, correspondent voor het weekblad The Economist en auteur van een biografie over Netanyahu. ‘Er is al talloze malen geprobeerd om Netanyahu te verslaan, en meestal proberen de kandidaten zichzelf als een betere versie van de premier te presenteren’, zei hij tegen CNN. Deze personen noemt hij ‘WannaBibi’s’ – een verwijzing naar de bijnaam van Netanyahu. Eisenkot volgt echter een ander scenario. ‘Hij is de eerste in lange tijd die zich juist presenteert als exact het tegenovergestelde.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant