Bedrijven in de vleesverwerkende industrie mogen vanaf 1 juni 2028 geen uitzendkrachten meer in dienst hebben. Het uitzonderlijke algehele uitzendverbod volgt op de aanhoudende misstanden met arbeidsmigranten in de sector.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over pensioenen en sociale zekerheid.
Dat bevestigen bronnen in Den Haag na berichtgeving van RTL Nieuws. Minister van Sociale Zaken Hans Vijlbrief (D66) legt het plan vrijdag voor aan de ministerraad, die er dan nog mee moet instemmen.
Over het verbod wordt al langer gesproken. In 2024 liet Vijlbriefs voorganger Eddy van Hijum (NSC) al onderzoek doen naar de maatregel. Het viel op dat er in de sector opvallend veel mensen op staande voet werden ontslagen. Arbeidsmigranten die dit overkomt, verliezen dan vaak niet alleen hun werk, maar ook hun woning. Bovendien waren er andere misstanden, zoals stelselmatige onderbetaling.
Van Hijum concludeerde vorig jaar dat het verbod wat hem betreft gerechtvaardigd was als beterschap zou uitblijven. Hij zag dat de misstanden ‘wijdverspreid’ waren en dat de vleessector er ‘in negatieve zin’ uitsprong. Omdat het kabinet Schoof toen al demissionair was, liet hij de keuze voor een verbod wel aan een volgend kabinet.
Vijlbrief pakte die handschoen dus op. Begin vorige maand vertelde hij in een debat met de Tweede Kamer dat hij de misstanden ‘heel breed’ ziet en er geen sprake is ‘van de noodzakelijke vooruitgang’. Vijlbrief wees op ‘te lage betaling, onjuiste arbeidstijden, onveilig werk, intimidatie en geweld’. ‘Er zijn uitzendkrachten die moeten doorwerken tijdens ziekte en anders geen salaris krijgen, enzovoort.’
De minister wees er ook op dat er sinds 2021 ‘maar liefst 29 gesprekken’ zijn gevoerd met de sector. Hij stelde de vleesindustrie daarom een deadline: zou er voor 15 juni geen vooruitgang zijn geboekt, dan zou Vijlbrief het uitzendverbod daadwerkelijk invoeren. ‘Ik wil gewoon de verbetering zien die nodig is, en anders ga ik deze stok achter de deur dus wél inzetten.’
Dat Vijlbrief de stap nu daadwerkelijk zet, heeft grote gevolgen voor de sector. De vleesindustrie leunt voor een groot deel op arbeidsmigranten die dus vaak als uitzendkracht aan de slag zijn. Uit onderzoek van SEO Economisch Onderzoek bleek dat arbeidsmigranten in 2020 goed waren voor ruim de helft van het personeelsbestand in slachterijen. De bedrijven zullen dus een flinke omslag moeten maken en personeel moeten aannemen in een andere contractvorm, zoals een vast dienstverband.
Vanuit de sector klonk afgelopen maanden al veel kritiek op een mogelijk uitzendverbod. Volgens branchevereniging VleesNL is de ‘generieke maatregel ongefundeerd, onnodig en disproportioneel’ en zou die ‘vooral respectabele bedrijven’ hard raken. Er zou wel degelijk sprake zijn van verbetering. ‘Meer dan 1.000 bedrijven in de sector zouden de gevolgen ondervinden.’
Het protest is nu dus geen reden voor Vijlbrief om er toch van af te zien. Wel krijgen de bedrijven de tijd om zich aan de nieuwe werkelijkheid aan te passen. Volgens bronnen gaat het verbod pas per 1 juni 2028 daadwerkelijk gelden. Vanaf die datum moeten alle uitzendkrachten dus weg zijn en mogen er alleen nog mensen in de vleessector werken die in dienst zijn bij het bedrijf zelf.
Dat het dan pas in kan gaan, komt onder andere doordat de maatregel waarmee Vijlbrief het verbod regelt eerst nog in internetconsultatie moet. Ook moet de Raad van State er nog advies over uitbrengen. Bovendien zou een al te snelle invoering ook in het nadeel van de arbeidsmigrant kunnen werken. Als er geen tijd is om contracten om te zetten, komen zij alsnog zonder werk te zitten.
Vijlbrief geeft met zijn besluit ook gehoor aan een breed gedragen politieke wens. Donderdag stemde de Tweede Kamer nog in ruime meerderheid voor een motie van Progressief Nederland-Kamerlid Mariëtte Patijn om voor de zomer met een uitzendverbod te komen. Daaruit bleek ook dat er binnen de coalitie verschillend over het besluit wordt gedacht. Van de coalitiepartijen stemden D66 en CDA voor de motie, de VVD stemde tegen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant