Wetenschappers zijn erachter waarom in het zuidpoolgebied miljoenen jaren eerder een ijsmassa ontstond dan in het noordpoolgebied. Dat komt door het opstuwen van het landoppervlak, blijkt uit onderzoek naar het aardoppervlak van Antarctica.
De ijsplaat op Antarctica ontstond 34 miljoen jaar geleden, toen het op de aarde zo'n vijf graden warmer was dan tegenwoordig. Op de Noordpool ontstond een ijsplaat 'pas' zo'n 9 miljoen jaar geleden.
Het was lang onduidelijk wat de oorzaak van dat verschil was. Klimatologische redenen konden dat verschil bijvoorbeeld niet verklaren: dan hadden de ijsplaten ongeveer tegelijk moeten ontstaan.
Maar geologen hebben in een nieuw onderzoek, geleid door de Universiteit van Southampton, een verschil gevonden. Het opstuwen van de landmassa op Antarctica heeft waarschijnlijk een grote rol gespeeld.
Wetenschappers hebben modellen gebruikt om de ontwikkeling van het aardoppervlak van Antarctica voor de afgelopen 100 miljoen te reconstrueren. De resultaten van het onderzoek zijn donderdag gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Science.
Daaruit blijkt dat tussen 50 miljoen jaar geleden en 34 miljoen jaar geleden het aardoppervlak van Antarctica aanzienlijk is gestegen. 50 miljoen jaar geleden lag het grootste deel van het Gamboertsev-gebergte in het oosten van Antarctica op zo'n 1.500 meter hoogte. Zestien miljoen jaar later was het gebergte opgestuwd naar zo'n 2.000 meter.
Het opstuwen van de bergen in Antarctica was het gevolg van het uit elkaar scheuren van het Afrikaanse continent en Antarctica. Dat ging gepaard met processen waardoor de grond van Antarctica langzaam omhoog werd getild.
Door de nieuwe hoogte kon sneeuw en ijs het hele jaar blijven liggen. "Het oppervlak van Antactica werd geleidelijk opgestuwd tot het punt dat ijs zich permanent kon vestigen, ook al bleven de wereldwijde temperaturen verrassend warm", zegt onderzoeksleider Thomas Gernon van de Universiteit van Southampton tegen Phys.
Het zorgde ervoor dat op de bergen van Antarctica eerst gletsjers konden ontstaan. Die groeiden samen uit tot een grote ijsplaat. Dat had uiteindelijk ook weer een verkoelend effect op de hele aarde, zeggen de wetenschappers.
De Noordpool heeft niet zo'n landmassa als Antarctica en ligt dan ook grotendeels op zeeniveau. De ijsplaat op de Noordpool kon dus pas veel later ontstaan, toen de wereldwijde temperaturen genoeg gedaald waren.
Source: Nu.nl algemeen