Een verbaasde Amerikaanse F-15-piloot stond tijdens de Iran-oorlog oog in oog met een groep Iraanse drones, die in een kwalvormige formatie als een geheel bewoog. Oekraïne waarschuwt dat ook Russische drones samen optreden. Wat betekent deze nieuwe ontwikkeling?
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
De Amerikaanse gevechtsvlieger, die in april wereldnieuws werd omdat Iran erin was geslaagd zijn F-15 neer te halen, beschreef na zijn redding een tafereel dat zo uit een sciencefictionfilm had kunnen komen. Vlak voordat hij met zijn schietstoel het toestel verliet, zou hij een groep drones hebben gezien die synchroon bewoog, als een geheel.
De droneformatie zou zich hoog in de lucht hebben geformeerd in de vorm van een kwal, met kleine drones vliegend onder de grotere. ‘Een mijnenveld van drones’, zo zou de piloot de groep hebben beschreven tijdens zijn debriefing, zo meldde CNN vrijdag. ‘Het was echt buitenaards’, aldus een andere bron over wat de gevechtsvlieger zou hebben gezien.
Het was bij de Amerikanen niet eerder bekend dat Iran, dat zijn Shahed-drones voornamelijk gebruikt voor eenvoudige aanvallen, over zo’n geavanceerde dronecapaciteit beschikt.
Ook in Oekraïne gebruiken de Russen de tactiek waarbij meerdere drones een keten vormen en over grote afstanden worden aangestuurd. Het is de zoveelste nieuwe ontwikkeling op het gebied van drones, die door de Oekraïne-oorlog wereldwijd steeds vaker worden ingezet als wapen in militaire conflicten.
Rusland en Iran gebruiken de Iraanse kamikazedrone Shahed, die door gps naar zijn doel wordt geleid, voor grootschalige aanvallen. Oekraïne doet er alles aan om de drones elektronisch te ontregelen, zodat de satellietverbinding uitvalt. Daarom bereiken veel Shaheds of de Gerans (de Russische versie) hun doelwit niet.
Daar begint de laatste tijd echter verandering in te komen, volgens Serhi Beskrestnov, adviseur van de minister van Defensie in Kyiv. Maandag waarschuwde hij dat een deel van de Russische drones er nu in slaagt dieper het land binnen te dringen, ondanks de Oekraïense elektronische oorlogvoering.
De Russen zouden net als Iran gebruikmaken van de zogenoemde mesh-technologie om in de lucht een keten van drones te vormen. Een mesh-netwerk, van onderling verbonden apparaten waarbij de verbinding niet via één centraal punt hoeft te lopen, wordt door consumenten ook gebruikt om wifi-problemen in huis op te lossen.
Om de Oekraïense elektronische oorlogvoering te omzeilen, zouden de Russen de mesh-technologie inzetten om drones signalen aan elkaar te laten geven, zodat communicatie over lange afstanden in stand wordt gehouden. Langeafstandsantennes op de grond worden gebruikt om besturingssignalen naar de drones te kunnen zenden.
Radiocommunicatie-expert Beskrestnov, die een belangrijke rol speelt in de ontwikkeling van tactieken om de Russische drones te bestrijden, erkende op Facebook volmondig dat Oekraïne nog geen goed antwoord heeft op de nieuwe strijdwijze van Moskou.
In april noemde hij de mislukte aanslag met Shahed-drones op zijn huis als voorbeeld van de Russische tactiek om drones gezamenlijk te laten optrekken. Vlak bij zijn huis verschenen toen ’s nachts twee Shaheds, terwijl nog twee onderweg waren. Twee van de drones fungeerden volgens hem als signaalversterker voor de drones die zijn huis aanvielen.
‘Deze twee drones zonden op een hoogte van 2.200 meter een signaal naar de andere twee, die laag daalden om mij aan te vallen’, meldde Beskrestnov toen op Telegram.
De dronedeskundige, die in Oekraïne wordt beschouwd als een held en bekendstaat onder de bijnaam ‘Flash’, raakte bij die aanval gewond. Het Russische leger viel Oekraïne die nacht aan met 142 drones. ‘Vannacht probeerden de Russen mij te vermoorden’, meldde Beskrestnov, die in het ziekenhuis werd opgenomen. ‘Ik heb geen huis meer. Maar het belangrijkste is dat ik het op wonderbaarlijke wijze heb overleefd.’
De opzienbarende verklaring van de Amerikaanse F-15-piloot heeft geleid tot een discussie in het Pentagon en de inlichtingendiensten, over de vraag of Iran beschikt over dronecapaciteiten waar de VS niets van wisten. ‘Weet je zeker dat je hebt gezien wat je zegt te hebben gezien?’, zouden verbaasde inlichtingenmedewerkers hem hebben gevraagd over zijn relaas.
Het onderzoek naar het neerschieten van de F-15 is nog niet afgerond. De VS hebben nog niet naar buiten gebracht hoe de gevechtsjager is neergehaald en wat de rol precies was van de groep drones bij het incident. Tot verbazing van de VS slaagde de Iraanse Revolutionaire Garde er tijdens de oorlog ook in peperdure Amerikaanse radarsystemen, tanker- en radarvliegtuigen, drones en militaire bases in de regio te treffen met Shahed-drones en ballistische raketten.
Emma Bates, een Amerikaanse deskundige op het gebied van militaire modernisering, waarschuwt dat de VS nog veel geld kwijt zullen zijn om zich te verdedigen als blijkt dat Iran inderdaad in staat is om gevaarlijke droneformaties te creëren. ‘Als het de mesh-technologie lukt om drones in een bepaalde formatie te krijgen en die formatie vast te houden, en als er explosieven aan boord zijn en, indien een eerste aanval niet slaagt, ook genoeg reserves, dan is zo’n formatie een geduchte tegenstander’, aldus Bates tegen CNN.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant