Gokkers die voor de legalisering van de onlinegokmarkt geld verloren bij onlinecasino’s zonder Nederlandse vergunning, hebben niet automatisch recht op terugbetaling van hun verliezen. Dat heeft de Hoge Raad vrijdag bepaald. Daarmee is een einde gekomen aan jarenlange juridische onzekerheid.
is economieverslaggever bij de Volkskrant. Ze schrijft vooral over vervoer en cryptovaluta.
De uitspraak is van belang voor honderden lopende rechtszaken waarin (oud-)gokkers hun verloren geld terugvragen van aanbieders als Unibet en PokerStars. Hun belangrijkste argument was dat de kansspelovereenkomsten die zij destijds sloten ongeldig waren, omdat onlinecasino’s voor 1 oktober 2021 zonder Nederlandse vergunning opereerden.
De Hoge Raad gaat niet mee in deze redenering. Nederland kent geen algemeen verbod op kansspelen, stelt de hoogste rechter. Dat was voor de legalisering van de onlinegokmarkt al het geval. Loterijen, sportweddenschappen en fysieke casino’s waren toegestaan, mits aanbieders daarvoor een vergunning hadden. De wet verbood dus niet gokken als zodanig, maar stelde voorwaarden aan het aanbieden ervan.
Voor onlinekansspelen bestond zo’n vergunning voor oktober 2021 nog niet. Aanbieders die zich toch op Nederlandse spelers richtten, handelden in strijd met de Wet op de kansspelen (Wok). Maar volgens de Hoge Raad kan daaruit niet worden afgeleid dat de kansspelovereenkomst tussen speler en aanbieder automatisch ongeldig is.
De Hoge Raad wijst er verder op dat de wet al voorzag in sancties tegen aanbieders die zonder vergunning opereerden, zoals boetes en strafrechtelijke vervolging.
Wel laat de Hoge Raad ruimte voor individuele claims van gokkers. Zo kan een overeenkomst worden vernietigd als een speler die is aangegaan op basis van een onjuiste voorstelling van zaken. Ook kan een speler een schadevergoeding eisen als een aanbieder onrechtmatig heeft gehandeld, bijvoorbeeld door onvoldoende in te grijpen bij signalen van problematisch gokgedrag.
De uitspraak komt voort uit zogenoemde prejudiciële vragen van de rechtbanken Amsterdam en Noord-Holland. Rechters kunnen zulke vragen aan de Hoge Raad stellen als zij duidelijkheid willen over de uitleg van een rechtsregel voordat zij zelf uitspraak doen.
Dat gebeurde in twee zaken waarin spelers grote bedragen hadden verloren bij onlinecasino’s zonder vergunning. Beide rechtbanken waren voorlopig van oordeel dat de kansspelovereenkomsten ongeldig waren, maar vroegen de Hoge Raad eerst om duidelijkheid voordat zij definitief uitspraak deden.
Ook verschillende andere rechtbanken hadden de afgelopen jaren geoordeeld dat gokkers hun verliezen konden terugvorderen. De Hoge Raad zet daar nu een streep door en volgt daarmee het advies dat advocaat-generaal Siewert Lindenbergh eind vorig jaar uitbracht.
Advocaat Benzi Loonstein, die veel gedupeerde spelers bijstaat, noemt de uitspraak ‘teleurstellend en verrassend’. Hij wijst erop dat de hoogste rechters in Duitsland en Oostenrijk tot een andere conclusie zijn gekomen. ‘Terwijl daar kansspelovereenkomsten die zijn gesloten met illegale aanbieders niet als geldig worden beschouwd, beoordeelt de Hoge Raad dezelfde overeenkomsten in Nederland wel als geldig.’
Volgens Loonstein is de strijd nog niet gestreden. De Hoge Raad laat volgens hem ruimte voor individuele procedures waarin spelers zich kunnen beroepen op andere juridische gronden dan de ongeldigheid van de kansspelovereenkomst. ‘Wij zullen de uitspraak zorgvuldig bestuderen en beoordelen welke mogelijkheden er voor gedupeerde spelers blijven bestaan’, aldus Loonstein.
Onlinegokken is de afgelopen jaren sterk gegroeid. Inmiddels gokt bijna 6 procent van de volwassen Nederlanders weleens via een legale website, blijkt uit de meest recente monitor van de Kansspelautoriteit, die toezicht houdt op de onlinegokmarkt. De meeste mensen doen dat recreatief, maar een kleine groep verliest grote bedragen. Dat kan leiden tot schulden, relatieproblemen, psychische klachten en in ernstige gevallen zelfs tot suïcidaliteit. Juist die groep probeerde via de rechter hun verloren geld terug te krijgen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant