Uitzendcontracten zijn vanaf 2028 verboden in de vleessector. Minister van Sociale Zaken Hans Vijlbrief hoopt op die manier een einde te maken aan jarenlange misstanden. Vakbonden en deskundigen reageren positief, de sector dreigt met juridische stappen.
Zijn economieredacteuren van de Volkskrant. Ze schrijven over respectievelijk landbouw en sociale economie.
Vijlbrief handelt op basis van een rapportage van de Arbeidsinspectie. Die ontving tussen 2023 en begin 2026 396 meldingen over misstanden in de vleessector. De helft daarvan ging over ongevallen, de andere helft over mogelijke overtredingen van arbeidswetten.
De inspectie legde voor 1,1 miljoen euro aan boetes op, maar constateerde dat uitzendbureaus en vleesbedrijven hun praktijken ‘nauwelijks aanpassen’ om de omstandigheden te verbeteren.
‘Het is goed dat de minister zijn tanden laat zien. De afgelopen jaren zijn er zoveel rapporten verschenen, maar er gebeurde geen klap. Uit ons onderzoek blijkt dat arbeidsmigranten 1,4 tot 5 keer zo vaak betrokken zijn bij arbeidsongevallen. Vijf branches springen eruit en dat zijn niet toevallig ook de sectoren waar veel uitzendwerk voorkomt.
‘Werkenden in de vleessector zijn niet alleen kwetsbaar omdat ze werken met scherpe voorwerpen, maar ook omdat zij vaak worden gehuisvest in slechte woningen net over de grens. Ze worden uitgezonden naar steeds andere werkplekken en moeten een hoge productie halen. Soms is het aandeel uitzendkrachten wel 80 procent, terwijl het werk structureel is. Je zou in zo’n geval toch een gezonde en veilige arbeidsrelatie willen.’
‘Als je kijkt naar de misstanden die er in de sector zijn, is de noodzaak tot ingrijpen helder. Dat betwist ik niet, maar het had veel gerichter gekund; met handhaving door de Arbeidsinspectie. Want de problemen zijn niet het gevolg van de contractvorm maar van malafide ondernemers. Volgend jaar komt er een vergunningstelsel voor uitzendbureaus waardoor zij sowieso niet meer tot de markt kunnen toetreden.
‘Het klopt dat het gepingpong van verantwoordelijkheden tussen inlener en uitzendbureau bij misstanden niet meer kan, maar slechte bedrijven houden zich niet aan bestaande regels en zullen zich ook niet aan nieuwe regels houden. Op dit moment is 70 tot 80 procent van de werknemers in de slachterij arbeidsmigrant. De reden daarvoor is dat bedrijven behoefte hebben aan personeel uit Oost- en Zuid-Europa. Die zal blijven. Mijn vrees is dat uitzendbureaus daarom zullen blijven doen wat ze doen, maar dan onder de radar.’
‘We zijn hier natuurlijk tevreden over, maar het is wel tijd om door te pakken. Want de oorzaken van de problemen in de vleessector liggen deels in de sector zelf, maar ze zijn ook een symptoom van hoe we onze arbeidsmarkt hebben georganiseerd. Dat we het hebben toegestaan dat zulke grote percentages mensen op uitzendcontracten werken en daardoor kwetsbaar zijn.
‘Wij roepen de minister daarom op om ook in andere sectoren in te grijpen, zoals de glastuinbouw. Misschien worden onze boodschappen dan een paar centen duurder, maar uiteindelijk is de vraag waar wij als samenleving de bodem willen leggen.’
‘Dit is de zoveelste maatregel van de Nederlandse overheid die de lasten van voedingsbedrijven verhoogt en hen het land uit dreigt te jagen. Minister Vijlbrief maskeert met deze draconische maatregel het eigen onvermogen van de overheid om malafide praktijken gericht aan te pakken. Vele bedrijven worden hierdoor onnodig gedupeerd. VleesNL en zijn leden beraden zich op juridische stappen.
‘Samen met onze leden hebben we de afgelopen periode keihard gewerkt en aantoonbaar verantwoordelijkheid genomen om misstanden rond de inzet van uitzendkrachten aan te pakken. Dat minister Vijlbrief toch deze maatregel doorzet is ontluisterend en ongehoord.’
‘Wat ons betreft is dit uitzendverbod een goede stap, maar wel een eerste. Als arbeidsmigranten nu bij hun werkgever alsnog een flexcontract krijgen met weinig zekerheid, lost dat niet zoveel op. Helemaal niet als ze ook voor hun huisvesting afhankelijk blijven van hun werkgever.
‘Bij de meldingen die wij ontvangen, springt de vleessector eruit. Het gaat om ernstige misstanden, zoals arbeidsongevallen, huisuitzettingen en bedreigingen. Er worden vaak arbeidskrachten geworven die weinig alternatieven hebben: mensen die laagopgeleid of -geletterd zijn, en vóór hun komst naar Nederland te maken hadden met werkloosheid, armoede of andere sociale problemen. Hier in Nederland worden zij wegwerpwerknemers.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant