Een nieuw, automatisch systeem zou de identiteitscontrole op vliegvelden moeten versnellen. Het tegenovergestelde is het geval, klaagt de reisbranche. Die wil dat de EU de controles tot na de zomer opschort. Is dat verzoek terecht?
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Wat is er veranderd aan de paspoortcontroles op Europese luchthavens, inclusief Schiphol?
Voor het gros van de reizigers niets. Passagiers met een paspoort van de EU doorlopen de normale, volautomatische controle door een eGate. Daarbij kijkt de reiziger in een camera en vergelijkt de computer het beeld met de foto in het paspoort dat op de scanner ligt.
Voor passagiers van buiten de EU is de procedure wel gewijzigd. Bij aankomst moeten ze voor het zogeheten Exit-Entry Systeem (EES) hun paspoort, gezicht en vingerafdrukken scannen bij een selfservicezuil. Daarna krijgen ze te zien of ze door mogen naar de volautomatische controle of langs een bemande balie van de marechaussee moeten.
Als ze het land weer verlaten, hoeven reizigers zich niet opnieuw te laten scannen en kunnen ze naar de volautomatische controle. In Nederland geldt deze gang overigens alleen voor reizigers op Schiphol. Op andere vliegvelden, zeehavens en op treinstations moet iedereen langs de bemande balie, bij aankomst en vertrek.
Waarom heeft de luchtvaartsector over deze gang van zaken nu een brief geschreven aan de Europese Commissie?
Het Exit-Entry Systeem zou de marechaussee tijd moeten schelen, maar leidt volgens de luchtvaartbranche tot langere wachtrijen en reizigers die hun vlucht mislopen. Vroeger moest de marechaussee aan de hand van de stempels in een paspoort controleren of iemand niet te lang in Nederland was gebleven. Dat gaat nu sneller. Mits alles werkt.
‘We hebben wat storingen gehad’, zegt een woordvoerder. ‘Dan zie je ook langere rijen ontstaan. Want dan moeten we alles weer handmatig controleren.’
Het zijn niet alleen mankementen die tot vertragingen leiden. ‘Niet alle reizigers begrijpen hoe het werkt en gaan in de rij voor een selfservicezuil staan, terwijl ze gewoon kunnen doorlopen naar een eGate’, legt een zegsman van Schiphol uit.
Hoe groot is dit probleem?
De effecten van haperende machines of verwarde reizigers laten zich moeilijk kwantificeren. ‘We merken het aan onze operatie’, is het enige wat een woordvoerder van Schiphol erover kan zeggen. Hij verwijst naar de marechaussee. Daar kan de zegsman niet vertellen hoeveel langer de wachtrijen zijn, of wanneer er overlast is.
De Airports Council International (ACI), een internationale koepel van vliegvelden, is stelliger. In een onderzoek onder 85 leden in twintig Europese landen komt de ACI tot wachttijden die oplopen tot vijf uur tijdens piektijden. Dat was de situatie afgelopen donderdag. In mei, toen het EES op luchthavens verplicht werd, zag de ACI wachttijden hier en daar al stijgen naar 3,5 uur.
Dat zijn de extremen, laat de woordvoerder van ACI per e-mail weten. Hoe vaak die voorkomen en in hoeverre de gemiddelde wachttijd is gestegen, kan zij niet zeggen. KLM meldt per e-mail dat het aantal passagiers dat hun aansluiting mist op piekmomenten in juni tot wel vijf keer boven het reguliere niveau lag. ‘We ervaren duidelijk overlast’, zegt de luchtvaartmaatschappij.
Wat vraagt de luchtvaart van de Europese Commissie?
De koepel van vliegvelden heeft het dagelijks bestuur van de Europese Unie opgeroepen luchthavens toestemming te geven het EES tot september op te schorten als de bemensing bij de paspoortcontroles niet meer toereikend is, en in elk geval tot de zomerse drukte voorbij is. De ACI wil voor de langere termijn meer grenspersoneel en bepleit dat registratie met paspoort en gezichtsherkenning via een app mogelijk wordt.
Een woordvoerder van de Europese Commissie liet de BBC eind juni nog weten dat ‘het EES volledig operationeel is en goed werkt’. Lange wachttijden zijn volgens hem vaak niet te wijten aan het systeem, maar aan ‘oorzaken die al veel langer bestaan zoals een concentratie van vluchten tijdens specifieke tijdslots’.
Een zegsman van Frontex, de dienst die de buitengrenzen van de EU bewaakt, zei te verwachten dat in september de meeste startproblemen met het EES opgelost zullen zijn.
Is het Entry-Exit Systeem op zich een succes?
Volgens de Frankfurter Rundschau zou uit onderzoek blijken dat de identiteitscontrole bij de selfservicezuilen gemiddeld in Europa binnen 70 seconden is gepiept, en in Duitsland gemiddeld zelfs maar 30 seconden vergt. Dat zegt niets over de tijd dat een reiziger moet wachten tot hij aan de beurt is.
Volgens Stefan Schulte, de Duitse topman van Frankfurt Airport en voorzitter van Airports Council International (ACI), zeggen de getallen niets. ‘Politici moeten eens ophouden met te beweren dat het EES werkt. Dat doet het niet’, citeerde de BBC hem tijdens een luchtvaartcongres in Praag. ‘Mensen staan op piekmomenten uren in de rij en ik zie niet hoe we dat de komende weken gaan bolwerken.’
In april maakte de Europese Commissie bekend dat het EES 27 duizend mensen de toegang tot de EU heeft ontzegd. Tot die groep behoren meer dan zevenhonderd mensen die zijn aangemerkt als een veiligheidsrisico. In totaal werden van november tot april dit jaar 51,5 miljoen inwoners uit ‘derde landen’ in het EES geregistreerd.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant