De wetenschapsredactie beantwoordt grote en kleine vragen die lezers bezighouden. Deze week: waarom doet Nederland zo weinig met al die golfenergie?
schrijft voor de Volkskrant over historische onderwerpen.
Nederland heeft een kustlijn van ruim 500 kilometer, verdeeld over ongeveer 350 kilometer Noordzeekust en nog eens 170 kilometer langs de Wadden en de Westerschelde. Waar blijft die energie uit de golven die dag in, dag uit op het strand spoelen, vraagt lezer Ricco Veldkamp. Cruciaal: Veldkamp vraagt óók waarom we die lange Nederlandse kustlijn niet gebruiken voor het opwekken van elektriciteit uit golven.
Er zijn twee manieren om energie uit zee te halen, vertelt expert getijdenenergie Anton de Fockert van kennisinstituut Deltares in Delft: door middel van getij en uit energie van golven. Om het nog iets verder uit te splitsen: energie uit het getij kun je winnen door gebruik te maken van het hoogteverschil tussen hoog- en laagwater, of door gebruik van stroming.
Bij de eerste methode vul je bij hoogwater een bassin dat bij laagwater via een turbine leegstroomt – vergelijkbaar met een stuwmeer. Bij methode twee plaats je een onderwaterturbine op een locatie met grote getijdenstroming, als een soort onderwaterwindmolen.
Voor methode één is het verschil tussen hoog- en laagwater in Nederland te klein, legt De Fockert uit. Langs de Franse Kanaalkust, waar het verschil tussen eb en vloed kan oplopen tot meer dan 10 meter, staan al sinds de jaren zestig elektriciteitscentrales die op deze manier werken, bijvoorbeeld de centrale van Rance bij Saint-Malo, met een vermogen van 240 megawatt.
Methode twee, met de stroming, vereist stroomsnelheden van minimaal 1 meter per seconde en die vind je in Nederland niet overal. De stroomgaten tussen de Waddeneilanden, waar twee keer per dag de hele Waddenzee doorheen stroomt, zouden in theorie geschikt zijn. Een andere mogelijke locatie is de stormvloedkering in de Oosterschelde. In een van de 62 doorgangen van de Oosterscheldekering werd van 2015 tot 2023 elektriciteit gewonnen uit stroming, maar zogenoemde ‘kunstwerken’ – de Oosterscheldekering, maar bijvoorbeeld ook de spuisluizen in de Afsluitdijk – hebben in de eerste plaats een veiligheidsfunctie, waarschuwt De Fockert.
Volgens schattingen zou getijde-energie langs de Nederlandse kust een totaalvermogen van ongeveer 100 megawatt kunnen leveren. Dat is niet weinig, maar het is ook geen gamechanger in de huidige energietransitie. Ter vergelijking: de grootste kolencentrale van Nederland, in de Eemshaven in Groningen, heeft een vermogen van 1.580 megawatt.
En golven dan? Dag in, dag uit rollen grote golven op de Nederlandse stranden, maar er zijn twee problemen. In de eerste plaats: Groot-Brittannië ligt in de weg. De écht grote Atlantische golven tref je aan de Britse en Ierse kust, waar – inderdaad – wordt geëxperimenteerd met het opwekken van elektriciteit uit golfslag, maar in de Noordzee is die niet fors genoeg.
Daar komt bij dat de techniek nog niet heel erg ontwikkeld is. Er is een aantal manieren om elektriciteit te winnen uit golfslag, maar er is op dit moment geen systeem dat er duidelijk uitspringt op gebied van rendement en betrouwbaarheid.
Zelf een vraag voor deze rubriek? Mail naar willenweten@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant