Deze editie van het popfestival bij Beuningen was niet volledig uitverkocht, waardoor er op het veld bij het hoofdpodium spontane groepschoreografieën konden ontstaan. En naast gefeest werd er door het publiek ook opvallend goed geluisterd.
schrijft voor de Volkskrant over popmuziek.
Op de meeste popfestivals klinkt na middernacht alleen nog elektronische dance vanuit dichtgeritste tentpodia. Op Down The Rabbit Hole zijn die tentpodia er ook, desgewenst tot halfvijf ’s ochtends. Maar op het festival in recreatiegebied Groene Heuvels, onder Ewijk en Beuningen, staat op zaterdag óók tot ruim na middernacht een liveband op het hoofdpodium. Een van de headliners zelfs: het Britse The xx.
Dat is dus vrij ongebruikelijk, zo laat, maar het publiek vindt het een goede keuze. Het lijkt alsof de 42.000 betalende bezoekers (niet uitverkocht, wel druk) zich állemaal hebben verzameld bij openluchtpodium Hotot. Zo druk is het hier dit weekend nog niet eerder geweest, ook niet bij vrijdagheadliner Little Simz, de Londense rapper die ons met een excellerende live ritmesectie van woede (Thief) naar loutering (Free) leidt.
Nu dus The xx. In 2017 speelden ze voor het laatst in Nederland, op Lowlands. Daarna werd de band even geparkeerd en stortten bandleden Oliver Sims, Romy Madley Croft en Jamie xx zich op hun solocarrières. Nu zijn ze herenigd. Nieuwe xx-muziek is er vooralsnog niet: de recente songs in de set komen van de soloalbums, de rest uit de productieve xx-jaren 2009-2017, vanaf doorbraaksingle (en concertopener) Crystalised.
Dat is de muziek van The xx ook: gekristalliseerd. De liedjes hebben iets sereens, iets verstild emotioneels, vooral als Romy zingt. Mooi, prachtig zelfs, maar als headliner toch ook een gewaagde keuze. Het is, zeker in de eerste helft van de set, muziek om naar te luisteren, nauwelijks dansbaar, gespeeld op een gestileerd, spaarzaam belicht decor. Je zou kunnen zeggen: tikje saai. En toch werkt het.
Dat leidt tot de eerste plezierige conclusie over Down The Rabbit Hole 2026: de ‘konijnen’ zijn, ook op dit uur, bereid zich te laten betoveren door mooie popmuziek zonder effectbejag.
Die bereidheid viel al eerder op, te beginnen bij de wiegende Boléro van het Nederlands Philharmonisch en de akoestisch spelende singer-songwriter Jacob Alon. Dat was vrijdagmiddag al, toen het festival nog maar amper op gang was en de bezoekers nog niet warmgedraaid.
Maar het is zo gebleven, ook bij de Amerikaanse indierocker Kevin Morby en andere artiesten die uitnodigen tot overgave aan, pakweg, psychedelische rockriffs (het sterke Amerikaanse All Them Witches), leuke Britse indierock (Westside Cowboy), de nieuwste Winehouse- en Celeste-soul uit Zuid-Londen (Joy Crookes) of – op het hoofdpodium – country, honkytonk en folk uit de Appalachen (Sierra Ferrell).
Niets mis met feest of feestgangers, maar op sommige recente edities van met name Lowlands en Down The Rabbit Hole (de grote festivals met een uitgebreid nachtelijk danceprogramma) waren de ‘beats om op te springen’ wel érg dominant en kon je weleens vrezen dat het festivalpubliek het luisteren was verleerd.
Het is natuurlijk altijd een mix. Tussen de lommerrijke Groene Heuvels kun je een weekend lang overal dansen en feesten. ’s Nachts natuurlijk, bij Avalon Emerson of Upsammy, maar ook overdag. In openluchtclub annex partypaviljoen The Bizarre gaat het ook dit jaar non-stop door. In de bruine danceloods Rex kun je midden op de dag op een houseparty belanden, bijvoorbeeld bij Ash Lauryn, die de klassieke house uit Chicago en techno uit Detroit meeslepend naar het nu vertaalt.
Editie 2026 blijkt ook bij uitstek de editie van de drukbezochte kleine feestjes: op het Isola Aperol, een drijvend eiland de recreatieplas, bij Radiate VI in het bos, op het Bossa Nova-podium in de lusthof Eden of bij het Jamaicaanse soundsystem op het zogeheten Idyllische Veldje.
Maar daarnaast is er die toch wel opvallende bereidheid tot luisteren. Naar liedjes, een geëngageerde boodschap of soms een enthousiasmerende combinatie van die twee. Zoals bij CMAT, de roodharige Ierse koningin van de ‘eurocountry’, die op vrijdagavond een ideale festivalartiest blijkt: prima liedjes, een tsunami van uitgelatenheid en zelfspot, maar wel met een (humorvolle) boodschap over bodypositivity en inclusie.
Torre Florim heeft ook een boodschap, theatraal en memorabel uitgebeeld tijdens de imposant vormgegeven thuiswedstrijd van zijn rockband De Staat (van even verderop, uit Nijmegen): pas op voor autocraten, voor machtige mannen die dronken zijn van eigenwaan. Florim heeft zich als zo’n man uitgedost: een volksmenner in een net pak, die met de neus omhoog door de meute marcheert en vanachter een spreekgestoelte zijn volk toeschreeuwt in de nieuwe single Glory.
‘De Staat Becomes De Staat’ heet de voorstelling, een theatrale productie met zeggingskracht. Zo groots en ambitieus presenteren Nederlandse bands zich niet vaak. En het mooie is: feest is het óók, want op de kolkende rockgroove van De Staat kun je prima dansen.
Maatschappelijk engagement heeft een opvallende plek. Op Down The Rabbit Hole is er sinds vorig jaar een speciaal podium voor opgetrokken: Holding, een kerkgebouwtje van witte planken, de plek voor bijvoorbeeld het activisme en feminisme van de Vlaamse Kaat Van Stralen, het compromisloze afrofuturisme van Juny Martina en, als verrassing op zondagmiddag, de hiphopfurie van het Amsterdamse Radio Z.
Holding staat continu propvol en is beplakt met leuzen als ‘Girls to the Front’ en ‘Don’t Believe de Krant’. Die laatste is van IJsland, het activistische punkproject van Abel en Sef. Die zijn inmiddels te groot voor de kleine linkse punkkerk en mogen daarom op zondag de Hotot beklimmen. Geloof de krant in dit geval maar wel: engagement is weer cool op Down The Rabbit Hole.
Op zaterdag is het 4 juli, de beladen 250ste verjaardag van de Verenigde Staten. Een uitgelezen dag voor David Byrne en zijn, net als hijzelf, in oranje kostuums gestoken podiumtroepen. Byrne maakte in februari al indruk in de Amsterdamse AFAS Live, maar zijn show doet het ook hier geweldig: een concert dat klinkt als een klok en oogt als modern totaaltheater met rondlopende muzikanten.
Byrne serveert een vrolijk nieuw liedje als Everybody Laughs, maar ook grimmige beelden van de werkwijze van immigratiedienst ICE. Hij laat die beelden voor zich spreken tijdens een optreden dat verder een feest is van funk, gospel, choreografie en Talking Heads-hits, van And She Was tot Psycho Killer en Once in a Lifetime.
De grote dagafsluiters van Down The Rabbit Hole 2026 mogen dan overwegend jonge Britse vrouwen zijn (Little Simz, Romy van The xx en op zondag Florence + The Machine), deze 74-jarige Amerikaanse man voelt óók als een headliner. Met muzikaliteit en een boodschap ontketent hij een veel uitbundiger dansfeest dan het vlakke Australische danceduo Empire of the Sun of de flauwe Franse funkfeestneus Dabeull, om maar twee tegenvallende Hotot-acts te noemen.
De gitaarpop van Johnny Marr, waaronder liedjes van zijn oude band The Smiths: volle tent, volle toewijding. De funky praatpop van de vlammende Baxter Dury: idem dito. The Last Dinner Party: goede songs, engagement, intens samenzijn, feest, een triomf op het hoofdpodium.
Ja, we weten het zeker: we roepen Down The Rabbit Hole 2026 uit tot de editie van oplaaiende luisterbereidheid en meeslepend engagement, van feesten met diepgang, zowel muzikaal als inhoudelijk. Het is een heuglijke conclusie, gebaseerd op empirisch onderzoek dat weliswaar niet wetenschappelijk verantwoord was, maar best wel grondig en met enthousiasme verricht.
Dansgroep Hotot
Dat het festival niet is uitverkocht, kun je goed zien bij het gemiddelde optreden op hoofdpodium Hotot: de achterste helft van het veld blijft meestal vrij leeg. Het publiek doet zijn voordeel met die zee aan ruimte door er spontane groepschoreografieën uit de grond te stampen tijdens optredens. Het wordt gaandeweg een attractie op zichzelf. Bij het Nederlands Philharmonisch Orkest ontstaat ochtendgymnastiek op de Boléro. Bij Sierra Ferrell een Amerikaanse square dance. Het hoogtepunt komt bij David Byrne op zaterdag. Op het ritme naar links, spring, klap, draai en ritmisch weer naar rechts. Honderden rabbits doen mee, ook aan de kronkelende polonaise die erop volgt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant