DEN HAAG - Intimidatie, pesterijen en machtsmisbruik. De werksfeer op De Haagse Hogeschool zou volgens medewerkers 'toxisch' zijn. In de afgelopen twee jaar zijn er meer dan honderd meldingen bij de Ombudsman van de school binnengekomen. Voor de Arbeidsinspectie was dit reden om een onderzoek in te stellen naar de Haagse school.
De zorgen bij de medewerkers zijn groot. 'Kwetsbare medewerkers, met name oudere collega's en internationale collega's, worden op alle niveaus binnen de organisatie expliciet onder druk gezet', laat een groep docenten aan Omroep West weten. 'De situatie is toxisch en wordt steeds erger.'
Vanwege de onrust hebben de vier grote onderwijsvakbonden vorige maand een extra bijeenkomst georganiseerd. 'Dit was op neutraal terrein', vertelt Floor van Grouw van de FNV over die bijeenkomst. 'Dat zegt ook wel iets, dat mensen zich prettiger voelen als ze op neutraal terrein dingen kunnen uiten.'
Een groep docenten en studenten heeft anoniem hun verhaal gedaan bij Omroep West. Hun verhaal wordt door zowel de FNV, het rapport van de Ombudsman en de reactie van De Haagse Hogeschool bevestigd. Daarom hebben we besloten om toch te citeren uit de anonieme meldingen, ondanks dat de namen van de melders niet bij ons bekend zijn.
Volgens Van Grouw kwamen ongeveer twintig medewerkers naar de bijeenkomst. 'Het ging er vooral om dat ze konden uiten waar ze tegenaan lopen. Het is goed dat ze op zo'n avond zien dat collega's dezelfde problemen ervaren.'
Volgens de vakbondsman is er sprake van een angstcultuur. 'Er is een duidelijk spanningsveld tussen medewerkers en leidinggevenden. Ze noemen het ook wel een terugpakcultuur. Ze durven niet alles tegen hun directe leidinggevende te zeggen, omdat ze bang zijn dat dit later als een boemerang weer terugkomt.'
Van Grouw houdt vanuit de FNV contact met andere hogescholen in Nederland. 'Hogescholen zijn grote organisaties. Bij heel veel van dit soort organisaties heb je dat je soms op een of twee instituten of academies een probleem hebt. Bij De Haagse (Hogeschool, red.) is het wel breder', zet hij de problemen in een breder perspectief.
Het is dan ook niet voor niets dat de Arbeidsinspectie vorig jaar een onderzoek is gestart naar de werkomstandigheden op De Haagse Hogeschool. 'Wij weten niet precies wat daar is uitgekomen, dat is iets tussen de school en de Arbeidsinspectie. Wij weten wel dat de inspectie dwingende aanbevelingen heeft gedaan om dingen te veranderen en dat de Arbeidsinspectie de vinger aan de pols blijft houden.'
Een woordvoerder van De Haagse Hogeschool bevestigt het onderzoek van de inspectie. 'De inspectie constateerde dat het risico op intern ongewenst gedrag concreter onderzocht moest worden. Daar hebben we uiteraard naar geluisterd en actie op ondernomen.'
De klachten van medewerkers zijn niet nieuw. Al in 2017 trokken medewerkers aan de bel. 'Kritische geesten worden op een zijspoor gezet, weggepest, vervangen. Angst creëren, intimidatie, vileine spelletjes, belangenverstrengeling, financiële ondoorzichtigheid en andere vormen van laakbaar handelen zijn aan de orde van de dag en kenmerken de bestuurscultuur.'
Volgens de woordvoerder zijn er sindsdien wel stappen in de goede richting gezet. 'De inspectie was positief over de hulp- en klachtenstructuur en over de reeds genomen maatregelen rond intern ongewenst gedrag en sociale veiligheid.'
Toch komen er nog altijd veel meldingen binnen bij de Ombudsman Personeel van de hogeschool. In 2024 waren dit er 57, in 2025 gaat het om 48 meldingen. In de meerderheid van deze gevallen gaat het om 'onveiligheid leidinggevende en/of collega's', vertelt de woordvoerder van de school.
'Ik heb veel echt ontredderde mensen aan mijn bureau gehad', schrijft externe ombudsman Anita Regout in het jaarverslag over 2024. 'Mensen die bevlogen zijn, hard werken, die houden van hun studenten. Zij hebben of krijgen een nieuwe leidinggevende, die hen niet goed kent, of hen naar eigen zeggen pest of intimideert.'
In 2024 gingen 38 van de 57 meldingen over onveiligheid door leidinggevenden of collega's. Voorbeelden van de misstanden waren volgens de Ombudsman intimidatie, pesten, dreigen, misbruik van macht, onterechte beschuldigingen, grensoverschrijdend gedrag en dreigen met een negatieve beoordeling.
Het zijn signalen die Van Grouw herkent. 'Het is een soort werkcultuur die er jarenlang in is geslopen. Een soort leiderschapsstijl wordt dan van persoon op persoon overgedragen. Als jij dan als medewerker leidinggevende wordt dan neem je misschien wel over hoe anderen dat deden. Als je je daar slecht bij hebt gevoeld, mag je je afvragen hoe verstandig dat is, maar zo werkt het wel vaak.'
De vakbonden hebben regelmatig overleg met de school over de situatie. 'We hebben vier keer per jaar een georganiseerd overleg. Hierbij is het bestuur en de directeur personeelszaken aanwezig. Op het moment is er eigenlijk nog niet veel nieuws te vertellen, maar ik heb wel het idee dat het bestuur het zo langzamerhand serieuzer aan het aanpakken is.'
Volgens de woordvoerder van de hogeschool staat het onderwerp hoog op de agenda. 'Het raakt ons natuurlijk wel dat er medewerkers zijn die zich niet veilig voelen binnen De Haagse. Wij weten dat er nog steeds verbetering nodig is, daar zijn we ons van bewust en daar werken we dagelijks aan.'
Daarnaast heeft de school een extern bureau ingeschakeld om te helpen om een cultuurverandering te bewerkstelligen. 'Het rapport van de Arbeidsinspectie signaleert een aantal structurele aandachtspunten, met name rond werkdruk, herstel, sociale veiligheid en sturing.'
De woordvoerder volgt:'Wij onderschrijven deze bevindingen en gaan onder deskundige begeleiding aan de slag met een plan van aanpak, gericht op het terugdringen van werkdruk, het versterken van herstel en balans, duidelijke normstelling op sociale veiligheid en meer samenhang in de sturing.'
Volgens Van Grouw goede stappen. 'Ik merk dat de school opener en transparanter is over dit probleem', vertelt hij. 'Het voelde eerst als de vuile was buitenhangen, maar ik heb de indruk dat men meer openheid wil gaan betrachten. Ze laten zien dat de problemen herkennen en er mee bezig te zijn. Dus daar zijn we blij mee.'
Toch is er nog veel te winnen, want medewerkers durven zich niet uit te spreken en alleen anoniem hun klachten te delen. De school hoopt dat hier verandering in komt. 'Wij horen ook dat medewerkers zich niet altijd durven te melden uit angst voor herleidbaarheid of voor de gevolgen, dat is ernstig en dat trekken we ons aan.'
De school hoopt met de aanbevelingen van de Ombudsman en met de uitkomsten van het rapport van de Arbeidsinspectie nieuwe stappen te kunnen zetten. Zo gaat de school in het najaar een nieuw tevredenheidsonderzoek doen onder de medewerkers.
De FNV zal de stappen op de voet blijven volgen, al geeft Van Grouw aan dat ze verder niet veel kunnen doen. 'Je kunt niet zoveel afdwingen. Ja, je kunt actie gaan voeren, maar dat is bij dit soort dingen ook lastig, want dan geef je je wel heel erg bloot.'
'Wij kunnen die cultuurverandering dus ook niet afdwingen. Dat moet echt een samenwerking worden tussen medewerkers, het bestuur en de vakbonden. Dat we samen onze schouders eronder zetten. Want er is hier echt wel iets aan de hand.'
Omroep West heeft het rapport van de Arbeidsinspectie opgevraagd, maar deze niet gekregen. De Arbeidsinspectie 'kan niet ingaan op individuele casussen', laat een woordvoerder van de dienst weten.
Source: Omroep West Den Haag