De geschiedenis van het WK voetbal zit vol verhalen. Elke dag vertellen we er eentje. Vandaag: de Chileen die als eerste een rode kaart kreeg en wiens moeder werd gemarteld.
Toen Carlos Caszely in 1974 als eerste voetballer ooit een rode kaart kreeg op een WK, ging zijn naam de geschiedenisboeken in. Maar die kaart is slechts een voetnoot in het bijzondere levensverhaal van de Chileense spits.
Caszely was de sterspeler van Colo-Colo toen Chili op 11 september 1973 werd opgeschrikt door een militaire staatsgreep. President Salvador Allende kwam daarbij om het leven en generaal Augusto Pinochet greep de macht. De dictatuur die volgde zou zeventien jaar duren.
Ook het voetbal ontsnapte niet aan de politieke werkelijkheid. Het Estadio Nacional in Santiago veranderde van een voetbaltempel in een gevangenis waar duizenden politieke tegenstanders werden opgesloten, gemarteld en in sommige gevallen vermoord. Toch moest Chili daar enkele maanden later een beslissende WK-kwalificatiewedstrijd tegen de Sovjet-Unie spelen.
De Sovjets weigerden uit protest af te reizen. Na een inspectie verklaarde de FIFA dat "het leven weer normaal was", maar de Sovjet-Unie bleef weg. Chili trapte daarom af in een vrijwel leeg stadion, speelde de bal een paar keer rond en schoot hem in een leeg doel. De scheidsrechter floot na minder dan een minuut af. Chili had zich zonder tegenstander gekwalificeerd voor het WK van 1974.
Op dat WK schreef Caszely geschiedenis, al was het niet op de manier waarop hij had gehoopt. In het openingsduel met West-Duitsland (1-0-verlies) gaf hij Berti Vogts een harde trap. Scheidsrechter Dogan Babacan gaf hem de eerste rode kaart ooit op een WK. De spits miste de volgende groepswedstrijd tegen Oost-Duitsland (1-1) en kon na de groepsfase naar huis met zijn land.
Buiten het veld maakte Caszely meer indruk. Kort voor vertrek naar het WK weigerde hij als enige international dictator Pinochet een hand te geven. "Ik kreeg een koude rilling toen ik hem zag", vertelde hij later. "Ik hield mijn hand achter mijn rug."
Zijn verzet bleef niet zonder gevolgen. Zijn moeder Olga Garrido werd door de geheime dienst opgepakt, ondervraagd en gemarteld vanwege de politieke overtuigingen van haar familie. Toch bleef Caszely zich openlijk uitspreken tegen de dictatuur, terwijl veel landgenoten zwegen uit angst.
In 1988 kreeg Chili de kans om zich in een referendum uit te spreken over de toekomst van Pinochet. Tijdens de televisiecampagne verscheen Garrido voor de camera en vertelde voor het eerst publiekelijk over haar martelingen.
Daarna verscheen haar zoon in beeld. "Deze vrouw is mijn moeder", zei Caszely. Het werd een van de aangrijpendste momenten van de campagne. De tegenstanders van Pinochet wonnen het referendum en twee jaar later keerde de democratie terug.
Caszely wordt nog altijd herinnerd als een geweldige spits, een clubicoon van het Chileense Colo-Colo en de eerste speler die rood kreeg. Maar hij wordt vooral gezien als de voetballer die zich durfde te verzetten tegen de dictatuur en de zoon die zijn moeder een stem gaf.
Source: Nu.nl algemeen