Terwijl de Iraanse oppositieleider Reza Pahlavi spreekt met Kamerleden, houden honderden sympathisanten buiten een steundemonstratie. Zij hopen dat gebeurt waar critici voor vrezen: dat de zoon van de laatste sjah de Kamerleden ervan overtuigt dat hij de ‘enige optie’ is voor een democratisch Iran.
Het is deze middag warm op de Koekamp, schuin tegenover het gebouw van de Tweede Kamer. Een groep demonstranten heeft zich er opgesteld; ze hebben Perzische, Amerikaanse en Israëlische vlaggen bij zich en scanderen ‘Moellahs moeten weg’ en ‘Javid shah’ – leve de sjah.
De Koekamp is vaker de locatie van demonstraties voor een vrij, door Reza Pahlavi geleid Iran. Maar vandaag is anders: Pahlavi zelf is te gast in de Tweede Kamer. Op uitnodiging van twee VVD-Kamerleden houdt de prominente Iraanse oppositiefiguur een besloten gesprek met de Kamercommissie Buitenlandse Zaken.
Het leidt buiten tot een hogere opkomst dan normaal; een paar honderd demonstranten moeten uitwijken naar het Malieveld.
‘Wij zijn heel blij dat Reza Pahlavi hier als erkend alternatief is en zijn zegje kan doen’, zegt Khashayar Sjah, die zich op de Koekamp even heeft afgezonderd om met zijn zoontje te spelen. ‘Het alternatief voor het Iraanse regime is heel lang heel abstract geweest. Nu weet Nederland: als Iran op een dag een alternatief mag kiezen, dan is hij het.’
De hier verzamelde betogers zien Pahlavi als de enige die Iran door een overgangsperiode kan leiden als het islamitische regime van de ayatollahs ten val zou komen. Pahlavi is de zoon van Irans laatste koning of sjah, die het land tot 1979 met harde hand regeerde. Hij leeft in ballingschap in de Verenigde Staten.
Maar juist vanwege zijn afkomst is hij omstreden. Van de misdaden van zijn vaders regime neemt hij niet voldoende afstand, vinden andere Iraniërs in Nederland. Critici van het huidige Iraanse regime die geen steun uitspreken voor Pahlavi zouden door zijn volgers worden geïntimideerd.
Om hem niet als het enige mogelijke Iraanse alternatief te presenteren, werd hij uiteindelijk uitgenodigd als onderdeel van een breder programma met Iraanse experts en oppositieleden.
‘Dat is democratie: mensen zijn het met elkaar oneens; ook in de Nederlandse politiek is dat zo’, zegt demonstrant Sjah. ‘Maar Pahlavi is de enige die ervoor strijdt dat mensen hem mogen tegenspreken.’
Een 46-jarige Iraniër die al dertig jaar in Nederland woont en zijn naam liever niet wil geven, vindt de kritiek onterecht. ‘Het klopt allemaal niet wat er over hem wordt gezegd en geschreven’, zegt hij. ‘Pahlavi is seculier en heeft geen autoritaire neigingen. Ik ben geen royalist, ik zie hem als transitieleider.’ Hij is ervan overtuigd dat Pahlavi álle Iraniërs vertegenwoordigt.
Zo blijft het een strijd op afstand over de vraag wie de Iraniërs in Iran echt vertegenwoordigt. Van de Pahlavi-kritische oppositie is vandaag geen demonstratie in Den Haag. Wel staat verderop een handvol demonstranten vóór het regime van de ayatollahs te demonstreren.
Ze hebben Iraanse, Palestijnse en Libanese vlaggen bij zich. Volgens hen steunt een meerderheid van de Iraniërs het regime in Teheran juist – iets wat sinds de massaprotesten begin dit jaar lastig vol te houden is.
Aan de Amerikaanse en Israëlische vlaggen, die pro-monarchiedemonstranten al sinds begin dit jaar meedragen tijdens protesten, zijn ditmaal spandoeken toegevoegd met expliciete oproepen aan de Amerikanen om geen deal te sluiten met de Iraanse regering. Ondanks de recente pogingen van de Amerikaanse regering om een vredesdeal te sluiten met het islamitische regime in Teheran, blijven de meeste demonstranten vertrouwen houden in Trump.
Zoals de 57-jarige Roya, die ondanks het feit dat zij herstelt van een hernia en al haar werkafspraken moest afzeggen, naar Den Haag is gekomen. ‘Ik denk dat ze spelletjes spelen. Dat is voor ons altijd schrikken, maar uiteindelijk geloof ik niet dat ze een deal willen sluiten. Ik hoop dat ze de oorlog weer beginnen. Toen er regimeleden werden geliquideerd, was dat voor ons een feest.’
Wat er intussen in de Tweede Kamer wordt besproken, blijft vertrouwelijk. Wanneer de sessie van Pahlavi met de Kamerleden laat in de middag ten einde loopt, is een groot deel van zijn sympathisanten al naar huis.
Een teken, misschien, dat maar weinigen echt hadden verwacht dat de ‘kroonprins’ zich hier buiten na het gesprek zou vertonen. De meeste demonstranten denken dat dat vanwege de veiligheid simpelweg niet kan.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant