Duizenden Nederlanders gaan in de zomer alleen op vakantie. Welke voordelen biedt soloreizen en waar moet je op letten?
schrijft voor de Volkskrant over praktische kwesties uit het dagelijks leven en (duurzaam) reizen.
Toen reisblogger Renee van den Oudenrijn in 2013 aan haar eerste soloreis begon, was dat geen bewuste keuze. ‘Ik had simpelweg niemand om mee te gaan’, zegt ze. Ze moest over een enorme drempel heen. ‘Ik was zo verlegen dat ik in Nederland geen winkel durfde binnen te stappen om werk te zoeken. Maar na één dag reizen dacht ik: dit is geweldig, ik wil nooit meer terug.’ Van den Oudenrijn, inmiddels 37, helpt nu anderen die drempel over met ‘reispraatjes’ op haar reisplatform Aap Noot Reis.
Ook deze zomer vertrekken weer duizenden Nederlanders alleen richting het buitenland. Toch is die trend minder massaal dan sociale media doen vermoeden, ziet Greg Richards, hoogleraar vrijetijdsstudies aan Universiteit van Tilburg. ‘In 2017 ging 8 procent van de Nederlanders solo op vakantie. Na de pandemie zagen we een tijdelijke piek van 11,5 procent door opgekropte reisdrang, maar in 2025 was dat gedaald naar 6,3 procent. We reizen dus minder vaak alleen dan voor corona.’
Wat wél groeit, is het aanbod aan georganiseerde groepsreizen voor alleenreizenden. Het stoffige imago van de senioren-busreis is definitief verleden tijd. ‘Het moderne aanbod is hip en gevarieerd, van surfkampen en yogaretraites tot specifieke singlereizen’, zegt Richards. Grote partijen als TUI, Sawadee en ANWB spelen hierop in en richten zich inmiddels ook op mensen die wél een partner hebben, maar alleen op pad willen. Richards telt dit overigens niet als écht soloreizen: ‘In feite ben je gewoon samen met andere alleenstaanden op pad.’
Beter Leven
In de rubriek Beter Leven beantwoorden we, samen met experts, praktische vragen op het terrein van onder meer gezondheid, geld en duurzaamheid. Nu gebundeld in een boek: Beter Leven: lifehacks volgens de wetenschap.
De motieven om alleen op vakantie te gaan verschillen sterk per leeftijd. Waar jongeren bewust kiezen voor avontuur, ziet Richards bij de oudere doelgroep vaak mensen die tijd voor zichzelf willen of een ingrijpende levenscrisis achter de rug hebben, zoals een echtscheiding of het verlies van een partner. ‘Zij hopen zichzelf opnieuw te vinden, in de geest van het boek en de film Eat Pray Love.’
Uit onderzoeken van Richards blijkt dat alleenreizigers gunstige effecten rapporteren, zoals een groter gevoel van zelfredzaamheid en persoonlijke groei. Hierbij is er volgens hem wel sprake van een mogelijke vertekening. ‘Mensen die veel geld en energie in zo’n reis hebben gestoken, zullen achteraf niet snel toegeven dat het weinig heeft opgeleverd.’
Sait Durgun, neurowetenschapper aan de Breda University of Applied Sciences, doet specifiek onderzoek naar ‘detachment’ (mentale ontkoppeling) en reizen om te zien waar die winst werkelijk zit. Volgens hem draait het om het wegvallen van ‘sociale ruis’. ‘Reis je met z’n tweeën, dan slokt die ander onbewust veel aandacht op’, legt Durgun uit. ‘Communiceren, maar ook het constant inchecken op iemands stemming neemt veel hersencapaciteit in. Pas als je alleen bent, heb je de ruimte om al die andere prikkels in je op te nemen.’
Reizen dwingt ons uit vaste patronen, wat de aanmaak van nieuwe hersenverbindingen stimuleert, zegt Durgun. ‘Alleen reizen versnelt dat proces. Je kunt niet terugvallen op de automatische piloot of de sociale steun van een reisgenoot. Je moet alles zelf oplossen, en als dat lukt geeft dat je zelfvertrouwen een enorme boost.’
Toch is die stilte niet voor iedereen heilzaam. Als de externe afleiding wegvalt, kan het brein in de ruststand juist overuren gaan draaien. In de psychologie heet dit rumineren: het herkauwen van negatieve gedachten. ‘Zonder prikkels van buiten word je plotseling geconfronteerd met je eigen reflectie’, legt Durgun uit. ‘Je diepste zorgen en angsten komen dan bovendrijven. Als de mentale bagage die je van huis meeneemt te zwaar is, brengt soloreizen geen rust, maar juist onrust.’
Naast psychologische drempels zijn er praktische barrières, zoals angst voor onveiligheid. ‘Hierdoor reizen nog altijd minder vrouwen dan mannen alleen’, zegt Richards. Ook de kosten spelen mee: in je eentje betaal je voor een kamer vaak bijna net zoveel als met z’n tweeën. Al verandert dat wel. Volgens Richards schrappen aanbieders de gehate eenpersoonstoeslag steeds vaker om soloreizigers te lokken.
Volgens Van den Oudenrijn is de beste manier om over die drempel te stappen het gewoon te gaan doen. ‘Als je het spannend vindt, begin dan eerst klein’, adviseert zij. ‘Boek eerst eens een weekendje weg in eigen land of net over de grens.’
Ook de angst voor de gevreesde tafel voor één in restaurants is makkelijk te tackelen. ‘Mensen zijn vaak bang dat anderen hen zielig vinden, maar die zijn waarschijnlijk helemaal niet met jou bezig.’ Als alleen dineren te hoog gegrepen voelt, kies dan voor een laagdrempelig eettentje, ga uitgebreid lunchen in plaats van dineren, of zoek een koffiebar met een leestafel. Het gaat erom dat je leert met jezelf op je gemak te zijn.’
Om de planningslast – de cognitieve belasting van het alles zelf moeten uitzoeken – te minimaliseren, adviseert Van den Oudenrijn een makkelijke bestemming. ‘Kies voor je eerste grote reis een land als Thailand. De infrastructuur is volledig ingericht op reizigers. Boek een hostel. Je kunt een privékamer nemen voor je rust, maar als je behoefte hebt aan gezelschap ontmoet je die makkelijk in de gezamenlijke ruimtes. Of sluit je vooraf aan bij Facebookgroepen om medereizigers te vinden om mee af te spreken.’
Haar belangrijkste advies blijft simpel: ‘Doe het gewoon. En mocht het onverhoopt echt niet leuk zijn? Dan is het thuisfront altijd slechts één vliegticket van je verwijderd.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant