Nieuwe regels voor het beroepsonderwijs moeten ervoor gaan zorgen dat mbo's in bijvoorbeeld Friesland en Limburg genoeg geld blijven krijgen, ondanks hun sterk dalende studentenaantallen. De meeste mbo-scholen moeten het daardoor over een paar jaar met (iets) minder geld doen.
In dit plan, dat nog niet definitief is, moeten ongeveer 41 van de 53 mbo-instellingen over drie jaar wat budget inleveren.
Hoeveel budget een mbo-instelling jaarlijks krijgt, hangt op dit moment af van het aantal ingeschreven studenten. Dat kan mbo's in de problemen brengen wanneer het aantal inschrijvingen daalt.
Een schoolgebouw waar minder studenten in rondlopen is bijvoorbeeld nog even duur. Ook kunnen schoolbesturen hun docenten niet zomaar dwingen minder te gaan werken.
Het aantal mbo-studenten loopt al jaren wat terug, maar in krimpregio's gaat dat dubbel zo hard. Het kabinet wil mbo's daar overeind en toegankelijk te houden, en het onderwijs van voldoende kwaliteit. Daarom moet wat minister Rianne Letschert (Onderwijs) betreft de mbo-bekostiging op de schop.
Letschert wil mbo's vanaf 2029 een 'vaste voet' geven. Dat is een standaardbedrag per mbo, ongeacht het aantal studenten. Alle andere sectoren in het onderwijs hebben dat al. Daarnaast wil ze 81 miljoen euro per jaar extra vrijmaken voor mbo's in Friesland, Groningen, Drenthe, Twente, de Achterhoek, Noord-Holland-Noord, Zeeland en Limburg.
Ook wil ze jaarlijks 200 miljoen euro reserveren voor een 'samenwerkingsbudget'. Instellingen in een bepaalde regio kunnen geld krijgen als ze een plan maken om samen te werken in plaats van te concurreren en beter op de regionale arbeidsmarkt aan te sluiten.
Dat kan bijvoorbeeld door de opleidingen die ze aanbieden beter af te stemmen op elkaar en op werkgevers in de omgeving. Ook stabiele regio's en groeiregio's kunnen zo aanspraak maken op dat budget.
Het overgrote deel van het geld voor deze plannen komt uit het huidige budget. Zo wordt het geld dat de krimp-mbo's uit de brand moet helpen, weggehaald bij mbo's die geen of minder last hebben van dalende studentenaantallen.
Als Letscherts plan definitief wordt, zou het de scholen vanaf 2029 maximaal 4 procent budget per jaar gaan kosten, met eerst een afbouwregeling van steeds een procent per jaar minder. Ook levert groei van studentenaantallen dan niet meer zo veel op als nu.
Naar verwachting zullen 3 van de 53 instellingen te maken krijgen met die maximale daling van 4 procent. Gemiddeld zou het budget met zo'n 1,5 procent dalen.
In de nieuwe bekostigingsregels zit ook een potje met geld waarmee minderjarige mbo'ers gratis schoolboeken, schoolsoftware en werk- en veiligheidskleding kunnen krijgen. Daar wil Letschert vanaf 2029 80 miljoen euro per jaar voor vrijmaken.
Uit enquêtes blijkt dat ongeveer een op de vijf mbo-studenten moeite heeft om rond te komen. Ongeveer een kwart kampt met schulden of betalingsachterstanden.
"Studenten zien steeds vaker af van de aanschaf van essentieel studiemateriaal", ziet de minister. "Daardoor wordt hun deelname aan het onderwijs belemmerd en neemt de kans op uitval toe."
Brancheorganisatie MBO Raad sprak mee over het plan en staat er dan ook achter, zegt woordvoerder Jessy Burgers. Volgens hem vinden de mbo's zelf ook dat er iets moet veranderen aan de bekostiging. "Wij zien ook die afname van die studenten en we zien ook dat vooral de scholen in de krimpregio's daardoor in de problemen komen."
De scholen zelf zijn het eens met de nieuwe verdeling, ook als zij daardoor minder geld krijgen. "We vinden het zo belangrijk om die opleidingen ook in de krimpregio's op peil te houden, dat we met z'n allen bereid zijn wat in te leveren om die opleidingen in stand te houden", zegt Burgers.
Natuurlijk was het fijn geweest als de mbo's extra geld hadden gekregen, geeft Burgers aan. Maar "binnen de huidige politieke realiteit en mogelijkheden zijn we hier tevreden mee".
Zoals gezegd is de kogel nog niet door de kerk. De minister hoopt haar plan volgend jaar als wetsvoorstel naar de Tweede Kamer te sturen.
Source: Nu.nl algemeen