Slijmen met Trump heeft Europa weinig opgeleverd. Op de Navo-top in Ankara moeten de Europeanen zich standvastiger opstellen.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de EU en internationale samenwerking. Hij woont in Berlijn.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Donald Trump wilde eerst niet naar de Navo-top in Ankara komen. Hij arriveerde dinsdag toch, naar eigen zeggen uit waardering voor de autoritaire Turkse president Recep Tayyip Erdogan, die kort voor de top nog even een komiek gevangenzettte.
Het is de Amerikaanse president ten voeten uit. Onzekerheid creëren, zodat alles om hem draait. Komt hij wel of niet? Stelt hij zich verzoenend op of dreigt hij nog meer Amerikaanse troepen uit Europa terug te trekken? Hij probeert de Europeanen onzeker te maken, zodat ze nog eens beloven hun defensie-uitgaven fors te verhogen en Amerikaanse wapens te kopen, waarop Trump weer kan zeggen dat hij een geweldige politieke en economische deal heeft gesloten.
De Europeanen zitten in een moeilijke positie. Ze moeten tijd winnen, omdat hun defensie niet op orde is en ze niet zonder de Amerikanen kunnen, terwijl het gevaar van Rusland groot is. Maar het slijmen met Trump, zoals vorig jaar op de Navo-top in Den Haag, heeft bijzonder weinig opgeleverd.
Trump dreigde Groenland te annexeren en daarmee de territoriale integriteit van Navo-bondgenoot Denemarken te schenden. Ten onrechte verweet hij de Navo-lidstaten dat zij de Verenigde Staten niet steunden in hun heilloze en mislukte aanval op Iran. Ook aan de vooravond van de Navo-top polariseerde hij tegen de Europeanen. Hij noemde de Duitse defensie-inspanningen ‘lachwekkend’, hoewel Duitsland zich diep in de schulden heeft gestoken om zijn defensiebudget fors te verhogen.
Europa moet meer voor zijn eigen veiligheid zorgen, dat wordt door niemand bestreden. Maar een fatsoenlijke bondgenoot zou een plan op tafel leggen en goede onderlinge afspraken maken. Dat is niet de stijl van Trump. Hij floreert bij onzekerheid, zodat hij zijn bondgenoten steeds weer onder druk kan zetten met zijn plotselinge koerswijzigingen, in een eindeloos spel van dreigementen en quasi-toenadering.
Europa moet aansturen op een nieuw evenwicht. Voor de hand ligt een taakverdeling waarin Europa zijn conventionele macht versterkt, maar onder de Amerikaanse ‘atoomparaplu’ blijft schuilen. Probleem is wel dat Trump de Navo grote schade heeft toegebracht door twijfel te zaaien aan de Amerikaanse bereidheid om de Europeanen te helpen als zij worden aangevallen. Wie gelooft nog dat Trump een kernoorlog zal riskeren om Europa?
Toch is het voor Europa belangrijk dat de trans-Atlantische samenwerking in stand blijft, bijvoorbeeld op het gebied van inlichtingen en wapenleveranties. Ook de Amerikanen hebben nog altijd grote belangen in Europa. Zo is de vliegbasis Ramstein in Duitsland onmisbaar voor operaties in het Midden-Oosten. De Europeanen moeten die belangen op een zelfbewuste manier inzetten in hun omgang met Trump.
Uit alle onderzoek blijkt dat een grote meerderheid van de Europeanen het belang van een sterkere Europese defensie inziet, juist omdat zij de Amerikanen niet meer als een betrouwbare bondgenoot beschouwen. Dat vraagt om hogere defensiebudgetten en Europese samenwerking, maar ook om zelfbewustzijn en de wil om de Europese positie in de wereld te verdedigen. Europa moet weerbaar zijn, niet alleen tegenover de Russische president Vladimir Poetin, maar ook tegen Donald Trump.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant