De uitzendingen van de Hongaarse publieke omroep zijn opgeschort totdat het medium is hervormd. Premier Péter Magyar lost hiermee een verkiezingsbelofte in. Ondertussen zet zijn regering verdere stappen om de erfenis van zestien jaar Orbán te ontmantelen.
is correspondent Centraal- en Oost-Europa van de Volkskrant. Hij woont in Warschau.
Dinsdagmiddag ging nieuwszender M1, het vlaggenschip van de Hongaarse publieke omroep, op zwart. Kort daarna verscheen een tekst met witte letters. ‘De publieke omroep mag niet liegen. Onze excuses dat we dit toch jarenlang hebben gedaan! De publieke omroep ondergaat momenteel een transformatie om in de toekomst onafhankelijk en geloofwaardig te zijn. De nieuwsuitzendingen worden tijdelijk opgeschort. Blijf ons volgen!’ Ook de uitzendingen van publieke zender Radio Kossuth zijn stopgezet.
Direct na het opschorten van de nieuwsdienst sprak premier Magyar op sociale media over een ‘historische dag’. ‘Ze logen ’s nachts, ze logen overdag, ze logen op alle golflengten. Dit is nu voorbij.’ De dag na de verpletterende verkiezingsoverwinning van zijn partij Tisza in april kondigde Magyar al aan – nota bene in een uitzending van M1 zelf – dat de omroep op de schop zou gaan. Het was een van zijn verkiezingsbeloften. Eind juni nam het parlement, waar Tisza een twee derde meerderheid heeft, een wet aan om de omroep te hervormen.
Nadat Viktor Orbán in 2010 de verkiezingen won, nam zijn partij Fidesz al snel de publieke omroep over en maakte er een propagandakanaal van. Later richtte Fidesz zich ook op commerciële media, die door de jaren heen werden opgekocht door aan de partij gelieerde oligarchen. Zo kreeg de regering invloed op 80 procent van de Hongaarse media. Dit imperium is nu langzaam aan het instorten.
De Hongaarse nieuwssite Telex meldt op basis van bronnen dat dinsdagochtend het nieuwe management het omroepgebouw binnenkwam. Verschillende sleutelfiguren binnen het management en beeldbepalende presentatoren werden met onmiddellijke ingang ontslagen. Het was overigens rustig in het gebouw: het grootste deel van de medewerkers zit thuis omdat de omroep veel producties al had stopgezet, schrijft Telex.
Het hervormen van de publieke omroep is een belangrijke symbolische stap in de ontmanteling van Orbáns erfenis. Maar ook op andere terreinen trapt Magyars regering, inmiddels twee maanden in het zadel, op het gaspedaal. Eind juni kondigde de premier ‘Operatie Zuiverend Vuur’ aan, een afrekening met de Orbán-jaren. ‘We zullen ons land bevrijden van de economische en politieke maffia’, zei Magyar. Daarvoor diende Magyar afgelopen weekend een verreikend voorstel in om de grondwet aan te passen.
Dit plan bestaat uit twaalf punten. Door deze wijziging van de grondwet zou president en Fidesz-loyalist Tamás Sulyok uit zijn ambt worden gezet. Ook komt er een beperking van drie kiestermijnen voor parlementariërs, wat betekent dat veel oudgedienden van Fidesz niet kunnen terugkeren in het parlement. Ook worden het grondwettelijk hof en het hooggerechtshof hervormd. De pensioenleeftijd voor rechters wordt verlaagd naar 70, wat een aantal zittende rechters uit hun functie ontheft. Op den duur wil Magyar een nieuwe grondwet aannemen en deze mogelijk eerst voorleggen aan de Hongaarse bevolking via een referendum.
Vanuit Fidesz klinkt felle kritiek op de plannen van Magyar. Viktor Orbán heeft opgeroepen tot een demonstratie op donderdag. Maar ook ngo’s uiten kritiek. Zo schreef het Hongaarse Helsinkicomité (HHC) in een reactie dat de tijd die ngo’s hebben om input te leveren op de razendsnelle wetsvoorstellen uiterst kort is, in dit geval vijf dagen. Ook stelt het HHC dat niet alle voorstellen even goed zijn onderbouwd en dat hervormingen op gebied van minderheidsrechten, bijvoorbeeld van lhbti’ers, ontbreken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant