Marine Le Pen blijft voorlopig presidentskandidaat voor het Franse Rassemblement National. Ondanks haar veroordeling in hoger beroep voor fraude met miljoenen aan Europees geld blijft ze dankzij strafvermindering verkiesbaar. En Le Pen maakt van die mogelijkheid gebruik.
is correspondent Frankrijk van de Volkskrant. Ze woont in Parijs.
Dat heeft de voorvrouw van Rassemblement National dinsdagavond bekendgemaakt in het achtuurjournaal van de Franse nieuwszender TF1. Ondertussen gaat ze in cassatie tegen het vonnis. Een definitieve uitspraak wordt begin 2027 verwacht.
Het is de verrassende ontknoping na een lange dag van speculaties over de politieke toekomst van Le Pen. Met de royale hoeveelheid bewijsmateriaal die in maart vorig jaar tot haar veroordeling leidde, leek de uitslag in hoger beroep op voorhand bijna vast te staan. Alle ogen waarom daarom gericht op de strafmaat, die bepalend beloofde te worden voor haar kansen op het presidentschap.
Jarenlang stond de voorvrouw van het radicaal-rechtse Rassemblement National (voorheen: Front National) aan het hoofd van een systeem waarmee haar partij miljoenen euro’s aan EU-fondsen verduisterde. Geld dat was bedoeld voor parlementaire ondersteuning in Brussel werd door de partij illegaal gebruikt om medewerkers in Frankrijk te betalen. Zij stonden met fictieve banen op de loonlijst van het Europees Parlement, maar waren daar in praktijk niet of nooit aanwezig. Zo werd onder anderen de lijfwacht van wijlen vader Jean-Marie Le Pen betaald met geld dat was bestemd voor assistenten in het Europees Parlement.
Aanvankelijk werd Le Pen in maart 2025 veroordeeld tot onder meer 5 jaar onverkiesbaarheid met onmiddellijke ingang. Daarmee werd haar kandidatuur voor de presidentsverkiezingen in het voorjaar van 2027 in principe onmogelijk. Maar in hoger beroep bracht de rechter die straf dinsdag terug naar 45 maanden, waarvan 30 maanden voorwaardelijk.
Daarmee bleven nog 15 maanden onvoorwaardelijke onverkiesbaarheid over. Die straf was meteen na het vonnis vorig jaar in werking getreden, en dus acht het Hof van Beroep dat deel nu als volbracht. Met als gevolg dat Le Pen dus alsnog mag deelnemen aan de komende presidentsverkiezingen.
Toch was het uiterst ongewis waartoe zij zelf zou besluiten. Tot Le Pens aangekondigde interview in het achtuurjournaal wist vrijwel niemand met welk perspectief Frankrijk het jaar 2027 tegemoet zou gaan wat betreft haar kandidatuur.
Want hoewel met het vonnis de weg juridisch gezien openligt, is er een belangrijke kanttekening bij te plaatsen. Behalve de onverkiesbaarheid kreeg Le Pen in hoger beroep ook een gevangenisstraf opgelegd van 3 jaar, waarvan 1 jaar onvoorwaardelijk. Die mag ze met een enkelband uitzitten. Volgens de Franse wet is dat geen probleem voor een presidentskandidaat.
Maar al voor de uitspraak van het vonnis had Le Pen herhaaldelijk bezworen geen campagne te willen voeren met een enkelband. ‘Als presidentskandidaat heb je totale bewegingsvrijheid nodig’, zei ze daarover. ‘Ik wil geen rechterlijke toestemming nodig hebben om naar een markt in Hénin-Beaumont te kunnen gaan.’
Door in cassatie te gaan, wordt die enkelband opgeschort tot de definitieve uitspraak, begin 2027. Dat Le Pen die route kiest én ondertussen aanblijft als kandidaat, komt onverwacht. Eerder heeft ze gezegd niet het risico te willen nemen om last minute een andere kandidaat te moeten lanceren.
Bovendien is onder juristen discussie over de consequenties daarvan voor haar onverkiesbaarheid. Zo zou bij cassatie de oorspronkelijke straf van vijf jaar onverkiesbaarheid met onmiddellijke ingang weer tijdelijk van kracht worden. Le Pen sprak dat dinsdagavond tegen, een lezing die dinsdagavond ook door andere Franse juristen in de media werd ondersteund.
Sinds 1988 heeft Frankrijk geen presidentsverkiezingen gekend zonder een kandidaat uit de Le Pen-dynastie. Vader Jean-Marie veroorzaakte een schokgolf toen hij in 2002 doordrong tot de tweede ronde. Marine wist dat in twee van haar drie pogingen voor elkaar te krijgen. Haar beoogde vierde poging lijkt op basis van de peilingen de kansrijkste ooit te worden; ze ging ook na haar eerdere veroordeling al voorop in de peilingen. Dat is opmerkelijk: juist zij fulmineerde in het verleden graag tegen Franse politici die belastinggeld verduisteren.
De fraudezaak, die volgens het Hof van Beroep zeer ernstige feiten betreft, draait bovendien niet alleen om Le Pen zelf. In eerste aanleg zijn nog eens 24 partijgenoten schuldig bevonden aan medeplichtigheid aan de fraude. Elf van hen gingen samen met haar in beroep.
Ook zij werden allemaal schuldig bevonden. Onder hen bevindt zich politiek zwaargewicht Louis Aliot, ex-partner van Le Pen en burgemeester van het Zuid-Franse Perpignan, de grootste stad in handen van Rassemblement National. Aliot werd dinsdag in beroep veroordeeld tot 1 jaar celstraf en 2 jaar onverkiesbaarheid, beide voorwaardelijk. Hoewel hij daarmee op zijn post kan blijven, heeft Aliot reeds aangekondigd in cassatie te gaan.
Dinsdagavond onderstreepte Le Pen nogmaals dat zij en haar vertrouweling Jordan Bardella, de 30-jarige partijleider van Rassemblement National, de verkiezingen onveranderd zullen ingaan als duo. De belofte: Le Pen als president, Bardella als premier. ‘Het winnende lot’, in haar woorden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant