De 39-jarige vrouw die werd verdacht van een bomaanslag in Monaco, waarbij vorige week een Oekraïense miljonair werd gedood, is dinsdag dood aangetroffen in Kyiv. Zij was doodgeschoten. Een lid van de Oekraïense militaire inlichtingendienst is opgepakt.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Anastasiia Berezovska’s lichaam werd gevonden in een bos buiten Kyiv, met schotwonden aan haar hoofd. De politie werd naar de plek geleid door twee mannen van wie de identiteit niet is vrijgegeven. Een van hen is een voormalige politieambtenaar, de ander een actief medewerker van de Oekraïense militaire inlichtingendienst HUR. Hij heeft bekend.
Opsporingsambtenaren waren de twee op het spoor gekomen door onderzoek naar het betalingsverkeer van Berezovska. Daaruit bleek dat zij in cryptovaluta door hen was betaald. Ook bleek Berezovska na terugkomst in Oekraïne met de twee moordverdachten contact te hebben gehad.
De Oekraïense autoriteiten benadrukken dat de HUR-medewerker zijn superieuren niet had ingelicht over zijn contact met Berezovska en op eigen initiatief handelde. Het is onduidelijk wat zijn motivatie was, en of hij daadwerkelijk de opdrachtgever voor de bomaanslag is geweest.
Na huiszoeking bij de twee mannen gaf het Oekraïense openbaar ministerie een groezelige foto vrij van wat het een ‘martelkamer’ noemt, in de kelder van de voormalige politieambtenaar. Het beeld toont een met bloed besmeurde bijl, hamer, en andere werktuigen.
Berezovska werd doelwit van een internationale klopjacht nadat uit camerabeelden was gebleken dat zij de bom had gelegd die op 29 juni een man, vrouw en tiener zwaar verwondde in Monaco. Het drietal betrad een appartementengebouw toen een explosief gevuld met metalen deeltjes tot ontploffing werd gebracht.
De identiteit van de slachtoffers is niet bekendgemaakt. Franse media melden op basis van bronnen bij politie en justitie dat het gaat om Vadym Jermolajev (58), een steenrijke Oekraïener, zijn 13-jarige zoon en een nog onbekende vrouw. Jermolajev woonde in Monaco en stond op een Oekraïense sanctielijst wegens financiële contacten met Rusland.
Op 3 juli identificeerden autoriteiten in Monaco Berezovska als vermoedelijke aanslagpleger. Interpol vaardigde een mondiaal opsporingsbevel uit. De openbaar aanklager in Monaco zei toen al dat ‘de relatief verfijnde natuur van het explosief, en de modus operandi, erop lijken te wijzen dat degene die de bom plantte niet alleen handelde’.
Berezovska vluchtte volgens het OM in Monaco na de bomaanslag te voet naar Frankrijk, waar een Duitse huurauto klaarstond. Vandaar reed zij via Italië naar Duitsland, waar zij recentelijk een woning huurde nabij Frankfurt, en wist ze Oekraïne te bereiken.
De betrokkenheid van een actief lid van de Oekraïense militaire inlichtingendienst maakt de zaak uiterst pijnlijk voor de regering aldaar. De HUR is onder meer belast met clandestiene Oekraïense operaties in het buitenland, en wordt verantwoordelijk gehouden voor een aantal dodelijke bomaanslagen op hooggeplaatste Russische militairen en pro-Russische separatisten.
In het verleden waren er nauwe contacten tussen de CIA en leidinggevenden van de HUR, en met de Nederlandse inlichtingendienst AIVD. Hoe nauw die banden nu zijn, is onbekend.
De timing is ook ongunstig voor Oekraïne. Vorig maand klaagden de Duitse autoriteiten de vermoedelijke organisator aan van de bomaanslagen op gaspijpleidingen Nordstream 1 en 2 in 2022. Voor het eerst zei de Duitse justitie daarbij dat de hoofdverdachte, Serhii K., en andere aanslagplegers vermoedelijk handelden ‘in opdracht van Oekraïense staatsinstituties’.
De autoriteiten in Monaco en Frankrijk hebben echter nog niets gezegd over de motivatie van Berezovska, of over haar mogelijke opdrachtgevers. Een aanslag in Europa zou voor Oekraïne een buitensporig groot politiek risico opleveren.
De zakenman, met een geschat vermogen van meer dan 200 miljoen dollar in 2022, stond onder sanctie wegens zijn activiteiten op de Krim. Die werd door Rusland in 2014 illegaal geannexeerd. Door actief te blijven op het schiereiland en Rusland miljoenen aan belasting te betalen, droeg Jermolajev volgens Oekraïne financieel bij aan de Russische oorlog tegen dat land.
Jermolajev zag in 2017 af van zijn Oekraïens staatsburgerschap, en beschikte sindsdien over de Cypriotische nationaliteit. Hij vergaarde rijkdom met vastgoed en grondstoffen en was een van de grootste alcoholische drankenproducenten in Oekraïne.
Source: Volkskrant