Een serie fotocollages die nu in Hilversum te zien is, vormt een weerslag van het leven in tenten in Gaza. Koken, haar knippen, een tuintje maken; wat opvalt is de waanzinnige inventiviteit van de mens.
schrijft voor de Volkskrant over hedendaagse beeldende kunst en taal.
A Tent for Everything luidt de titel van een serie collagekunstwerken van Samaa Abu Allaban, die niet kernachtiger kan worden omschreven dan met de woorden van de Palestijnse kunstenaar zelf. Ze schrijft: ‘A Tent for Everything – na te zijn verdreven gaven we alles zijn plek in een tent: de kapper, de apotheek, zelfs het verdriet, de angst en het missen. (…) We zijn vergeten hoe onze huizen er ooit uitzagen, alsof we hier in het kamp geboren zijn.’
De serie vormt een weerslag van het leven in en rond tenten in Gaza, waar na jaren van oorlog, genocide en verwoesting weinig overeind is gebleven. Hij is te zien in de expositie Layered Realities in Fotomuseum Hilversum, met indrukwekkende hedendaagse collagekunst van over de hele wereld.
In de rubriek ‘Kunstwerk van de week’ bespreekt de Volkskrant elke week een kunstwerk dat juist nu om aandacht vraagt.
Voor haar collages gebruikte Abu Allaban zowel eigen foto’s als verpakkingsmaterialen die ze in de tentenkampen aantrof, in snippers scheurde en vervolgens weer fotografeerde en digitaal bewerkte.
Op een van de collages is een apotheek in een vluchtelingenkamp te herkennen. De medicijnen staan netjes op een plank. Eigenlijk lijkt het een beetje op een gewone apotheek, maar dan wel eentje in een tent, met provisorische ramen van hout en zeil. Net niet gewoon, en dus helemaal niet.
Hoe alles wat mensen doen een plek moet vinden in een kamp – van rouwen en medische zorg verlenen tot werken, koken en haren knippen, misschien wel allemaal tegelijkertijd en dwars door elkaar heen – verbeeldt Abu Allaban door niet alleen beelden door elkaar heen te laten lopen, maar ze ook te stapelen. De apotheek zette ze bovenop een laag snippers van voedselverpakkingen, en die weer bovenop beelden van een geïmproviseerde kledingwinkel.
De tenten van Abu Allaban doen denken aan de foto’s die Henk Wildschut jarenlang maakte in de ‘jungle’ van Calais en in diverse andere vluchtelingenkampen. Daar legde hij de mensonterende omstandigheden vast waarin mensen leefden, maar tegelijkertijd en vooral ook de krankzinnige veerkracht en inventiviteit van diezelfde mensen.
Zoals op de bijgaande foto, genomen in 2011 in vluchtelingenkamp Choucha in Tunesië. Hier verbleven destijds mensen uit het Soedanese Darfur. De bewoners van een van de tenten hebben besloten een tuin af te bakenen en doen hun best in alle dorheid iets groens te laten groeien. Misschien omdat het mooi is, of eetbaar. Of omdat het aan leven herinnert. De omgekeerde waterflessen vol zand moeten het grondwater dat ’s nachts opstijgt langer vasthouden en de grond vruchtbaarder maken.
De foto maakt deel uit van de serie en het gelijknamige boek Rooted, waarin Wildschut laat zien hoe vluchtelingen overal – eigenlijk al heel snel – voor hun omgeving beginnen te zorgen, een plant in een pot zetten en een tuintje beginnen aan te leggen. Steeds opnieuw toch van niets weer iets proberen te maken. Iets nuttigs, iets eigens. Iets van schoonheid misschien ook, of misschien gewoon iets om voor te zorgen.
En toch wijst alles bij Wildschut en Abu Allaban vooral ook op wat er schittert door afwezigheid: een (t)huis. Als een vage herinnering.
Samaa Abu Allaban (26)
Wat A Tent for Everything (2025)
Waar In de expositie Layered Realities – Photography & Collage in Fotomuseum Hilversum.
Wanneer T/m 18/10.
Ook te zien Collagekunst van onder anderen Camille Lévêque, Justin Ugochukwu, Mercedes Azpilicueta, Sheida Soleimani, Thato Toeba en Ruth van Beek.
Verandering Fotomuseum Hilversum heette tot voor kort Museum Hilversum. Het is vorig jaar van naam veranderd en richt zich voortaan op fotografie en mediakunst.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant