Het drie weken geleden overeengekomen bestand tussen de VS en Iran wankelt heviger dan ooit. Na de beschietingen over en weer van afgelopen nacht hebben beide landen zelfs al laten doorschemeren dat het staakt-het-vuren nu van de baan is. ‘Ik heb geen zin meer om te onderhandelen met dat tuig’, zei de Amerikaanse president Trump over Iran.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De zoveelste schending van het bestand, waarbij tientallen doelen zijn aangevallen, volgde een bekend patroon: de VS vallen doelen aan in Iran en Iran beschiet daarop de Golfstaten. De lont in het kruitvat was de Straat van Hormuz. Het heropenen van die zeestraat is een van de belangrijkste punten die beide landen hebben vastgelegd in het akkoord van drie weken geleden. De Straat van Hormuz is van essentieel belang voor de wereldhandel.
Iran vuurde dinsdag raketten af op een Saoedische supertanker met vloeibaar gas, een Qatarese olietanker en een tanker met onbekende herkomst. Volgens het Iraanse staatspersbureau zou de bemanning van de eerste twee schepen de instructies van de Iraanse autoriteiten hebben genegeerd. Overigens heeft Iran deze drie aanvallen (nog) niet opgeëist.
De aanvallen deden de mondiale brandstofprijzen weer stijgen en legden het verkeer in de zeestraat opnieuw goeddeels stil. Ten minste vier olietankers zouden na de aanvallen zijn omgekeerd, meldde persbureau Reuters op basis van scheepvaartinformatie.
De VS reageerden aanvankelijk met het opnieuw instellen van sancties tegen Iran, een strafmaatregel die de Amerikanen in het akkoord van drie weken geleden juist hadden laten varen. Met de sancties beoogt de Amerikaanse regering de export van olie uit Iran te bemoeilijken.
Dinsdagavond laat volgden ‘krachtige aanvallen’ van de VS op onder meer de Zuid-Iraanse kuststeden Sirik en Bandar Abbas, aan de Straat van Hormuz. Ook op het eiland Qeshm waren explosies te horen.
‘De door Iran getoonde agressie was ongerechtvaardigd, gevaarlijk en een duidelijke schending van het staakt-het-vuren’, zo meldde het Amerikaanse commando in het Midden-Oosten.
De Amerikaanse aanvallen waren gericht op tachtig doelen: onder meer luchtafweersystemen, kustbewaking en locaties waar drones worden gelanceerd. Er is nog geen serieuze schade gemeld. Wel raakten volgens het Iraanse Press TV meerdere mensen gewond.
Iran reageerde daarop met beschietingen van – naar eigen zeggen – 85 Amerikaanse doelen in Bahrein en Koeweit. De Revolutionaire Garde beschuldigt de VS van het schenden van het staakt-het-vuren.
Wat de gevolgen van de jongste Iraanse aanvallen zijn, is nog onbekend. Wel stelt de Iraanse staatstelevisie dat dit ‘slechts het begin was’. Ook het Amerikaanse leger heeft nog geen einde aan de aanvallen aangekondigd.
Wat president Trump betreft is het drie weken geleden overeengekomen staakt-het-vuren met Iran nu voorbij. Op een persconferentie met Navo-chef Mark Rutte op de top in Ankara zei de Amerikaanse president desgevraagd: ‘Interessante vraag. Als het aan mij ligt, is het voorbij, denk ik. Ik heb geen zin meer om te onderhandelen met dat tuig.’
Ook Iran lijkt van mening dat het bestand heeft gefaald. Het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken noemt ‘de belangrijke en fundamentele’ onderdelen van het bestand in een verklaring ‘buiten werking’. Volgens Iran is dit het gevolg van de Amerikaanse aanvallen en sancties, die het bestand zouden schenden.
Het land roept Golfstaten in de regio op niet langer de VS te faciliteren met het vestigen van Amerikaanse legerbases. Het is onduidelijk of de Iran en de VS nog met elkaar om tafel willen.
Intussen stijgen de olieprijzen verder als gevolg van de aanvallen en de Amerikaanse sancties. Brent, de maatstaf voor olie uit het Midden-Oosten en de Noordzee, noteerde kort na de opmerkingen een prijstoename van meer dan 5 procent. Brent werd verhandeld voor ruim 78 dollar per vat. Amerikaanse olie ging eveneens meer dan 5 procent omhoog, tot ruim 74 dollar per vat.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant