De Amerikaanse president Donald Trump heeft woensdag gezegd dat het voorlopige akkoord tussen de VS en Iran "voorbij" is. Op de laatste dag van de jaarlijkse NAVO-top haalde Trump ook uit naar zijn bondgenoten.
Tijdens een persmoment met NAVO-topman Mark Rutte in de Turkse hoofdstad Ankara zei Trump over het akkoord met Iran: "Wat mij betreft, denk ik dat het voorbij is. Ik wil niet meer met ze praten." Hij noemde onderhandelen met het land "tijdverspilling" en omschreef het regime in Teheran als "tuig" en "zieke mensen".
Het zogeheten 'memorandum van overeenstemming' verlengde vorige maand het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran met zestig dagen en bood een raamwerk voor onderhandelingen om de oorlog permanent te beëindigen.
De verklaring van Trump volgde op de grootste geweldsuitbraak in de Golfregio sinds de ondertekening van dat memorandum.
Eerder op woensdag zei Iran aanvallen te hebben uitgevoerd op 85 Amerikaanse militaire doelen in Bahrein en Koeweit. Die volgden op een serie Amerikaanse aanvallen op Iran een dag eerder, die op hun beurt een reactie waren op Iraanse aanvallen op drie schepen in de Straat van Hormuz.
Trump kreeg woensdag ruggensteun van NAVO-topman Mark Rutte, die de Amerikaanse aanvallen van dinsdag "absoluut noodzakelijk" noemde. Volgens Rutte heeft Iran de wapenstilstand "feitelijk geschonden" door de schepen tot doelwit te maken. "Ik denk dat het volkomen cruciaal is dat de VS krachtig reageert."
Eerder op woensdag beschuldigde het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken de VS en Israël van schendingen van het tijdelijke akkoord. Volgens Teheran is het akkoord daardoor "ineffectief" geworden.
Het is nog onduidelijk welke effecten de verklaring van Trump zal hebben op het verdere vredesproces. Hoewel hij zei dat hij zelf niet meer met Iran wil praten, suggereerde de president dat zijn vredesgezanten Steve Witkoff en Jared Kushner mogelijk nog wel in gesprek zullen gaan.
De economische effecten van Trumps uitlatingen lieten niet lang op zich wachten. Meteen na zijn uitspraken steeg de wereldwijde olieprijs met ruim 5 procent en doken de aandelenmarkten omlaag.
Tijdens zijn persmoment had Trump niet alleen kritiek op Iran. Hij haalde ook uit naar zijn NAVO-bondgenoten, die volgens hem nog steeds niet genoeg bijdragen aan hun eigen verdediging, waardoor de VS de kar moet trekken. Ook verwijt hij hun dat ze niet bereid zijn Groenland aan de VS over te dragen en niet direct betrokken wilden raken bij de oorlog met Iran.
Vooral Spanje kreeg de volle lading. Trump noemde het een "vreselijk slechte partner" binnen de NAVO. Het Zuid-Europese land is de enige lidstaat die vorig jaar niet akkoord ging met de aangescherpte NAVO-norm voor defensiebestedingen. Volgens Trump heeft hij zijn kabinet opdracht gegeven om alle handel met Spanje te staken. De Spaanse premier Pedro Sanchez liet weten Trumps uitspraken te zien als "business as usual".
Trumps aankondigingen over het akkoord met Iran en de relatie met Spanje kleuren het slot van de NAVO-top in Ankara. De andere lidstaten wilden vooral eenheid uitstralen en hun steun voor Oekraïne bevestigen. Die boodschappen lijken nu te zijn ondergesneeuwd.
Source: Nu.nl algemeen