De manosfeer? Dat zijn niet de anderen, op wie wij kunnen neerkijken en verontwaardigd het hoofd over kunnen schudden. Dat zijn wij.
Sinds enkele maanden mogen Andrew Tate en zijn kornuiten zich niet meer uitsluitend verheugen in de belangstelling van onzekere tieners en collega-bedriegers die hun kost verdienen op sociale media. Ondertussen hebben ook de mainstreammedia, met een beetje hulp van Netflix, de manosfeer ontdekt.
Twee jaar nadat in Angelsaksische landen al aan de bel werd getrokken, laten ook Nederlandstalige scholen en hulpverleners van zich horen. De professionele klaagmuur van LinkedIn maakt overuren, deskundigen staan op en roepen op tot grote daden.
Begrijpelijke reacties. Maar wie zijn oordeel al helemaal klaar heeft, ziet vaak niet meer helder. Wij zien dat in de publieke verontwaardiging aan een aantal belangrijke elementen wordt voorbijgegaan.
Over de auteurs
Stijn Sieckelinck is lector jongerenwerk aan de Hogeschool van Amsterdam en gespecialiseerd in maatschappelijke opvoedvragen. Tewatha Muller is jongerenwerker op een mbo en geeft als spreker bij Cobrasa trainingen over digitale jeugdcultuur en bewust schermgebruik.
Dit is een ingezonden bijdrage die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant weerspiegelt. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Alleen vanuit de leefwereld van jongeren kan het succes van de manosfeer begrepen worden. De manosfeer vraagt niet om screening of een diagnose. We zullen een gelijkwaardig gesprek met jongeren zelf moeten voeren. Ook met jongens die er een vrouwenhatend wereldbeeld op nahouden. Wat is succes voor hen? Hoe belangrijk is aandacht daarin? En welke voorbeelden zijn er om zich aan op te trekken? Zowel online als offline.
De manosfeer los je niet op met een therapie of een pilletje. Je hebt als maatschappij de taak om het ‘parasociale’ gedrag ten opzichte van influencers en de asociale dynamieken tussen jongeren onderling te doorgronden. Alleen als we begrijpen waarom het jongeren aantrekt, kunnen we met een aanpak komen.
De manosfeer gaat niet alleen over jongens. We moeten het ook hebben over de zogenoemde ‘prinsessen’: meiden die verwachten dat ze met duizend rozen in een limousine worden opgehaald. Dergelijke verwachtingen houden mee
de manosfeer in stand. Zolang een meid zich schikt in de rol van pronkstuk of uitdraagt dat een man alles voor haar hoort te regelen – Ubers, jacuzzi’s, juwelen – is daar werk aan de winkel. Opgepast weliswaar voor victimblaming: meiden komen nooit enkel door eigen toedoen in een afhankelijkheidsrelatie terecht. We helpen hen door te laten zien dat financiële verzorging geen garantie biedt op emotionele verzorging.
De manosfeer gaat ook over ons. Waar scholen, jeugdhulp en ouders tekortschieten in het bieden van aantrekkelijke perspectieven, bieden foute influencers een pad naar betekenis en succes. Aan de hand van een knap staaltje reversed psychology benadrukken influencers dat jongens overbodig zijn als zij in deze context niet hun eigen waarde creëren. Door hen aan te moedigen zich niet de les te laten spellen door vrouwen, maar ook te leren om offers te brengen voor hun eigen succes: ‘To man up.’
Een heel welkome boodschap als AI alle banen gaat uitvoeren en vrouwen ook wel zonder partner vooruit kunnen komen. Jongeren worden dan ook conservatiever. Niet zozeer uit verlangen naar het verleden, maar als houvast, gids en perspectief tegen de chaos, keuzestress en de ultieme onzekerheid: gaat iemand mij nodig hebben? Zolang wij het antwoord schuldig blijven, zal de manosfeer blijven groeien.
Wie met geduld en oprechte interesse met deze jongens praat, komt erachter dat hun dromen helemaal niet zo groots zijn als de Range Rover waarmee ze denken hun date te moeten ophalen. Ze dromen van een ‘leuk vrouwtje, kinderen, een mooie osso (woning)...’, met andere woorden: gewoon huisje-boompje-beestje. Er is behoefte aan iemand bij wie je helemaal jezelf kunt zijn, want dat biedt de straat niet. De manosfeer gaat dus niet enkel over het vernederen van vrouwen en het kleineren van minderheden. Het gaat ook over mannen die het systeem hacken om hun sociale status op te vijzelen en succeservaringen te beleven zodat ze meer kans maken op wat de meesten van ons zien als een doorsnee bestaan.
Het extremere gedachtengoed komt niet van de ene op de andere dag onze huiskamers binnen. Het is een proces waarin steeds meer content over succes binnensijpelt, totdat uiteindelijk het wereldbeeld kantelt. Dat is een optelsom van op zichzelf redelijk onschuldige content: memes, grappen, uit de context getrokken nieuwsberichten en statistieken. Omdat het vaak voor opvoeders onzichtbaar is, schrikken we van het resultaat. Maar we hebben dan al kansen gemist om jongeren even te bevragen. Zoals: ‘Moet een man altijd kracht uitstralen?’ Of: ‘Wanneer mag een jongen wel huilen?’
Zoals jongerenwerkers jongens en meiden uitdagen om onder de oppervlakkigheid te kijken, willen wij ook iedereen die hierover al een mening klaar heeft, uitnodigen niet aan de oppervlakte te blijven hangen. Vooruitkomen in een maatschappij die enkel de taal van geld en succes spreekt, vraagt veel van jongeren. Wie is er om hen daarin te begeleiden? Als we die begeleiding niet bieden, krijgt de manosfeer alleen maar meer voet aan de grond.
Na maanden van nationaal debat in Nederland valt ons op: de manosfeer? Dat zijn niet de anderen, op wie wij kunnen neerkijken en over wie wij verontwaardigd het hoofd kunnen schudden. Dat zijn wij. Het is de logische uitkomst van een ecosysteem waarin bepaald gedrag wordt beloond met geld of status en passende begeleiding te vaak uitblijft.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant