Anna van den Breemer schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt.
schrijft voor de Volkskrant over grote en kleine levensvragen.
‘Mag ik een hamster? Of een cavia? Of een hond?’ Veel ouders herkennen het: een kind dat al maanden smeekt om een huisdier. Maar wat als datzelfde kind in het verleden de vissen vergat te voeren en de wandelende takken per ongeluk in de volle zon liet roosteren? Een huisdier neem je niet voor even. Welke afspraken maak je vooraf en wat kun je eigenlijk verwachten van een kind?
Ongeveer 44 procent van de Nederlandse huishoudens heeft één of meer huisdieren. Katten en honden zijn het populairst.
Knuffelen is natuurlijk leuk, maar hebben kinderen ook echt baat bij een huisdier? Onderzoek onder zeshonderd Australische kinderen liet zien dat kinderen die een hond kregen vaker spontaan buiten gingen spelen en korte wandelingen gingen maken. Een hond lijkt kinderen dus nét wat vaker in beweging te krijgen.
Ook op sociaal en emotioneel vlak zijn er positieve gevolgen. Een recente overzichtsstudie, waarvoor tientallen onderzoeken werden bekeken, laat zien dat kinderen met een hechte band met hun huisdier zich mogelijk minder eenzaam voelen, meer empathie ontwikkelen en meer sociale steun ervaren. Tegelijkertijd zijn onderzoekers voorzichtig: het gaat om verbanden, niet om bewijs dat een huisdier deze positieve effecten veroorzaakt.
Kun je met kinderen afspreken dat zij de verzorging op zich nemen? Gezondheidspsycholoog Nienke Endenburg, gespecialiseerd in de relatie tussen mens en dier aan de Universiteit Utrecht, laat er geen misverstand over bestaan. ‘Je kunt van een 8-jarige niet verwachten dat hij zelfstandig voor een huisdier zorgt. De eindverantwoordelijkheid ligt altijd bij de volwassene.’
De eerste vraag is daarom niet of je kind er klaar voor is, maar of jij als ouder de dagelijkse verzorging wilt overnemen als dat nodig blijkt. ‘Is het antwoord nee, dan moet je er niet aan beginnen.’
Kinderen zijn aanvankelijk enthousiast, maar dat kan veranderen. Waar een 8-jarige nu nog elke dag met een cavia wil knuffelen, zijn over een paar jaar vrienden, sport of hobby’s vaak belangrijker. ‘In veel gezinnen komt de dagelijkse verzorging uiteindelijk toch op de ouders neer.’
En dan zijn er nog de kosten. Niet alleen de aanschaf van een dier, maar ook speciaal voer, verblijf, vaccinaties en dierenartsbezoeken kunnen flink oplopen. ‘Veel mensen onderschatten wat een huisdier gedurende zijn leven kost’, zegt Endenburg.
Zie een huisdier niet als een lesje in verantwoordelijkheid, maar als een gezamenlijke taak binnen het gezin. ‘Laat kinderen wel meehelpen, maar doe de verzorging samen zodat ze het goed leren’, zegt Endenburg. Samen voeren, het hok schoonmaken of de vacht borstelen zijn goede momenten om stap voor stap te leren wat een dier nodig heeft.
Maak vooraf duidelijke afspraken over wie welke taken op zich neemt. Zo voorkom je teleurstellingen als de wittebroodsweken voorbij zijn.
Kies een dier dat past bij het gezin. Op de website van informatiecentrum LICG staan handige ‘bijsluiters’. Hamsters klinken leuk, maar het zijn echte nachtdieren. Ze slapen overdag en kunnen bijten als ze wakker worden gemaakt. En konijnen bijvoorbeeld, zijn sociale dieren die graag een maatje willen. Dat betekent dat je een ruime ren nodig hebt.
Leer kinderen ook hoe dieren communiceren, bijvoorbeeld door vooraf boekjes te lezen of filmpjes te kijken. Wanneer wil een konijn met rust gelaten worden, of hoe laat een cavia met zijn lichaamstaal merken dat hij zich prettig voelt? Endenburg: ‘Het leren herkennen van zulke signalen helpt kinderen om zich in een ander levend wezen te verplaatsen. Dat is een vaardigheid die ook van pas komt in de omgang met mensen.’
Source: Volkskrant