De Cyber Security Raad (CSR) adviseert het kabinet datacenters beter te spreiden over het land. Dit zou effectieve sabotage van digitale infrastructuur aanzienlijk bemoeilijken. Ondertussen zet de provincie Noord-Holland juist in op nóg meer concentratie.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën en landbouw.
De Nederlandse inlichtingendiensten waarschuwen al een paar jaar nadrukkelijk voor de infiltratie- en spionageactiviteiten van Chinese en Russische hackers, die werken in opdracht van hun regeringen. De cyberspionnen zijn doorgedrongen tot in de haarvaten van de Nederlandse digitale en telecominfrastructuur en bereiden daar heimelijk aanvallen voor die grote schade kunnen aanrichten.
Als Beijing of Moskou het bevel geven, activeren zij hun verborgen digitale clusterbommen en kan een groot deel van de Nederlandse publieke instellingen en bedrijven niet meer functioneren. ‘De dreiging van offensieve cyberprogramma’s uit China en Rusland bleef ook in 2025 onverminderd hoog’, schrijft de AIVD in zijn recente jaarverslag.
Het risico op sabotage neemt alleen maar toe, merkt de CSR op in zijn donderdag uitgebrachte adviesrapport. ‘Kwaadwillende statelijke actoren hebben hun cyberoperaties tegen westerse landen geïntensiveerd.’
De CSR is een onafhankelijk orgaan dat het kabinet adviseert op het terrein van digitale veiligheid. De Raad doet aanbevelingen om vijf ‘systeemrisico’s’ in de Nederlandse communicatienetwerken weg te nemen.
Een van die systeemrisico’s is de grote concentratie van datacenters in en rond Amsterdam, schrijft de CSR in zijn advies. Moedwillige sabotage door buitenlandse mogendheden is namelijk effectiever als belangrijke infrastructuur geografisch geconcentreerd is. Een aanval op één locatie heeft dan sneller ‘nationaal ontwrichtende’ gevolgen.
Nederland kreeg in mei alvast een voorproefje tijdens de brand in een Almeers datacenter. Het Centraal Bureau voor de Statistiek, de Universiteit Utrecht en een paar bedrijven en huisartsenposten lagen (deels) plat, omdat ze niet meer bij hun gegevens konden toen het datacenter de stroom uitschakelde.
Van de ongeveer tweehonderd datacenters in Nederland staan er 67 tot 87 (de cijfers verschillen afhankelijk van de gehanteerde definitie) in de provincie Noord-Holland, waarvan veruit de meeste in en rond Amsterdam. De hoofdstad herbergt de Amsterdam Internet Exchange, een van de belangrijkste digitale knooppunten ter wereld. Techbedrijven willen vanwege de uitstekende fysieke kabelverbindingen het liefst zo dicht mogelijk bij deze digitale hotspot zitten. Vandaar dat hier ook de meeste datacenters zijn verrezen.
Het CSR adviseert de landelijke overheid dus om die datacenters voortaan ergens anders te bouwen, maar de provincie Noord-Holland wil juist méér concentratie. In de concept-Omgevingsvisie, die de provincie in juni publiceerde, staat: ‘Er wordt alleen ruimte geboden aan uitbreiding van datacenters in bestaande clusters’. Die bestaande clusters zijn Amsterdam, Haarlemmermeer (vlakbij Amsterdam) en Hollands Kroon (in het noorden van de provincie). Dit provinciale beleid gaat vooralsnog dus lijnrecht tegen het CSR-advies in.
Gedeputeerde Esther Rommel (VVD, Ruimtelijke Ontwikkeling) wil doorgaan met de bouw van datacenters in Noord-Holland, ondanks de toenemende kritiek op het hoge stroom- en (drink)waterverbruik van de datahallen. Nederland kampt nu al met een tekort aan transportcapaciteit op het elektriciteitsnet, en de waterbedrijven slaan steeds vaker alarm over de slinkende drinkwatervoorraden.
Rommel verklaarde eerder dat Noord-Holland de groei van het aantal datacenters wil blijven faciliteren, omdat Nederlandse bedrijven en burgers steeds meer digitale opslag- en rekencapaciteit nodig hebben. Dat is een wankele redenering, omdat provincie en gemeenten niet bepalen wie de nieuwe datacenters gaan gebruiken. De meestal buitenlandse eigenaren verhuren de beschikbare dataruimte aan de hoogste bieder. Dat hoeft helemaal geen Nederlandse partij te zijn.
Begin dit jaar ontstond er ophef in de Provinciale Staten toen bekend werd dat Pure DC, een nieuwe hyperscale (megadatacenter) in Amsterdam Westpoort, volledig verhuurd wordt aan Microsoft. De provincie had de Statenleden eerder voorgehouden dat een deel van het rekencentrum gereserveerd zou worden voor lokale bedrijven.
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De Kamer van Klok’:
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant