Aanhoudende Oekraïense droneaanvallen hebben Rusland in de grootste energiecrisis gestort sinds de val van de Sovjet-Unie. Na eerdere exportverboden op benzine en kerosine grijpt Moskou nu ook in op de dieselmarkt. Dat is veelzeggend: juist diesel kende jarenlang grote overschotten.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Door de reeks succesvolle Oekraïense aanvallen op Russische olie-infrastructuur sinds eind april heeft het Kremlin steeds meer moeite om Russen in hun dagelijkse leven zo weinig mogelijk te laten merken van de economische gevolgen van de oorlog.
In bijna het hele land staan mensen urenlang in de rij bij de tankstations en gelden er rantsoenen op de verkoop van brandstof. Er zou zelfs een zwarte markt zijn ontstaan waarop brandstof via Telegram wordt aangeboden tegen sterk verhoogde prijzen, een fenomeen dat Rusland sinds de val van de Sovjet-Unie niet meer kende.
En dus komt het Kremlin met steeds meer maatregelen om de crisis het hoofd te bieden. Tijdens een vergadering met president Vladimir Poetin, uitgezonden op de nationale televisie, kondigde vicepremier Alexander Novak woensdag een nieuw pakket aan. De belangrijkste maatregel: een verbod op de export van diesel, voorlopig tot en met 31 juli.
Dat uitgerekend de export van diesel nu aan banden wordt gelegd, is veelzeggend. Het is de derde belangrijke brandstof waarvan de export wordt beperkt: sinds april geldt al een verbod op de export van benzine en sinds juni op de vliegtuigbrandstof kerosine.
Rusland beschikte jarenlang over een groot dieseloverschot. De sector was sterk gericht op export. Het land produceerde de laatste jaren ongeveer twee keer zoveel diesel als het zelf gebruikte. Ter vergelijking: bij benzine was het overschot veel kleiner: de productie lag slechts ongeveer 10 procent boven de binnenlandse vraag.
Dat de regering nu genoodzaakt is tot een dieselverbod om aan de binnenlandse vraag te voldoen, is volgens de Russische econoom Igor Lipsits ‘bewijs voor de ernst van de crisis’, schrijft hij op Telegram.
Volgens de Russische vicepremier moet het exportverbod ervoor zorgen dat meer diesel beschikbaar komt voor de binnenlandse markt. Daarnaast maakte hij bekend dat Rusland deze maand zal beginnen met het importeren van brandstof uit het buitenland. Ook overweegt de regering tijdelijk de kwaliteitseisen voor benzine en diesel te versoepelen, zodat bedrijven sneller brandstof kunnen produceren.
De oorzaak van de brandstoftekorten ligt niet bij een gebrek aan ruwe olie, maar bij de raffinage ervan. Sinds eind april heeft Oekraïne alle tien grootste Russische raffinaderijen geraakt. Door de aanvallen is de Russische dieselexport sinds juni scherp gedaald; ook deze maand zet die daling verder door.
Met het totaalverbod op dieselexport komt de internationale markt nu nog verder onder druk te staan. Volgens The Financial Times stegen de dieselprijzen in de Verenigde Staten na de aankondiging met meer dan 13 procent, de grootste stijging in één dag in vier jaar tijd. De Europese marges voor diesel, die aangeven hoeveel Europese raffinaderijen verdienen aan het verwerken van ruwe olie tot diesel, liepen volgens Reuters na de aankondiging van het exportverbod op tot een recordniveau van 60,17 dollar per vat.
De gevolgen voor de internationale markt zullen naar verwachting verder doorwerken. Rusland is na de Verenigde Staten de grootste exporteur van diesel ter wereld. Hoewel Europa sinds de invasie van Oekraïne in 2022 geen Russische diesel meer importeert, kan het continent de gevolgen indirect alsnog merken.
De grootste afnemers van Russische diesel, waaronder Turkije en Brazilië, zullen door het exportverbod namelijk op zoek moeten naar alternatieve leveranciers. Daardoor gaan zij concurreren met Europa om diesel uit de Verenigde Staten, het Midden-Oosten en India, legt analist bij energieonderzoeksbureau Energy Aspects, Nathalie Losada, uit aan CNN.
De markt is bovendien al krap door de oorlog met Iran, en de aanhoudende onrust rondom de Straat van Hormuz. ‘Het verbod op Russische dieselexport komt op het slechtst denkbare moment. De voorraden waren al geslonken om verstoringen vanuit het Midden-Oosten te compenseren’, zegt analist Abhishek Kumar van energieconsultant Sparta Commodities tegen Reuters.
Oekraïne zegt met de aanvallen Ruslands vermogen om oorlog te voeren te willen beperken en Moskou zo naar de onderhandelingstafel te dwingen. Maar voorlopig lijkt de toenemende druk op de Russische energiesector Poetin echter niet in die richting te bewegen. Tijdens de vergadering woensdag zei de president dat Oekraïne probeert ‘onrust te creëren in de samenleving’, maar dat dat doel volgens hem ‘onhaalbaar’ is. Volgens Poetin heeft het Russische energiesysteem een ‘zeer hoge veiligheidsmarge’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant