Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
Iran beschuldigt de Verenigde Staten opnieuw van het schenden van de voorlopige overeenkomst die half juni werd gesloten. Minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi schrijft zaterdag op X dat Teheran zich wel aan de afspraken houdt, maar dat de Amerikaanse minister van Financiën een bepaling uit het memorandum heeft geschonden.
Volgens Araghchi is dat niet de eerste Amerikaanse schending of misstap. 'Er kan alleen sprake zijn van wederzijdse naleving', aldus de minister.
De kritiek volgt op nieuwe Amerikaanse sancties tegen een vermeende financier van de Iraanse leider Mojtaba Khamenei en dertien andere personen en organisaties. Washington wil daarmee financiële netwerken rond de Iraanse machtselite en de Revolutionaire Garde treffen.
Volgens artikel 9 van het memorandum zouden de VS geen nieuwe sancties opleggen en geen extra militairen naar de regio sturen. Washington stelde de sancties in na hervatte Iraanse aanvallen op olietankers in de Straat van Hormuz.
ANP
De Pakistaanse premier Shehbaz Sharif heeft de Iraanse president Masoud Pezeshkian gebeld en aangedrongen op terughoudendheid. Hij riep volgens zijn kantoor Pezeshkian op 'de met grote inspanningen verworven' vooruitgang naar vrede te behouden. Pakistan is de meest vooraanstaande bemiddelaar tussen Iran en de VS en is volgens de premier bezorgd over de recente escalaties.
Sharif hamert er bij alle betrokken partijen op dat het belangrijk is dat ze zich houden aan wat in het voorlopige akkoord half juni is vastgelegd. Dat wordt het memorandum van overeenstemming genoemd en is een eerste stap naar vrede.
De oproep van Sharif volgt op weer een dag van aanvallen door de VS op plaatsen aan de Iraanse kust. Iran bestookte vervolgens steunpunten van de VS in de regio. De twee beschuldigen elkaar van het schenden van de voorlopige overeenkomst. Dat heeft vooral betrekking op de strijd in Libanon en het gezag over de Straat van Hormuz.
De overeenkomst bepaalt dat eerst de vijandelijkheden stoppen, ook in Libanon, en er ongehinderde scheepvaart in de Straat van Hormuz is. President Donald Trump zei afgelopen week dat het bestand niet meer bestaat en de overeenkomst wat hem betreft niet meer geldt. Hij beweerde later dat Iran heeft gevraagd verder te praten en dat hij dat goed vond.
Het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft vrijdag beklemtoond dat het land helemaal niet heeft gevraagd aan Trump om verder te praten. Alleen dat het een Qatarese delegatie als bemiddelaars ontvangt. Die zou vrijdag zijn aangekomen.
De emir van Qatar, Tamim bin Hamad al-Thani, heeft ook premier Sharif gesproken over de oplopende spanningen en de zeestraat. De ministers van Buitenlandse Zaken van Qatar en Egypte hebben ook de VS en Iran gevraagd naar de onderhandelingstafel terug te keren. Mogelijk wordt er gewerkt aan een overleg met Pakistan, Qatar, Iran en de VS als deelnemers.
ANP
De voorzitter van de Nationale Veiligheidsraad van Iran, Mohammad Bagher Zolghadr, heeft vrijdag gedreigd dat Israël opnieuw zal worden aanvallen. Volgens de hoge veiligheidsfunctionaris zal Israël niet worden ontzien bij nieuwe aanvallen van de VS op de Iraanse infrastructuur. Ook Israël dreigt de oorlog te hervatten.
Iran zei donderdag dat het Amerikaanse leger spoorwegbruggen had bestookt op de route naar Mashad, waar de omgekomen ayatollah Ali Khamenei werd begraven. ‘Elke aanval op infrastructuur zal worden beantwoord met vergelding en het criminele zionistische regime zal niet ontkomen aan de reactie van onze strijders’, zei Zolghadr vrijdag op de staatstelevisie.
Ook de Israëlische minister van Defensie Israel Katz dreigt met hervatting van de oorlog. Tijdens een luchtmachtceremonie zei Katz dat het Israëlische leger ‘alert en bereid is om de campagne te hervatten’ tegen Iran. ‘Als wij terug moeten keren, zullen we met nog grotere kracht terugkeren’, aldus Katz.
Stieven Ramdharie
Hoewel de VS en Iran elkaar deze week weer volop bestoken met luchtaanvallen, is de scheepvaart in de Straat van Hormuz vooralsnog niet stilgevallen. Uit data van onder meer AXSMarine blijkt dat deze week dagelijks tientallen schepen zich wagen aan de oversteek van de cruciale zeestraat.
Met het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten kwam de scheepvaart door de Straat van Hormuz begin dit jaar nagenoeg stil te liggen. Toen de VS en Iran drie weken geleden hun handtekening zetten onder een zogeheten ‘memorandum van overeenstemming’ (MOU) steeg het aantal schepen dat door de zeestraat ging, al waren het er bij lange na niet zoveel als de ongeveer 120 die de Straat van Hormuz voorheen dagelijks passeerden.
Toen de VS en Iran de wapens deze week weer op grote schaal oppakten, leek het een kwestie van tijd voordat de vaarroute opnieuw zou worden gemeden. Dat vermoeden werd gesterkt nadat Iran dinsdag een gastanker uit Qatar en twee olietankers had aangevallen in de Straat van Hormuz. Toch voeren in de afgelopen dagen tientallen schepen door de zeestraat: 45 op woensdag, 32 gisteren. In de dagen ervoor maakten vergelijkbare aantallen gebruik van de vaarweg.
Een deel van die schepen vaart onder de Japanse vlag. De Japanse transportminister maakte vandaag bekend dat 22 aan Japan gelieerde schepen de zeestraat sinds dinsdag zijn gepasseerd. Op de vraag hoe Japan dat voor elkaar had gekregen, kon de minister naar eigen zeggen uit veiligheidsoverwegingen geen antwoord geven.
Jasper Daams
Vanwege het opnieuw opgelaaide geweld in het Midden-Oosten zijn ook de brandstofprijzen de afgelopen dagen weer gestegen. De landelijke gemiddelde adviesprijs van een liter Euro95 betrof een week geleden nog 2,483 euro, maar inmiddels staat de teller op 2,541 euro per liter. Dat blijkt uit gegevens van consumentenvoordeelplatform UnitedConsumers.
Het toch al broze bestand tussen de VS en Iran is sinds deze week helemaal ten einde. De Amerikanen voeren weer op grote schaal aanvallen uit op Iran, dat op zijn beurt de aanvallen op de bondgenoten van de VS in de Golfregio heeft hervat. Ook zijn de onderhandelingen over een einde aan de oorlog stilgevallen.
De oorlog in het Midden-Oosten en de sluiting van de Straat van Hormuz doen de prijzen aan de pomp verder oplopen. Naast de benzineprijs steeg ook de prijs van een liter diesel gisteren met bijna 3 cent. Vandaag kost een liter diesel 2,359 euro. Het betreft adviesprijzen die vaak alleen bij duurdere tankstations worden gerekend.
Van recordprijzen is vooralsnog geen sprake. Die dateren van respectievelijk mei en april, toen een liter Euro95 2,646 euro kostte en diesel 2,811 euro per liter.
Jasper Daams
Israël heeft de VS gewaarschuwd voor een recent plan van Iran om president Donald Trump te doden. Dit zou blijken uit inlichtingen waarover de Israëlische regering zou beschikken, zo melden de Wall Street Journal en CNN.
De informatie zou deze week zijn gedeeld met de VS. Volgens een bron zouden de Amerikanen de afgelopen weken zelf een gestage stroom inlichtingen hebben verkregen over plannen om Trump te vermoorden. Maar de Israëlische waarschuwing was nieuw en ging over een specifiek complot.
Het nieuws komt nadat Trump woensdag de Navo-top in Ankara onverwacht verliet met de oude Air Force One, in plaats van met het nieuwe presidentiële vliegtuig dat Qatar heeft geschonken. De Secret Service, die de president beveiligt, zou dit hebben geadviseerd. Volgens bronnen van de New York Times zou uit voorzorg hiertoe zijn besloten vanwege een mogelijke dreiging vanuit Iran. Het Witte Huis ontkent dit echter.
Iran roept al jaren dat het de dood van Qassem Soleimani zal wreken. Deze hoge generaal van de Revolutionaire Garde werd in 2020, tijdens Trumps eerste termijn, in Irak gedood bij een Amerikaanse drone-aanval.
Sommige Amerikaanse functionarissen waren niet onder de indruk van de Israëlische inlichtingen. Zij suggereerden dat het mogelijk een poging was om Trump te beïnvloeden, nu de VS weer bombardementen uitvoeren op Iran. De Israëlische regering van premier Benjamin Netanyahu gelooft niet dat het akkoord dat Trump vorige maand sloot met Iran een einde zal maken aan de oorlog.
‘Ze willen de leider van de VS uitschakelen, mij’, zei Trump woensdag in een reactie op vragen over zijn veiligheid. ‘Tot nu toe heb ik denk ik een beetje geluk gehad, maar misschien duurt dat niet lang. Dit zijn kwaadaardige, zieke mensen. En we moeten dit kankergezwel uitroeien.’
Stieven Ramdharie
Aan het eerder deze week opgelaaide geweld tussen de Verenigde Staten en Iran lijkt ook donderdagavond nog geen einde te zijn gekomen. Het Iraanse staatspersbureau Irna meldt dat er aanvallen zijn uitgevoerd op de havenstad Bushehr. In de stad Konarak, in het uiterste zuiden, zijn volgens de autoriteiten doelen van de marine getroffen.
Vooralsnog is er geen bevestiging van de VS. Nadat er melding was gemaakt van explosies in Konarak, berichtte CNN op gezag van een anonieme Amerikaanse functionaris dat de VS op dat moment geen aanvallen uitvoerde op Iran. De Israëlische defensieminister Israel Katz zei eerder vandaag dat het leger klaar staat om de aanvallen op Iran te hervatten.
De Amerikaanse president Donald Trump zei woensdag dat het bestand met Iran wat hem betreft voorbij was. Die uitspraak volgde op Amerikaanse bombardementen op Iraanse doelen, als reactie op het bestoken van commerciële schepen in de Straat van Hormuz door Iran. Iran sloeg terug met aanvallen op (Amerikaanse) doelen in de regio. Een uitweg uit de laatste oprisping van het onderlinge geweld hebben de twee strijdende partijen nog niet gevonden.
Het Iraanse ministerie van Volksgezondheid meldde donderdag dat bij de Amerikaanse aanvallen zeker 14 mensen zijn gedood. Nog eens tientallen mensen raakten gewond.
Thom Canters
Voor de tweede dag op rij hebben Iran en de Verenigde Staten elkaars doelen onder vuur genomen. Voorlopig hebben de strijdende partijen nog niet laten blijken dat ze de wapens willen laten rusten. Dit zijn de landen in de regio die Iran zegt te hebben getroffen, als reactie op Amerikaanse aanvallen:
Jordanië
De autoriteiten in Jordanië meldden donderdagmiddag een Iraanse raketaanval. Alle acht afgevuurde raketten zouden zijn onderschept voor die hun doel konden treffen. Later op de dag verklaarde de Iraanse Revolutionaire Garde dat het de Jordaanse luchtmachtbasis Muwaffaq Salti, die ook door de Amerikanen wordt gebruikt, onder vuur had genomen met tien raketten. Naar eigen zeggen zou het commandocentrum op de basis zijn verwoest, maar bewijs voor die bewering leverde de Garde niet.
Koeweit
Op donderdagochtend kwam Koeweit al onder vuur te liggen van Iran. De Golfstaat verklaarde dat zijn luchtverdediging meerdere (ballistische) raketten en drones uit de lucht heeft geschoten. Een persoon raakte gewond door vallende brokstukken. Volgens Iran waren militaire bases van of gebruikt door de VS en een Patriot-luchtverdedigingssysteem, het doelwit. Bewijs voor het geclaimde succes van de aanvallen leverde het in dit geval ook niet.
Bahrein
Ook in Bahrein heeft Iran dinsdagochtend naar eigen zeggen militaire bases onder vuur genomen. Later verklaarde het een opslagtank voor brandstof te hebben getroffen. De autoriteiten van de eilandstaat hebben dat niet bevestigd, maar zeiden wel dat meerdere drones en raketten zijn neergehaald.
Qatar
Qatar droeg zijn inwoners donderdagochtend op binnen te blijven, maar trok die waarschuwing later weer in. Volgens Iran is een satellietantenne die onderdeel is van een waarschuwingssysteem het doelwit, maar bevestiging daarvan door de Qatarese autoriteiten ontbreekt.
Thom Canters
De VS hebben bij hun bombardementen eerder deze week op Iran meerdere bruggen gebombardeerd die op de route liggen van de rouwprocessie van de Iraanse opperste leider Ali Khamenei, die in februari werd gedood bij een Israëlisch bombardement. Het gaat om spoorwegbruggen zo’n 55 kilometer buiten Mashhad, de geboorteplaats van Khamenei en zijn beoogde laatste rustplaats, aldus de Britse krant The Financial Times.
De VS stelt alleen militaire infrastructuur te bombarderen. Het Central Command, dat Amerikaanse militaire operaties in het Midden-Oosten overziet, reageerde niet op een verzoek om commentaar van FT.
Iran noemt de bombardementen te midden van de zesdaagse begrafenisceremonie een provocatie, en zeggen dat ‘de VS niet in staat is Iraans patriotisme en de toewijding aan de idealen van de revolutie te begrijpen.’
De VS lanceerden hernieuwde bombardementen op Iran, nadat dat land op dinsdag drie commerciële schepen in de straat van Hormuz brook en daarmee volgens Washington de voorwaarden van een nog precair staakt-het-vuren schond. Iran zegt dat de VS de afspraken niet honoreren.
Vele honderdduizenden Iraniërs nemen deel aan de begrafenisceremonie voor Khamenei, die het land leidde sinds de dood van ayatollah Ruhollah Khomeni in 1989. Vandaag wordt Khamenei begraven in Mashhad.
Remco Andersen
Het Witte Huis bereidt zich voor op een strijd van ‘dagen of zelfs weken’. Dat meldt het nieuwsmedium Axios, dat doorgaans goed geïnformeerd is over Amerikaanse beleidsplannen. ‘De duur en intensiteit van de nieuwe aanvallen hangen af van Irans volgende stappen', aldus een regeringsbron.
Het Amerikaanse Central Command, verantwoordelijk voor militaire operaties in het Midden-Oosten, meldde enkele uren geleden dat ‘een nieuwe ronde bombardementen voltooid’ is. ‘De Amerikaanse strijdkrachten blijven waakzaam, dodelijk, en staan klaar om operaties uit te voeren in opdracht van de opperbevelhebber.’
Remco Andersen
In Libanon zijn gisteren twee mensen gedood na een Israëlische droneaanval nabij een ziekenhuis. Dat meldt het Libanese persbureau. Bij een aanval op Gaza gisteren doodde Israël negen mensen, onder wie twee kinderen van 6 en 10 jaar.
Het Israëlische geweld komt na een hervatting van vijandelijkheden tussen de VS en Iran. De VS beschieten sinds dinsdagnacht opnieuw Iraanse doelen, nadat de Iraanse Revolutionaire Garde dinsdag drie schepen in de Straat van Hormuz had aangevallen. Onderdeel van het moeizaam tot stand gekomen staakt-het-vuren vorige maand was vrije doorgang voor scheepvaart in de Straat, waar voor de oorlog zo’n 20 procent van de mondiale olietransporten doorheen ging.
Iran zegt juist dat de VS de overeenkomst geschonden hebben. Iran ziet het conflict met de VS en Israël als regionale strijd, onlosmakelijk verbonden met het geweld in Zuid-Libanon. Israëlische bombardementen en een gedeeltelijke bezetting aldaar richten enorme verwoestingen aan en hebben honderdduizenden burgers op de vlucht doen slaan. Teheran eist dat Israël zich terugtrekt uit Libanon.
Remco Andersen
Het Amerikaanse Centraal Commando (Centcom), het commandocentrum dat het bevel voert over de troepen in onder meer het Midden-Oosten, heeft op X gemeld dat het ongeveer negentig Iraanse militaire doelen heeft geraakt bij de recentste aanvallen.
Onder de doelen zijn onder meer luchtverdedigingssystemen, kustbewakingsmiddelen, opslagplaatsen voor raketten en drones en militaire logistieke infrastructuur langs de Iraanse kustlijn.
Dinsdag meldde het Amerikaanse leger ook al aanvallen te hebben uitgevoerd op Iran. Daarbij werden meer dan tachtig doelen geraakt. Volgens het Centcom werden toen meer dan zestig kleine vaartuigen van de Islamitische Revolutionaire Garde getroffen.
'Hiermee willen de VS Iran zware sancties opleggen voor het schenden van het staakt-het-vuren door drie commerciële schepen in de Straat van Hormuz aan te vallen', aldus Centcom. (ANP)
Het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz is donderdag nagenoeg tot stilstand gekomen, nadat de Verenigde Staten voor de tweede dag op rij aanvallen hadden uitgevoerd op Iran. Uit scheepsgegevens blijkt dat de bewegingen in de belangrijke zeestraat zich grotendeels beperken tot een door Iran goedgekeurde route in het noorden van de Straat van Hormuz, terwijl de door de VS ondersteunde corridor bij Oman er verlaten bijligt.
Woensdag voeren in totaal veertien vrachtschepen door de straat; het laagste aantal sinds het tijdelijke vredesakkoord tussen de VS en Iran van half juni. Het is een scherpe daling ten opzichte van de dagelijkse bedrijvigheid in de afgelopen periode. Volgens gegevens van data- en analysebedrijf Kpler lag het gemiddeld aantal dagelijkse doorgangen van vrachtschepen in de eerste drie weken na het sluiten van het akkoord op 34, met een piek van 59 op 24 juni. (ANP)
In Iran werden meerdere explosies gemeld in verscheidene gebieden langs de Iraanse kust, nadat het Amerikaanse leger een nieuwe reeks aanvallen op Iraanse doelwitten had uitgevoerd.
Het Iraanse staatspersbureau IRNA meldde donderdagochtend vroeg dat gebouwen op de luchthaven van de stad Iranshahr zijn beschadigd. Daarbij is een brandweerman om het leven gekomen. Ook zou een spoorbrug in het noordoosten van Iran zijn geraakt, meldt de staatsomroep van het land.
Iran stuurde na de aanvallen brieven naar de voorzitter van de VN-Veiligheidsraad en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties over de recente Amerikaanse aanvallen, zo meldde de omroep Irib.
Volgens de Iraanse ambassadeur en permanente vertegenwoordiger bij de Verenigde Naties, Amir Saeid Iravani, zijn de aanvallen een duidelijke inbreuk op het VN-handvest en de internationale verplichtingen van Washington. (ANP)
In de nacht van woensdag op donderdag zijn in Bahrein verschillende explosies gehoord door een journalist van persbureau AFP. De autoriteiten in het land hadden kort daarvoor de luchtalarmen geactiveerd.
Koeweit meldt dat het luchtverdedigingssysteem bezig is met het onderscheppen van raketten en drones. Als gevolg daarvan zijn explosies te horen.
Bahrein en Koeweit zijn, net als andere Golfstaten, al vaker doelwit geweest van Iraanse beschietingen. Ze bieden onderdak aan Amerikaanse militaire bases, die op slechts enkele honderden kilometers van Iran liggen. Vooralsnog heeft Iran deze nieuwe aanvallen niet opgeëist.
De Iraanse toponderhandelaar Mohammad Bagher Ghalibaf schreef op X echter dat 'Amerika nog altijd niet heeft geleerd dat treiterijen en kwaadwilligheid niet langer zonder gevolgen blijven. Voor de duidelijkheid: wie slaat, zal worden teruggeslagen.' Ook zal de Straat van Hormuz volgens hem alleen weer worden opengesteld 'op Iraanse voorwaarden, niet door Amerikaanse dreigementen'.
Eerder in de nacht schaalde ook Qatar het dreigingsniveau op en stuurde een sms naar inwoners waarin werd opgedragen binnen te blijven. De overheid heeft inmiddels een nieuw bericht gestuurd dat de situatie veilig is.
De Verenigde Staten voerden woensdag voor de tweede opeenvolgende dag luchtaanvallen uit op doelen in Iran. Deze aanvallen zouden een reactie zijn op verschillende incidenten met olietankers in de Straat van Hormuz eerder deze week, waarvoor Iran verantwoordelijk wordt gehouden. (ANP)
De Amerikaanse president Donald Trump heeft beelden van de bombardementen op Iran gedeeld op zijn socialemediakanaal Truth Social. Hij noemt ze 'een vergelding voor de bombardementen van gisteren op schepen door Iran'. En voegt eraan toe: 'Als het opnieuw gebeurt, zal het nog veel erger worden!' Het Amerikaanse leger was eerder al begonnen met een nieuwe reeks aanvallen op Iran. Het doel hiervan is om het vermogen van Teheran om het scheepvaartverkeer in de Straat van Hormuz te verstoren, in te perken, schrijft Centcom in een bericht op X.
Het Amerikaanse leger zegt nieuwe aanvallen op Iran te hebben uitgevoerd. De aanvallen zouden de mogelijkheden van Iran om de vrije scheepvaart in de Straat van Hormuz te belemmeren moeten tegengaan. Onduidelijk is nog hoe groot de aanvallen zijn.
Iraanse staatsmedia meldden eerder vanavond dat er explosies zijn waargenomen, onder meer in de zuidelijke havenstad Bandar Abbas. Rondom de stad zouden Iraanse luchtafweersystemen actief zijn. In Chabahar, eveneens Zuid-Iran, zou op sommige plekken de stroom zijn uitgevallen als gevolg van waargenomen explosies.
De Amerikaanse president Donald Trump dreigde vandaag tijdens de Navo-top in Turkije al met nieuwe aanvallen op Iran. Eerder op de dag werd de havenstad ook al onder vuur genomen door de Amerikanen. Volgens Iran zijn vandaag in totaal acht Iraanse militairen gedood door de VS.
Iran en de VS leken de vijandelijkheden over en weer te stoppen of op een laag pitje te zetten met een voorlopig akkoord dat half juni werd bereikt. Toch heeft Iran in de Straat van Hormuz vaartuigen beschoten en hebben de Amerikaanse strijdkrachten aanvallen op de kust van Iran uitgevoerd. Trump zei woensdag dat zijn land Iran weer heel hard gaat treffen maar dat er op den duur een vredesregeling tussen de VS en Iran komt.
Yassin Boutayeb
De Verenigde Staten zullen Syrië niet meer zien als een staat die terrorisme steunt. Dat heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, gemeld. Met de wijziging kunnen onder meer economische sancties tegen Syrië worden opgeheven, waardoor ‘de internationale handel en investeringen in het land worden aangemoedigd’, aldus Rubio.
President Trump, die vandaag met zijn Syrische ambtgenoot Ahmad al-Sharaa sprak tijdens de Navo-top in Turkije, hintte al op de stap. ‘Ik denk dat ik het zal doen. Waarom zou ik het niet doen? Hij (president Sharaa, red.) heeft goed werk geleverd’, zo sprak Trump toen hem ernaar werd gevraagd.
De VS zetten Syrië in 1979 op de Amerikaanse lijst van landen die terrorisme steunen. Het is nog niet duidelijk wanneer Syrië definitief van de lijst zal worden gehaald. Sinds de val van het regime van dictator Bashar al-Assad in 2024 is een deel van het Amerikaanse congres al voorstander van de stap om Syrië van de lijst te halen. Het congres, dat het plan binnen 45 dagen moet beoordelen, zou nu op de hoogte zijn gebracht door de Amerikaanse regering.
Trump heeft afgelopen zomer middels een presidentieel decreet ook al verschillende sancties tegen Syrië geschrapt. Dat deed hij na een bezoek aan Saoedi-Arabië, waar hij ook sprak met de Syrische president.
Yassin Boutayeb
Het Israëlische leger heeft vandaag met bombardementen verspreid over Gaza zeker zeven Palestijnen gedood, onder wie twee kinderen. Dat meldt persbureau Reuters op basis van lokale hulpmedewerkers. Volgens de bronnen doodde Israël één persoon met een bombardement nabij een school in Gaza-Stad. Het Israëlische leger heeft op die aanval gereageerd door te zeggen dat militanten doelwit waren.
Een andere aanval vond plaats in Khan Younis, in het zuiden van Gaza. Daar zouden vier Palestijnen zijn gedood, onder wie een kind van tien. Nog een jongen van zes zou later op de dag zijn doodgeschoten door een Israëlische militair in een wijk in Gaza-Stad. In diezelfde stad zou nog een persoon zijn gedood met een aanval op een auto. Israël heeft nog niet gereageerd op de aanvallen.
Op papier geldt sinds oktober een staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas, maar Israël voert nog dagelijks aanvallen uit in Gaza. Die rechtvaardigt Israël meestal door te zeggen dat militanten een bedreiging vormden voor Israëlische troepen in het gebied.
Yassin Boutayeb
Het Amerikaanse leger heeft vandaag acht Iraanse militairen gedood met aanvallen op de zuidelijke steden Bandar Abbas en Bushehr. Dat melden Iraanse staatsmedia. Het zou gaan om militairen van de Iraanse luchtmacht en marine.
Het Amerikaanse leger zei vanochtend aanvallen te hebben uitgevoerd op tachtig doelen in het zuiden van Iran. Het ging om vergeldingsaanvallen voor de Iraanse aanvallen op drie handelsschepen in de Straat van Hormuz van dinsdag.
Het is niet duidelijk hoe groot de schade precies is in Zuid-Iran en welke doelen de VS hebben getroffen. Verschillende media meldden eerder vandaag dat er explosies te horen waren in en rondom Bushehr. Het zou in ieder geval gaan om aanvallen op twee militaire complexen. In havenstad Bandar Abbas zijn eveneens explosies gemeld. Het is niet direct duidelijk welke doelen daar getroffen zijn.
Yassin Boutayeb
De Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd met nieuwe aanvallen op cruciale Iraanse infrastructuur. ‘Misschien zal het een grote aanval zijn die veel dingen zal uitschakelen’, zo sprak Trump. De president hintte onder meer op drinkwatervoorzieningen. Eerder vandaag dreigde Trump al met het innemen van Kharg, een eilandje dat cruciaal is voor de export van Iraanse olie.
Daarop stelde een anonieme bron op de Iraanse staatstelevisie dat Iran de Straat van Hormuz zou sluiten als het land opnieuw zou worden getroffen. Diezelfde bron zei dat het Iraanse leger voor elke aanval op Iran twee vijandelijke doelen zou aanvallen.
De woordvoerder van het nationale veiligheid- en buitenlandbeleid-comité van het Iraanse parlement, Ebrahim Rezaei, zei dat Iran wacht op de Amerikaanse poging om de Kharg in te nemen. ‘We beloven dat geen enkele Amerikaanse militair levend zal terugkeren.’
Yassin Boutayeb
Het al wankele staakt-het-vuren tussen de VS en Iran is voorbij, zei de Amerikaanse president Trump op de Navo-top in Ankara. Op een persconferentie met Navo-chef Mark Rutte leek Trump op te kijken van de vraag. ‘Interessante vraag. Als het aan mij ligt, is het voorbij, denk ik’, zei hij schouderophalend. ‘Ik heb geen zin meer om te onderhandelen met dat tuig’, zei hij over Iran.
WATCH: President Trump on the MOU with Iran:
“They are scum… as far as im concerned it’s over” pic.twitter.com/YTsBLSdiZQ
Het is de vraag in hoeverre er überhaupt nog sprake was van een werkend bestand. Sinds de landen drie weken geleden een overeenkomst sloten, volgden er meerdere uitwisselingen van agressie, na beschuldigingen dat de andere partij het bestand had geschonden.
De landen spraken normaliter aan het einde van de nacht af het geweld weer te staken. Na afgelopen nacht, toen het Amerikaanse leger de hevigste aanvallen sinds het akkoord uitvoerde, gebeurde dat niet.
Ook Iran lijkt van mening dat het bestand onhoudbaar is. Het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken noemt ‘de belangrijke en fundamentele’ onderdelen van het bestand in een verklaring ‘buiten werking’. Volgens Iran is dit het gevolg van de Amerikaanse aanvallen en sancties, die het bestand zouden schenden.
Het land roept Golfstaten in de regio op niet langer de VS te faciliteren met het vestigen van Amerikaanse legerbases. Vannacht viel Iran al Amerikaanse doelen in Bahrein en Koeweit aan.
Dylan van Bekkum
Pete Hegseth zal vandaag een bezoek brengen aan Israël. Dat melden CNN en Axios op gezag van functionarissen in de Amerikaanse regering. Het is de eerste keer dat de minister van Defensie sinds zijn aantreden anderhalf jaar geleden naar Israël gaat.
Hij zal waarschijnlijk spreken met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en defensieminister Israel Katz. De reis is bedoeld om de banden tussen de VS en Israël weer aan te halen.
De twee landen zijn elkaars trouwste bondgenoten, zeker sinds het aantreden van Trump, maar toch is er de afgelopen tijd ruis op de lijn gekomen. De Israëlische regering is ontstemd over de mogelijke verkoop van F-35-vliegtuigen aan Turkije, een land waarmee Israël al langer in conflict is.
The New York Times meldde gisteren dat Trump tijdens de Navo-top in Ankara met de Turkse president Erdogan zal spreken over een mogelijke verkoop, zeven jaar na het weren van Turkije uit het F-35-programma. Netanyahu reageerde gisteravond furieus op dit nieuws tijdens een interview met CNN. ‘Dit is geen stap in de richting van vrede en stabiliteit’, zei de premier. ‘Als je Erdogan deze macht geeft, wakker je agressie aan.’
De verhoudingen tussen de VS en Israël staan op scherp sinds de Amerikaanse regering een vredesakkoord probeert te sluiten met Iran. De Israëlische regering is verbolgen dat het hierbij niet betrokken is. Anderzijds was Trump woedend op Netanyahu nadat Israëlische aanvallen op Libanon de gesprekken tussen de VS en Iran hadden gefrustreerd. Afgelopen weekend voegde de Amerikaanse president daaraan nog toe dat Netanyahu ‘heus wel weet wie de baas is’.
Tegenover CNN ontkende de Israëlische premier een conflict. ‘Hij is de president van de VS, hij doet wat goed is voor de VS. Ik ben de premier van Israël en ik doe wat goed is voor Israël’, zei Netanyahu. ‘Meestal zijn dat identieke dingen.’
Dylan van Bekkum
Navo-baas Mark Rutte heeft de nieuwe Amerikaanse aanvallen op Iran als noodzakelijk bestempeld. Volgens hem heeft Iran duidelijk de afspraken van het voorlopige akkoord geschonden door aanvallen op drie schepen in de Straat van Hormuz gisteren.
‘Het is van cruciaal belang dat de VS krachtig reageren’, zei Rutte woensdag bij het begin van de tweed dag van Navo-top in Ankara. De aanvallen tussen de VS en Iran zullen de top ongetwijfeld domineren, zo erkende de secretaris-generaal. De landen gaan volgens Rutte in de slotverklaring benadrukken dat de Straat van Hormuz open moet blijven.
De Nederlandse premier Jetten koos bij aankomst eveneens de Amerikaanse kant. Hij zei dat het ‘belangrijk is om Iran te laten zien dat het schenden van het bestand niet wordt geaccepteerd’.
Redactie
De Iraanse Revolutionaire Garde (IRG) zegt 85 Amerikaanse militaire locaties in Bahrein en Koeweit te hebben bestookt 'als reactie op de schending van het staakt-het-vuren door de VS', meldt de Iraanse staatstelevisie.
Het was slechts het begin van de Iraanse reactie, aldus de verklaring. 'Als eerste reactie op deze agressie voerden de marine en de lucht- en ruimtevaartmacht van de IRG een gezamenlijke operatie met raketten en drones uit, waarbij 85 belangrijke Amerikaanse militaire faciliteiten' in de twee landen werden geraakt, aldus de garde. Ook zou een Amerikaanse MQ-9 Reaper-drone zijn neergehaald.
In de nacht van dinsdag op woensdag voerde het Amerikaanse leger meerdere aanvalsgolven uit op Iraanse doelen rond de Straat van Hormuz. De Amerikanen zeiden dit te hebben gedaan om Iran te 'straffen' voor het beschieten van olietankers in de zeestraat. (ANP)
In Koeweit en Bahrein is woensdagochtend vroeg het luchtalarm afgegaan. Dat melden beide Golfstaten via X.
De meldingen volgen na de nieuwe Amerikaanse aanvallen op Iran in de nacht van dinsdag op woensdag. De VS zouden in totaal zo'n 80 doelen hebben getroffen - volgens het Amerikaanse leger een reactie op verschillende incidenten in de Straat van Hormuz, waarbij olietankers onder vuur werden genomen met drones en andere projectielen. Volgens de VS zat Iran achter die aanvallen.
Het Iraanse leger waarschuwde al dat het hard zou terugslaan na de Amerikaanse aanvallen. In zowel Koeweit en Bahrein bevinden zich Amerikaanse legerbasissen. (Belga)
De Amerikaanse luchtaanvallen op Iran in de nacht van dinsdag op woensdag waren vier tot vijf keer zo hevig als de aanvallen van ongeveer anderhalve week eerder. Dat meldt de nieuwssite Axios op gezag van een Amerikaanse regeringsfunctionaris, volgens wie de acties nog niet voorbij zijn.
De aanvallen zijn gericht op luchtafweersystemen, kustbewakingsinstallaties en posities van drones rondom de Straat van Hormuz, aldus de functionaris.
Iraanse media meldden diverse aanvalsgolven, die leidden tot explosies in de havenstad Sirik aan de Straat van Hormuz en op het eiland Qeshm. Ook nabij de stad Bandar Abbas werden explosies gemeld. Volgens het Iraanse Press TV raakten meerdere mensen gewond.
De Amerikaanse aanvallen zijn in reactie op acties tegen diverse tankers in of nabij de Straat van Hormuz, waarvoor Washington de Iraniërs verantwoordelijk acht, zei het Amerikaanse leger eerder op X. (ANP)
Iran kondigt represailles aan tegen de Verenigde Staten, nadat het Amerikaanse leger in de nacht van dinsdag op woensdag luchtaanvallen uitvoerde op Iraanse doelen rond de Straat van Hormuz. Volgens nieuwszender IRIB waren er zes explosies te horen op het Iraanse eiland Qeshm, zeven in de stad Sirik en nog meer in de grote havenstad Bandar Abbas.
'Iran geeft een ernstige waarschuwing af over de gevolgen van de Amerikaanse schending van het verdrag en zal beslissende maatregelen nemen om zijn belangen en nationale veiligheid te beschermen', aldus het ministerie in een verklaring die via Telegram door IRIB News werd verspreid. Met 'het verdrag' doelde Teheran op het in Islamabad overeengekomen memorandum dat tot vrede tussen de twee landen moet leiden.
De VS trokken eerder op dinsdag een tijdelijke ontheffing van sancties op Iraanse olie in, nadat drie tankers waren getroffen in de Straat van Hormuz. De Britse maritieme veiligheidsdienst UKMTO had gemeld dat een 'onbekend projectiel' een tanker raakte en brand veroorzaakte. Daarna zouden nog twee schepen zijn getroffen. (ANP)
Het Amerikaanse leger heeft een reeks 'krachtige' luchtaanvallen gelanceerd op Iran. Dat meldt Centcom, het militaire commando voor het Midden-Oosten, dinsdag op X.
De aanvallen waren een reactie op wat volgens het commando Iraanse aanvallen waren op drie commerciële schepen die door de Straat van Hormuz voeren. 'De door Iran getoonde agressie was ongerechtvaardigd, gevaarlijk en een duidelijke schending van het staakt-het-vuren', aldus CENTCOM.
Iraanse staatsmedia melden dat er diverse explosies te horen waren in en rondom de Zuid-Iraanse kustplaats Sirik, die aan de Straat van Hormuz ligt.
Iran houdt de Amerikaanse regering verantwoordelijk voor de gevolgen van de 'schending van het memorandum van Islamabad' over het beëindigen van de oorlog, laat het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken weten via staatsmedia. (ANP)
De Verenigde Staten hebben een vergunning ingetrokken die het Iran tijdelijk mogelijk maakte om olie te exporteren. Vorige maand schortte het Amerikaanse ministerie van Financiën sancties op Iraanse olie op tot en met 21 augustus. Maar na nieuwe beschietingen van tankers in de Straat van Hormuz eindigt die vrijstelling nu, aldus het ministerie. Er geldt wel een overgangsperiode tot 17 juli.
Een functionaris zei tegen persbureaus AFP en Reuters dat ‘de acties van Iran in de zeestraat totaal onacceptabel zijn voor de VS en gevolgen zullen hebben’. Eerder op dinsdag waren er meldingen van meerdere aanvallen op tankers in de Straat van Hormuz. Iran heeft er steeds op gehamerd dat het de controle wil houden over het internationale scheepsverkeer in de zee-engte.
De export van olie is een belangrijke inkomstenbron voor Iran. Het tijdelijk opheffen van de sancties maakte het mogelijk dat Iran in dollars betaald kreeg voor zijn olie. Daarmee kan het Iraanse regime zijn internationale uitgaven financieren.
De olieprijzen stegen harder na het nieuws. Een vat Brentolie stond ruim 5 procent hoger dan een dag eerder. Iran blokkeerde de Straat van Hormuz grotendeels na het begin van de Amerikaanse aanvallen op het land. Na een voorlopig vredesakkoord ging de voor oliehandel belangrijke zeestraat weer open. De vredesbesprekingen tussen de VS en Iran gaan nog wel verder, meldt Reuters.
Redactie
Volgens de Britse marine heeft Iran dinsdag nog eens twee commerciële schepen beschoten. Een Qatarese olietanker werd getroffen door een drone. Een tweede tanker van onduidelijke herkomst liep lichte schade op bij een andere aanval.
Vroeg op de dinsdagochtend schoot vermoedelijk de Iraanse Revolutionaire Garde al twee raketten af op een Saoedische supertanker vol LNG, vloeibaar gas. Daarbij liep de machinekamer zware schade op. Eerder werd gevreesd voor een explosie nadat aan boord brand uitbrak. Het schip is nu gestrand in de zeepassage.
De drie aanvallen, die Iran wel benoemde maar niet opeiste, dreigen het verkeer in de Straat van Hormuz stil te leggen net nu het voorzichtig op gang kwam. Bij de Navo-bijeenkomst in het Turkse Ankara staat het onderwerp hoog op de agenda. Volgens persbureau Reuters spreken Navo-landen met Arabische Golfstaten, zoals Qatar en Saoedi-Arabië, over een gezamenlijke marinemissie om de zeeweg open te houden.
Iran heeft de afgelopen maanden echter aangetoond dat het in staat is de Straat lam te leggen, zelfs als een aanwezige Amerikaanse marinevloot dat probeert te verhinderen. Voor de oorlog in Iran ging zo’n twintig procent van de wereldolietransporten door de straat van Hormuz.
Nadat Amerikaanse bombardementen op Iran in februari begonnen, eigende het land zich de zeeweg toe en verbood elk verkeer. Sindsdien proberen de VS en Europese landen met Iran te onderhandelen.
Remco Andersen
Bij Israëlische aanvallen in de Gazastrook zijn zeker twee mensen om het leven gekomen. Dat melden medische instanties aan persbureau Reuters.
Een man zou zijn omgekomen bij een aanval in de buurt van het zuidelijke Khan Younis. Het Israëlische leger stelt daar tegen het persbureau een strijder van Hamas te hebben aangevallen. Bij deze aanval raakten ook twee kinderen gewond.
De andere dodelijke aanval zou hebben plaatsgevonden op een tentenkamp voor ontheemde Palestijnen. Israël heeft deze aanval nog niet erkend.
Sinds oktober geldt een staakt-het-vuren, waarna de Israëlische aanvallen in de Gazastrook aanzienlijk afnamen. Het geweld is niet voorbij: in de afgelopen acht maanden vielen er nog zeker duizend burgerdoden in de Gazastrook.
Dylan van Bekkum
De olieprijzen zijn vanochtend gestegen, als gevolg van de Iraanse aanval op een tanker in de buurt van de Straat van Hormuz. De tanker werd voor de kust van Oman geraakt door een projectiel en vervoerde volgens persbureau Bloomberg vloeibaar gemaakt aardgas uit Qatar. Door de aanval brak brand uit aan boord.
De olieprijzen stegen meer dan 1 procent. Dat komt onder meer doordat dergelijke aanvallen doen vrezen dat een veilige doorgang door de cruciale zeestraat nog ver weg is. Door de voorlopige vredesdeal tussen de Verenigde Staten en Iran zou de belangrijke zeeroute juist weer volledig heropend moeten worden. De olieprijzen zijn de afgelopen tijd flink gedaald door die voorlopige deal.
De Europese gasprijs klom dinsdagochtend met 5 procent tot ruim 46 euro per megawattuur.
Redactie
Ondanks het staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran is varen door de Straat van Hormuz nog steeds niet zonder gevaar. Maandag werd ten oosten van Oman opnieuw een olietanker geraakt door een 'onbekend projectiel'. Dat zegt het Britse maritieme agentschap UKMTO op X.
Het schip was volgens UKMTO richting het zuiden aan het varen, toen het in de buurt van Limah, in het oosten van Oman, getroffen werd. Bij het incident vielen geen gewonden. Aan boord van de tanker brak wel brand uit. De autoriteiten voeren een onderzoek uit.
De Iraanse staatstelevisie bevestigt dat een tanker met vloeibaar aardgas is aangevallen in de Straat van Hormuz. De bemanning zou waarschuwingen genegeerd hebben. Het land waarschuwde afgelopen donderdag al dat alle olietankers die door de zeestraat varen, alleen de goedgekeurde routes mogen volgen. 'Elke overtreding, afwijking van de aangewezen route of minachting voor de navigatieprotocollen zal onmiddellijk en krachtig worden beantwoord door de strijdkrachten', zo luidde een verklaring.
De voorbije maanden vonden al vaker soortgelijke incidenten plaats in de regio, ook na het afsluiten van het staakt-het-vuren. Afgelopen weekend werd ook al een vrachtschip aangevallen voor de kust van Jemen.
Redactie
Israël heeft vier inzittenden van een auto gedood met een droneaanval in Nabatieh, in het zuiden van Libanon. Het Libanese persagentschap NNA meldt dat het gaat om een directeur van een school, haar moeder en twee mensen die zij in dienst had.
Opeenvolgende aankondigingen van gevechtspauzes in Libanon hebben nooit een einde gemaakt aan de Israëlische luchtaanvallen in met name het zuiden van het land. Ook toen eind vorige maand een hernieuwd bestand van kracht werd, zei Israël dat het actief zou blijven in de gebieden in Zuid-Libanon die het bezet houdt.
Het Israëlische leger heeft vooralsnog geen verklaring gegeven over de aanval in Nabatieh. Israël heeft steeds volgehouden dat het zich het recht voorbehoudt om zich te blijven verdedigen tegen Hezbollah. Nabatieh valt buiten het door Israël bezette gebied dat het heeft bestempeld als ‘veiligheidsgebied’.
Thom Canters
Lees hier het volledige liveblog over de verschillende conflicten in het Midden-Oosten terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant