"Is het een typfout?" Collega Dennis de Vries, smartphonereviewer bij Tweakers, heeft al duizelingwekkende prijzen zien voorbijkomen bij smartphones de afgelopen jaren. Maar ja, dit ging niet over een luxe vouwbare smartphone, dit was een midrangetelefoon. De eerste versie van deze midrangetelefoon kwam zeven jaar geleden uit voor minder dan 500 euro. Deze nieuwe versie? Die kreeg een adviesprijs van 1060 euro.
Het was geen typfout. De psychologische grens van 1000 euro voor telefoons zijn we voor dure telefoons allang gepasseerd en nu dus ook voor telefoons uit de middenklasse.
Net als vrijwel alle andere producten worden telefoons langzaam duurder. Inflatie kennen we allemaal. Aan de andere kant krijg je ook steeds meer voor minder geld, want ook dát hoort bij de smartphonemarkt. Technologische vooruitgang maakt onderdelen en productie juist goedkoper. Historisch gezien hielden die krachten elkaar in evenwicht. Daardoor kon je jaarlijks een betere telefoon kopen voor ongeveer hetzelfde geld.
Ramageddon – de gestegen prijzen voor geheugen en opslag door de AI-bubbel – heeft daarin verandering gebracht. Nu, driekwart jaar na de eerste grote prijsstijgingen, kunnen we voor het eerst de balans opmaken: hoeveel duurder worden telefoons? Stoelriemen vast, want dit gaat komende tijd nog veel erger worden.
Als het gaat knellen, hebben telefoonfabrikanten een duidelijke keuze. Een fabrikant kan de prijs omhooggooien en bijvoorbeeld 100 euro meer vragen voor een telefoon om de gestegen kosten te dekken. Het nadeel is dat een fabrikant er dan minder van verkoopt, waardoor het bedrijf de vaste kosten van een telefoon over minder toestellen kan verdelen.
Xiaomi liep daar keihard tegenaan. Het verwachtte dit jaar 175 miljoen exemplaren te produceren. Dat aantal komt nu uit op 95 miljoen of nog lager. Het bedrijf sneed in de productie om verlies te voorkomen. Xiaomi is een fabrikant die sterk is in de budgetmarkt en daar zijn de marges klein. Een telefoon die vorig jaar 149 euro kostte nu proberen te verkopen voor 249 euro is zinloos.
De andere stap die een fabrikant kan zetten, is de kosten voor componenten omlaagbrengen. Natuurlijk kan dat via minder geheugen en opslag, maar ook het scherm en camera's kosten relatief veel geld en zijn dus mogelijk te downgraden. Het doel is om zó te downgraden, dat het zo min mogelijk opvalt en de telefoons aantrekkelijk blijven.
Telefoonfabrikanten zijn gigantische bedrijven en die kopen componenten als geheugen en opslag vaak ver van tevoren in. Toen de prijzen stegen voor geheugen en opslag, gebeurde er in eerste instantie dus niet veel met de prijzen. Ook nieuwe telefoons van begin dit jaar, zoals de Galaxy S26-serie van Samsung, hadden nog geen last van de hogere prijzen.
Daarom heb ik gekeken naar telefoons die sinds dit voorjaar in de Pricewatch kwamen en die rechtstreekse voorgangers hebben, zoals de Galaxy A57. Die had vorig jaar een variant in de vorm van de Galaxy A56. De gemiddelde prijsstijging van die nieuwe telefoons is 16,4 procent. Het gaat uiteraard om een relatief kleine groep telefoons, want veel telefoons hebben geen rechtstreeks vergelijkbare voorganger.
Er zijn maar drie fabrikanten waarvan ik drie of meer telefoons heb gevonden die de afgelopen maanden een telefoon van vorig jaar rechtstreeks opvolgden. Ik heb de adviesprijzen vergeleken. Daarbij viel op dat bij fabrikanten als Xiaomi telefoons van vorig jaar sinds de winter ineens in prijs stegen. Vermoedelijk komt dat doordat Xiaomi meer moest rekenen vanwege de gestegen prijzen.
Ook valt op dat alle drie de fabrikanten geen downgrades uitvoerden op geheugen of opslag. Er waren ook geen upgrades daarvan te bekennen: als een toestel vorig jaar begon bij 4GB of 6GB aan werkgeheugen, dan is dat dit jaar net zo. Die capaciteit van werkgeheugen is over het algemeen onvoldoende voor om AI lokaal te draaien. Veel fabrikanten zouden vermoedelijk dus snel richting 8GB of 12GB willen, als dat goedkoop was om te doen.
Samsung paste wel andere downgrades toe, zoals bij de Galaxy A27. De camera's zijn minder goed en de behuizing is minder waterdicht. Die besparingen zijn vermoedelijk klein. Het laat zien hoe krap de marges zijn en hoeveel impact de geheugenprijzen hebben op goedkopere telefoons.
Motorola, onderdeel van Lenovo, is de fabrikant met het laagste marktaandeel en dat is te zien. Het bedrijf heeft niet goedkoop kunnen inkopen en moet de gestegen prijzen dus al volop doorberekenen. Dat doet zeer. De moto G87 is bijvoorbeeld 379 euro en dat is 80 euro meer dan de voorganger. De Edge 70 Pro is 529 euro en daarmee meer dan 50 procent duurder dan de edge 60 Pro. Hij heeft ook wel ouderwets wat upgrades, zoals een iets grotere accu en betere camera's, maar het is echt veel geld.
Het is nog niet klaar met de prijsstijgingen. Over een paar weken komen de vouwbare telefoons van Samsung en in september volgen er iPhones. Grote bedrijven ontkomen ook niet langer aan prijsstijgingen. Microsoft heeft XBOX-consoles duurder gemaakt, Apple verhoogde de prijzen van vrijwel alle producten behalve iPhones en die prijsverhoging viel niet mee.
Na die releases weten we nóg meer over welke impact de gestegen geheugenprijzen hebben op de prijzen van smartphones. Nu al is te zien dat het is begonnen. Of het nu gaat om Xiaomi, Samsung of Lenovo, elke fabrikant is duidelijk positie aan het kiezen.
Analisten schatten in dat er 14 procent minder telefoons over de toonbank zullen gaan dan vorig jaar. Dat is een enorme daling. Aan de andere kant: veel mensen hebben al telefoons en die zijn op een gegeven moment aan vervanging toe. De vraag is of we gaan ontkomen aan de prijsstijgingen.
Fabrikanten zullen zich aanpassen aan deze nieuwe realiteit. Met downgrades proberen ze te voorkomen dat ze zichzelf uit de markt te prijzen. Kleinere fabrikanten als Nothing zullen het lastig krijgen. De Phone 4a kost al een kwart meer dan de 3a vorig jaar en het is lastig om de prijzen niet verder te laten stijgen.
Daarbij hangt het er natuurlijk vanaf of geheugen en opslag de komende jaren weer goedkoper gaan worden. Die gestegen prijzen hebben veel gevolgen en dit is er een van: een midrangetelefoon kan gewoon meer dan 1000 euro kosten. Dat is geen typfout; dat is de wereld waarin we nu leven.
Redactie: Arnoud Wokke • Eindredactie: Marger Verschuur
Source: Tweakers.net