Ga een klein stukje het land uit en het voelt meteen als een uitstapje. Deze zomer bezoeken we plekken waar Nederlanders graag komen op of net over de grens. Onze tip van deze week: het Sauerbratenpalast in Aken.
Welke dingen zijn de moeite waard om de grens voor over te steken? Vraag het een gemiddelde Nederlander en het antwoord zal zijn: sigaretten, benzine, tandpasta, kortom: koopjes. Vraag het een gemiddelde Limburger in de buurt van Heerlen en het antwoord kan zomaar zijn: saus. De sauerbratensaus van het Sauerbratenpalast om precies te zijn.
Het Sauerbratenpalast in het Duitse Aken is een eetcafé met cultstatus. Geregeld is het er zo druk dat zich een rij wachtenden op de stoep vormt. En dat zonder TikTok. Ze hebben zelfs geen website. Er is een telefoonnummer dat leidt naar een antwoordapparaat, meer niet. Als we aankomen bij het onopvallende pand aan de Vaalser Strasse stapt er net een vrouw met een groot krat vol afhaalmaaltijden in een auto met Nederlands kenteken. Zij eten vanavond Sauerbraten, thuis in Nederland.
In 1983 namen de ouders van de huidige eigenaar, Nadine Lenz, een café over en verbouwden het tot een bruin paleis. Het interieur is sinds de jaren tachtig nagenoeg ongewijzigd gebleven: houten eethoeken, lambrisering, schrootjes tot op het plafond. De muren vormen een gezellige collage van memorabilia. Foto’s van de familie Lenz en hun gasten, carnavalskettingen, tekeningen en foto’s van Aken van voor, tijdens en na de oorlog, plakplaatjes met ouderwetse mopjes. Het ruikt er naar bruin café en ademt liefde voor de plek en haar mensen. Je zou het sense of place kunnen noemen, maar dat klinkt hier veel te hip. Knus, vertrouwd en vriendelijk, dat is wat de stamgasten zo waarderen. ‘Alles is erg veranderd in Aken, maar hier niet.’
De kaart van het eethuis is overzichtelijk. Er is keuze uit Sauerbraten met friet, Sauerbraten met knödel, Sauerbraten met pasta of Sauerbraten speciaal (met friet én knödel). Je kunt er nog een frisse, ragfijn gesneden koolsalade of appelcompote bij bestellen. Eén dag per week is het schnitzeldag. Maar daar komen we niet voor; in dit paleis is Sauerbraten koning.
Deze klassieker van de Duitse keuken wordt gemaakt door een flink stuk mager rundvlees (bijvoorbeeld de schouder of een braadstuk) dagenlang te marineren, dan te braden en daarna te laten sudderen. De marinade brengt het sauer in de Sauerbraten: die bestaat voor het grootste deel uit rode wijn en/of rodewijnazijn. Er zijn talloze varianten van het gerecht. Zo kan er ook paardenvlees voor worden gebruikt. De kruidenmix van het stoofvocht is ook niet in beton gegoten. De Akense variant is wat zoeter, dankzij rozijnen, kruidkoek of appelstroop. Het stoofvocht bindt zichzelf dankzij de koek tot saus.
Inderdaad, het doet denken aan Limburgs zuurvlees, maar dat is het niet. Sauerbraten wordt geserveerd in dunne plakken. De zachte en zoet-rinse saus ligt als een glanzende, diepbruine satijnen beddensprei over de plakken vlees. Hij heeft een onweerstaanbare dooreetfactor. We blijven onze frietjes maar door de saus vegen.
Die saus dus, daar komen de mensen voor. Maar wat zit erin? Het mysterieuze lachje van chef Nadine Lenz spreekt boekdelen. Dit is een goed bewaakt familiegeheim. Ook vaste gasten hebben het na tientallen jaren nog steeds niet doorgrond. Zoals het Duitse echtpaar dat aan het tafeltje achter ons zit. ‘We komen hier al sinds 1994’, vertelt de man. ‘Ik maak thuis ook een prima Sauerbraten, maar nooit is hij zoals die van de familie Lenz.’ Hij vermoedt dat er Printen in zit, een lokale koek, en Rubenkräut (stroop van suikerbieten). Zijn vrouw vindt het maar goed ook dat ze er nooit achter zullen komen. ‘Want dan zouden we hier minder vaak komen. En deze sfeer vind je nergens meer.’
Lenz nam het café in 2014 over van haar ouders; ze wonen nog steeds boven de zaak. Met gedempte stem vragen de vaste gasten aan Nadine hoe het met vader Lenz gaat. Hij is ernstig ziek. Naast Sauerbratenkoningin is Nadine ook hun mantelzorger. Vandaar dat ze maar drie dagen per week open is. Wanneer dat precies is, kun je horen op haar antwoordapparaat. Let op: in de zomervakantie zijn ze gesloten, dan is het geen Sauerbratenweer. Nog snel even wat bakjes saus inslaan dus, voor thuis.
Sauerbratenpalast
Vaalser Strasse 316, Aken, Duitsland. Bel van tevoren voor de openingstijden: +49 241 83773.
Sauerbratenpalast
Vaalser Strasse 316, Aken, Duitsland. Bel van tevoren voor de openingstijden: +49 241 83773.
Erop en erover is een zomerrubriek van Volkskrant Magazine waarin onze verslaggevers rondkijken bij (toeristische) bestemmingen op of net over de grens met België of Duitsland.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant