Het Tapijt van Bayeux is na meer dan 900 jaar ‘terug in Engeland’, waar het waarschijnlijk ooit is vervaardigd. Het 70 meter lange geborduurde pronkstuk is uitgeleend door Frankrijk, en moet over een jaar weer terugkeren.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Aan beide kanten van het Kanaal is de opwinding groot. In Frankrijk ging inderhaast nog een petitie rond om de verhuizing van het doek tegen te houden uit angst voor beschadiging, terwijl in Engeland reikhalzend werd uitgekeken naar de aankomst van de vrachtwagen met het onbetaalbare stuk Brits-Franse geschiedenis.
Het British Museum had het tapijt zelfs geprojecteerd op de witte rotsen van Dover, met het woord ‘Merci’ in reuzenletters die zelfs vanuit Frankrijk te lezen moesten zijn.
Voor de overtocht moest het uit zijn glazen kast worden gehaald en daarna begon een werk dat zijn weerga niet kende. Het tapijt wordt opgevouwen, en als een trekharmonika in een speciale ‘paravent’ geplaatst met complete klimaatbeheersing die temperatuur en luchtvochtigheid constant houdt.
Deze klimaatkist, gemaakt door het in museatransporten gespecialiseerde Belgische bedrijf Meyvaert, wordt geplaatst in een buitenframe met een vering die alle vibratie en schokken onder het rijden moeten dempen. De vrachtwagen waarin de kisten vervoerd worden, heeft twee keer een testrit gemaakt (met een replica van het doek) om de vibraties te meten.
Het tapijt maakt deel uit van de geschiedenis die het zelf vertelt. Op 70 meter lengte wordt het hele verhaal verteld van de slag bij Hastings waarmee de Normandische bezetting van Engeland begon. Willem de Veroveraar (koning van Normandië) versloeg daar in 1066 de Engelse koning Harold, de Fransen namen bezit van Engeland en zouden er 88 jaar blijven.
In die periode borduurden (vermoedelijk) nonnen uit Canterbury in opdracht van (vermoedelijk) bisschop Odo van Bayeux, op het gigantische doek 58 scènes, 626 personen (onder wie ‘slechts 6 vrouwen’, meldt de BBC), 202 paarden, zwaarden, pijlen en zelfs de komeet van Halley, die wordt gezien als een voorteken van de uitkomst van de slag.
De Franse bezetting is in Engeland nog steeds te zien aan plaatsnamen zoals die van de Britse plaats Beaulieu, een naam die door de bewoners helemaal ontfranst is en in onherkenbaar fonetisch Engels wordt uitgesproken als ‘Byoolee’.
Dat het broze, bijna duizend jaar oude doek van linnen en gekleurde draadjes wol nog steeds bestaat is volgens curator Millie Horton-Insch een wonder. ‘Motten, muizen, vocht, schimmel, oorlog en vuur... Van alles had het doek kunnen vernietigen.’ Maar dat gebeurde niet.
Het Tapijt van Bayeux is na voltooiing naar Frankrijk gebracht en daar altijd gebleven. De meeste tijd was het tentoongesteld in de kathedraal van Bayeux, soms was het een een periode kwijt, in de Tweede Wereldoorlog lag het opgeslagen in het Louvre en sinds 1985 hing het onaangeroerd achter glas in het Musée Bayeux. Het British Museum wilde het doek al jaren naar Engeland halen, omdat het net zo goed met de Britse als met de Franse geschiedenis is verbonden.
Hoewel de historische waarde van het doek niet in geld is uit te drukken, is het verzekerd voor 800 miljoen pond (bijna 940 miljoen euro). Het tijdstip waarop de vrachtwagen met de kostbare lading arriveerde was niet minder dan een staatsgeheim, dus toen het Tapijt van Bayeux vrijdag in het holst van de nacht bij het British Museum arriveerde, stond alleen een select gezelschap van ingewijden het historische topstuk op te wachten. De Franse ambassadeur was er, en de directie en curatoren van het British Museum, onder wie curator Horton-Insch.
Zij bekende dat ze moest huilen toen de kist werd uitgeladen. Ze besefte dat het een beetje raar was om zo emotioneel te worden van een vrachtwagen met een kist, maar ‘als je bedenkt wat er in die kist zit, hoe oud het is, hoe dicht het was bij de gebeurtenissen die het afbeeldt, toen het werd gemaakt door mensen die dat zelf nog hebben meegemaakt, is het werkelijk intens’.
In het museum gaat maandag een ploeg van bijna 100 medewerkers het tapijt uit zijn behuizing halen. Dan zal het nog tot 10 september duren voordat de tentoonstelling opengaat en de Britten het doek voor het eerst op eigen bodem kunnen bekijken. Volgens het British Museum loopt het nu al storm: de eerste dag van de kaartverkoop zijn er al honderdduizend toegangsbewijzen verkocht.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant