Nierpatiënten kunnen lastig op vakantie: ze moeten vaak meermaals per week uren dialyseren in het ziekenhuis. Daar is niet altijd plek voor ze. Een camping in het Overijsselse De Krim biedt nu zelf dialyse aan.
"Campinggasten die hier weleens om het hoekje kijken en zo'n dialysestoel zien, vragen vaak of ik schoonheidsspecialiste ben. Ik zeg dan altijd: in deze stoel wil je echt niet zitten", zegt dialyseverpleegkundige én campingeigenaar Jolanda Theisens (53) van De Boergondiër.
Ze werkte twintig jaar geleden op de dialyseafdeling van een ziekenhuis en zag - toen al - nierpatiënten worstelen met vakantieplannen. "Ze wilden wel weg, maar ziekenhuizen hebben niet altijd plek om een paar weken een vakantieganger te dialyseren."
Dat probleem is alleen maar groter geworden, blijkt uit de rondgang van NU.nl langs de zeker 85 dialysecentra die zogeheten vakantiedialyse aanbieden of eerder aanboden. Het is vaak maar de vraag of patiënten er daadwerkelijk terechtkunnen tijdens hun vakantie. In 37 van de 85 centra is het zeker geen vanzelfsprekendheid.
Vaak is er slechts incidenteel plek en kan het bijvoorbeeld alleen als een 'eigen' patiënt op hetzelfde moment op vakantie is. Dertien centra zijn er zelfs (tijdelijk of permanent) mee gestopt: er is, regelmatig door personeelstekort, simpelweg geen plek.
Dialyses overslaan is absoluut geen optie voor nierpatiënten. Als je nieren niet meer werken, moet een machine regelmatig je afvalstoffen en overtollig zout en vocht uit je bloed halen. Er zijn verschillende dialysevormen, maar veel patiënten liggen drie keer per week vier uur aan zo'n apparaat.
Theisens heeft twee dialysemachines op haar camping staan. Wie met uitzicht op de Overijsselse weilanden linksaf slaat bij het toiletgebouw, belandt in een minizorginstelling met twee ziekenhuisbedden en een comfortabele dialysestoel.
"Op het eerste oog zie je niets aan nierpatiënten, maar zo'n dialyse hakt erin alsof ze drie keer per week een marathon lopen. En daarna zijn ze moe: de dialysekater."
Die impact is te merken. Theisens onderbreekt het gesprek als ze ziet dat een dialyserende gast in de stoel opeens ver achterover leunt en haar handen voor haar gezicht slaat, omdat ze zich niet goed voelt.
"Hoe voel je je? Misselijk? Een beetje door de mangel gehaald? Is dat iets wat je vaker hebt? Ik ga geen risico nemen en je nu alvast afsluiten van het dialyseapparaat hoor." Ook duwt ze de stoelleuning naar achteren.
De 'wegtrekker' blijkt veroorzaakt door een te lage bloeddruk. Niet zorgwekkend, maar het laat wel zien dat dialyse bepaald geen potje campingbadminton is. Theisens: "Zoiets komt af en toe voor. Alleen al doordat mensen op vakantie net even anders eten en drinken dan thuis. Dan moet de dialyse iets aangepast worden."
De patiënt in kwestie, Anke Spit (39, te zien op de foto hieronder), is er niet erg van onder de indruk. En dat terwijl ze letterlijk haar gezondheid in de handen van een campingeigenaar legt. Maar daar heeft ze alle vertrouwen in, sterker nog: ze dialyseert liever op de camping dan in het ziekenhuis. "Dat is op zich ook een prima plek, maar er liggen heel veel patiënten op een afdeling, lopen continu verpleegkundigen heen en weer en je hoort steeds allerlei piepjes. Hier is het heerlijk relaxed en rustig."
Spit is een alleenstaande moeder en haar dochtertje Fenna (5) hobbelt tijdens de dialyse-uren rond. "Als we op vakantie gaan, heb ik niemand om op terug te vallen. Dus fijn dat ik hier niet naar het ziekenhuis hoef. Fenna kan hier buitenspelen en in-en-uitlopen."
"Ik moet hier even lang dialyseren als in het ziekenhuis, maar door de huiselijke omgeving en het uitzicht op de weilanden gaat de tijd sneller. En als ik niet aan de dialyse lig, heb ik het normale vakantiegevoel. Ik voel me hier geen patiënt."
Rijk wordt Theisens er niet van, vertelt ze. "Ik had misschien beter in het ziekenhuis kunnen blijven werken, maar dit geeft meer voldoening."
De Nierstichting is zeker geen tegenstander van vakantiedialyses, maar benadrukt wel dat patiënten dit eerst met hun arts moeten bespreken. Voorwaarde is dat de medische situatie van een persoon stabiel is.
Theisens: "Ik heb een aantal criteria: iemand moet stabiele dialysebehandelingen hebben, goede toegang tot de bloedbaan, enzovoorts. Mensen die heel vaak onderuitgaan tijdens de dialyse hebben vaak onderliggend lijden. Dat moet ik hier niet hebben."
Ze werkt samen met dialyseorganisatie Dianet. Theisens doet de eerste screening na ontvangst van de medische gegevens. Daarna controleert de nefroloog van Dianet ook of iemand geschikt is voor de vakantiedialyse.
Voor Gonda Dirksen-Breemer (83, hieronder op de foto) is de dialysecamping "een godswonder", vertelt ze vanuit haar ziekenhuisbed. "Kijk dit uitzicht op de weilanden! En bijna een een-op-eenbehandeling."
Sinds haar nierziekte is een vakantie nooit meer écht vakantie. "Ik heb nergens meer energie voor. Maar toch wilde ik graag de sleur van thuis even doorbreken. En mijn man en ik zijn dol op kamperen." De twee vonden het eerst wel spannend. Net als ongeveer de helft van de dialysegasten bezocht ze de camping vóór ze boekte. "Toen voelde het meteen heel goed."
Twee keer per jaar worden de dialysefaciliteiten van De Boergondiër gecontroleerd. Daarbij moet de camping aan dezelfde standaarden voldoen als ieder ander dialysecentrum. Dirksen-Breemer: "En mocht het dialyseren hier nou toch ineens niet meer goed gaan, dan ben ik zó in een ziekenhuis. Daar moet je niet te moeilijk over doen."
Source: Nu.nl algemeen