Met Hart de minnaar schreef Lily King (63) een ultieme roman om bij te mijmeren over het niet-geleefde leven. ‘Ik denk dat mensen alarmsignalen makkelijker herkennen in een boek dan in hun eigen leven.’
Gidi Heesakkers is chef van Volkskrant Magazine. Ze schrijft over stand-upcomedy & cabaret en populaire cultuur.
In de boekwinkel om de hoek is Lily Kings laatste roman het middelpunt van de etalage: knaloranje met felroze, maal tien. Makkelijke huilers mogen de tranen op de omslag als een aankondiging beschouwen. Wie liever niet all out gaat in de trein of aan een zwembadrand kan het laatste deel van het verhaal beter voor thuis bewaren.
De Amerikaanse schrijver Lily King (63) is een paar dagen in Londen om over Heart the lover te praten – de Nederlandse vertaling met de titel Hart de minnaar verscheen kort geleden. In het kantoor van haar uitgever haalt ze glimlachend haar vaste rekwisiet tevoorschijn: een groot notitieboek. Zes romans en een verhalenbundel schreef ze met de hand. Euphoria (2014) en Writers & Lovers (2020) zijn het bekendst, maar werden niet in het Nederlands vertaald. Dit laatste boek lijkt ook buiten het Engelse taalgebied aan te slaan.
Ze is geliefd vanwege de originele, meeslepende manier waarop ze schrijft over jezelf ontdekken. Heel precies geeft ze woorden aan gevoelens, gedachten en onderhuidse spanningen bij grote thema’s als liefde, vriendschap, rouw, spijt en ambitie, zonder dat het eindpunt een helder antwoord hoeft te zijn.
Zo ook in het veelbesproken Hart de minnaar, dat begint met een eerste serieuze verliefdheid op de universiteit. De hoofdpersoon studeert 17de-eeuwse literatuur en ontmoet twee beste vrienden, huisgenoten die ze meteen intrigerend vindt, en een beetje intimiderend.
Ze noemen haar Jordan – hoe ze echt heet, wordt pas tegen het einde duidelijk. Wie Writers & Lovers heeft gelezen, kent haar naam al. De twee boeken hangen met elkaar samen, maar ze kunnen prima los van elkaar bestaan.
In een broeierige, eindeloze zomersfeer ontstaat een driehoeksverhouding vol inside jokes, pretentieuze slimmigheid en gedoe. Decennia later meldt een van de mannen zich ineens weer, en krijgt dit alles een intens staartje, waarbij het woord ‘staartje’ te licht klinkt voor de toestand die eerder gemaakte keuzes in een nieuw licht zet.
Het is voer voor iedereen die zich aangetrokken voelt tot de ‘wat als?’-levensvraag, zoals die ook de emotionele kern vormt van Past Lives (2023), de bijzondere film waarin twee jeugdliefdes elkaar op latere leeftijd terugzien. King: ‘Toen die film uitkwam, had ik net de eerste versie van mijn manuscript ingeleverd. Ik vond Past Lives zó fantastisch, ik heb er zo om gehuild, maar ik dacht wel meteen: o nee, mensen gaan denken dat ik het einde heb gejat.’
Wat waren de vormende momenten die hebben geleid tot wat er nu (niet) is? Hart de minnaar stemt bijna vanzelf tot nadenken over je eigen losse eindjes, dingen die onuitgesproken bleven, het niet-geleefde leven. Wat als ik die ene relatie nooit had beëindigd? Wat als ik niet was verhuisd, en daar was blijven wonen of werken? Wat als ik wél dat creatieve carrièrepad had gevolgd? Moet ik misschien dan toch nog... ‘Door Lily King ben ik gaan twijfelen over de keuzes die ik in mijn leven heb gemaakt’, schrijft iemand op het online boekenplatform Goodreads.
Een leeservaring kan veel losmaken, beseft ook de hoofdpersoon van de roman – ze wordt uiteindelijk zelf een beroemde schrijver die interviewvragen beantwoordt, zoals: Waarom schrijft ze over liefde, en welke functie heeft dat? ‘Is liefde geen vorm van hoop?’, zegt de hoofdpersoon. En dan: ‘Een grote roman, een werkelijk grote roman, geeft niet alleen een specifieke fictionele ervaring weer, maar verandert en intensiveert de manier waarop je je eigen leven ervaart terwijl je het boek leest.’
Ja, zegt King, het is interessant wat lezers allemaal aan deze roman verbinden, soms ongelooflijk. In Mississippi stapte een vrouw van in de 70 op haar af. ‘Ze vertelde dat ze een paar maanden geleden de diagnose kanker had gekregen. Het zag er niet goed uit. In dezelfde week kreeg ze via Facebook een bericht van een vriendje van toen ze 14 of 15 was, met wie ze sindsdien geen contact meer had gehad. Hij dook ineens weer op terwijl ze mijn boek aan het lezen was. Ze had het gevoel dat ze haar leven amper van mijn boek kon scheiden. Ze begon hem screenshots te sturen, hij is het ook gaan lezen. Uiteindelijk hebben ze afgesproken in Memphis, waar zij behandeld werd, tussen hun woonplaatsen in. Nu zijn ze samen en smoorverliefd. Waanzinnig, toch? Ik werd er zó blij van.’
Ze heeft nog zo’n anekdote paraat, over de dochter van een vriendin. Maar lang niet iedereen leest het boek van King als een aansporing om iets aan te vangen met wat wellicht te impulsief is losgelaten. ‘Het kan ook een waarschuwing zijn’, zegt ze. Genoeg lezers die haar vertellen wat voor een saaie, zelfzuchtige eikels ze die twee mannen vinden, de aandacht van deze vrouw niet waard. ‘Ik denk dat mensen alarmsignalen makkelijker herkennen in een boek dan in hun eigen leven.’
In Massachusetts stak iemand tijdens een publiek interview haar hand op. ‘Ze zei: ‘Ik wil je even laten weten dat ik je boek gisteravond heb uitgelezen, en dat ik mijn leven niet heb opgeblazen. Ik heb mijn ex niet gebeld.’ Lily King begint te lachen. ‘En ik dacht: goed zo!’
Ben je toe aan vakantie? ‘Ja, hoewel ik net drie dagen in Parijs ben geweest. Mijn dochter van 25 woont daar sinds september. Ik verbleef in een hotel waar ze zo’n floatingbad hadden, en een warm zwembad, een koud dompelbad, een jacuzzi, een sauna. Het was hemels.’
Wat is een ‘wat als’-vraag die soms bij jou opkomt? ‘Wat als ik gedisciplineerder was geweest met gitaarspelen op de middelbare school? Had ik dan nu een singer-songwriter kunnen zijn?’
Wat was je meest romantische zomer? ‘De zomer van 1985. Geen commentaar.’
Waar ben je mee gestopt zonder er spijt van te krijgen? ‘Een man die ambivalent bleef. Het is het zó niet waard om te investeren in iemand die geen keuze kan maken en z’n opties openhoudt. Als je met zo iemand stopt en je ziet later wat er van hem is geworden, dan voelt het alsof je aan een ramp bent ontsnapt. Je hoort weleens verhalen over mannen die met overtuiging terugkomen. Dat zal vast gebeuren, soms. Maar niet omdat je aan ze blijft vasthouden. Je moet zo’n man gewoon loslaten. En misschien, héél misschien zie je hem ooit terug.’
Wat mis je het meest als je lang van huis bent? ‘Mijn beste vriendin. Mijn man, als hij niet mee is. Mijn honden – we hebben labradoodles. En sporten. Ik doe wel oefeningen in mijn hotelkamer, maar dat is niet genoeg.’
Welke gedachte komt vaak terug als je op reis bent? ‘Ik heb vroeger voor langere periodes in het buitenland gewoond en gewerkt, en nu denk ik op iedere plek waar ik kom: ik zou wel zes maanden in Londen willen wonen, of zes maanden in Sydney. Ik realiseer me dan ineens dat mijn wereld thuis best klein is.’
Wat is iets dat je carrière je heeft gekost? ‘Ik dacht altijd dat ik nog jaren docent Engels op een middelbare school zou zijn. Maar ik kon het gewoon niet combineren: én romans schrijven, én kinderen opvoeden, én docent Engels zijn. Ik vond het heerlijk om les te geven en ik mis het.’
Welke ontmoeting met een vreemde is je bijgebleven? ‘Dit is alweer een tijd geleden, maar in het vliegtuig naar New York zat ik naast een vrouw met wie ik gemeenschappelijke kennissen bleek te hebben. Ze was arts. Mijn moeder was een paar jaar daarvoor overleden. Dat gebeurde onverwacht, op een eiland voor de kust van Tahiti, tijdens een cruise met vrienden. We hebben destijds geen autopsie laten doen, dus ik heb nooit precies geweten waaraan ze is overleden. Ik deelde details over de omstandigheden waaronder ze stierf, en de vrouw naast me wist eigenlijk meteen te vertellen wat zeer waarschijnlijk de doodsoorzaak is geweest. Het was een intens, maar heel fijn gesprek.’
Wat is de laatste tijd een onderwerp van contemplatie? ‘Het lot van de wereld en de impact van het afschuwelijke Amerikaanse leiderschap, zeker nu ik veel in het buitenland ben.’
Welk boek raad je aan? ‘My Friends (2024) van Hisham Matar. En Loved and Missed (2023) van Susie Boyt, over een vrouw die vervreemd is geraakt van haar dochter en voor haar kleindochter begint te zorgen. Het is prachtig geschreven, zo ontroerend.’
Wat lees je nu? ‘Ik heb gisteren het eerste deel uitgelezen van Helen Garners dagboek, Yellow Notebook: Diaries Volume I (1978–1987). Het tweede deel ligt thuis, dus ik moet nog even wachten voor ik verder kan. Nu ben ik begonnen in On the Calculation of Volume (2026) van Solvej Balle.’
Naar welke podcasts luister je? ‘Ik ben niet echt een podcast-mens, maar ik heb laatst erg genoten van Good Hang with Amy Poehler, de aflevering waarin Tina Fey te gast is. Wiser Than Me vind ik ook goed, een podcast waarin actrice en comedian Julia Louis-Dreyfus iets probeert te leren van vrouwen die ouder zijn dan zij.’
Wat is het lekkerste dat je de afgelopen dagen hebt gegeten? ‘Gnocchi met ragú van eend.’
Naar welke plek keer je steeds terug, al is het maar in gedachten? ‘Vlak voor covid was ik op Paxos. Het was mijn eerste en enige keer in Griekenland. Ik droom ervan om terug te gaan en ook andere Griekse eilanden te zien.’
Wat is iets dat je nu waardeert, maar waar je toen je jonger was niets van begreep? ‘Een goede nachtrust. Daar was ik vroeger echt niet in geïnteresseerd. Ik snapte nooit waarom mensen in films altijd moe naar bed gingen. Nu wel.’
Wat neem je jezelf steeds voor en doe je vervolgens toch niet? ‘Brieven schrijven aan vrienden en mijn kinderen. Ik zou ook graag brieven van hen willen krijgen. Ik vind corresponderen per brief zo speciaal, zo anders dan communiceren via welke moderne communicatiemethode dan ook. Toen ik in het buitenland woonde, schreef ik aan de lopende band brieven.’
Welk woord wil je op vakantie sturen? ‘O, als ik een wet zou kunnen aannemen om ‘fantoompijn’ als metafoor te verbieden! Ik haat die metafoor zo erg. Ik kan het gewoon niet geloven als ik wéér phantom limb tegenkom in een goed boek.’
Waaraan geef je meer geld uit dan je wilt toegeven? ‘Kleding, vlak voor een boektournee. Ik loop gewoon net wat vrolijker rond als ik iets nieuws draag dat ik echt mooi vind en waarin ik me comfortabel voel.’
Wat ben je aan het uitvogelen? ‘De vertelstructuur van mijn volgende roman. Ik zit nog in de researchfase. Het verhaal gaat over een specifieke tijd in de geschiedenis. Het is fictie, maar ik moet wel wat historisch onderzoek doen. Ik heb allerlei boeken besteld. Ik noteer feiten, en dan krijg ik ideeën over hoe ik die feiten fictief kan gebruiken. Deze fase voelt vrijer dan wanneer ik echt begin met schrijven. Dan raak ik toch snel opgesloten in het proces.’
Zou je je woonplaats als vakantiebestemming aanraden? ‘Het ís een vakantiebestemming. Portland, Maine ligt aan het water, en er zijn veel goede restaurants. Blijf weg, mensen!’
Laatste notitie in je telefoon? ‘Een verhaaltje dat ik heb verzonnen over vier mensen die ik gisteren in de trein van Parijs naar Londen zat te observeren. Het was een gezelschap dat je op het oog niet direct samen zou verwachten, dus ik probeerde te bedenken wat ze van elkaar waren. De man en de vrouw waren te oud om de ouders van het jonge kind te zijn, maar er was ook een jonge man bij. Was hij de broer, de vader, een neef? Als ik op boektournee ben, verdwijnt mijn verbeeldingskracht als het ware in een kast. De afgelopen dagen heb ik het gevoel dat mijn hersenen weten dat ze binnenkort weer wat frisse lucht krijgen. Mijn fantasie komt weer tot leven.’
1963 Geboren in Manchester, Massachusetts, Verenigde Staten. Ze studeerde Engelse literatuur (University of North Carolina) en creative writing (Syracuse University) en gaf les in Engels en creatief schrijven op scholen in binnen- en buitenland.
1999 Debuutroman The Pleasing Hour.
2005 The English Teacher.
2010 Father of the Rain.
2014 Euphoria.
2020 Writers & Lovers.
2021 Five Tuesdays in Winter (korte verhalen).
2025 Heart the Lover.
2026 Nederlandse vertaling Hart de minnaar (Meulenhoff), shortlist Women’s Prize for Fiction.
Lily King woont met haar man in Maine, Portland. Ze heeft twee kinderen.
De Zomergids is een rubriek in Volkskrant Magazine waarin een bekend persoon (op velerlei terreinen) uit binnen- of buitenland met ons aan lichte contemplatie doet. Wilt u alle verhalen, columns en rubrieken uit het nieuwste nummer lezen? Dat kan hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant