Kinderen die zomervakantie hebben, vormen voor veel werkende ouders een uitdaging. Langere dagen op de buitenschoolse opvang kosten geld en niet elk kind is daar enthousiast over. "Het is een logisch gevolg dat moeders minder werken."
De helft van de ouders wil de zorg voor kinderen gelijk verdelen, maar slechts een minderheid slaagt daarin. "Er wordt vaker aan moeders getrokken dan aan vaders, waardoor het logisch is dat ze minder werken", zegt econoom Max van Lent. Ook de zomervakantie bevestigt voor veel gezinnen dat een deeltijdbaan voor moeders de beste optie is.
De vrije dagen van schoolgaande kinderen sluiten vaak niet aan op de agenda's van hun ouders. Daardoor moeten zij minder werken, familie om hulp vragen of vaker gebruikmaken van de buitenschoolse opvang (bso). "Het is logisch dat kinderen wekenlang vrij zijn", zegt Van Lent. "Maar het is een politieke keuze dat dit allemaal door ouders moet worden opgevangen. De overheid zou er ook voor kunnen kiezen om kinderen in de zomer een aantal weken opvang aan te bieden."
Nu betalen ouders zelf voor de extra kosten van de bso als zij ervoor kiezen om hun kind langere dagen weg te brengen. Een ander nadeel is het schuldgevoel dat veel ouders ervaren, vooral als een kind met zichtbare tegenzin naar de bso gaat.
In Nederland gaan kinderen gemiddeld twee dagen per week naar de bso. Dat is veel minder dan in bijvoorbeeld Duitsland en Scandinavische landen, waar opvang op vijf dagen per week de norm is. "Als kinderen hele dagen op school of de opvang zitten, is het voor beide ouders veel gemakkelijker om meer uren te werken", zegt Van Lent.
De Nederlandse regering vindt dat gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen moet "doorsijpelen" naar "de informele taken die nu heel vaak op het bordje van vrouwen liggen", zegt een woordvoerder namens het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Daarom zijn bijvoorbeeld de verlofregelingen onlangs uitgebreid, zodat vaders meer tijd met hun kinderen kunnen doorbrengen. "In Spanje werd rondom sportwedstrijden overigens meer verlof opgenomen door vaders", zegt Van Lent.
Volgens de econoom is het tijd voor meer beleid dat zich op vaders richt, zodat zij meer kunnen zorgen en minder gaan werken. "We moeten vrouwen niet pushen om meer te gaan werken zolang ze voor verreweg de meeste taken thuis verantwoordelijk zijn", zegt Van Lent. "De rek is er al heel lang uit."
Vrouwen zijn in de afgelopen decennia steeds meer uren betaald gaan werken, maar nog steeds minder dan in veel EU-landen, blijkt uit data van statistiekbureau CBS. Voor Europese begrippen telt Nederland veel werkende vrouwen, maar zij werken gemiddeld wel de minste uren per week.
De school kan eraan bijdragen dat vaders vaker in actie komen. "De vraag aan ouders om te helpen met schoolreisjes of voorlezen is niet helemaal open", zegt Van Lent. Zo vallen vaak termen als 'luizenmoeders' of 'voorleesmoeders'. Het zou volgens de econoom ook helpen als er overdag minder taken voor ouders zijn.
"Vrouwen weten wat van hen wordt verwacht en willen het ook doen, maar het is wel veel", zegt psycholoog Tanja Hentschel. Bovendien is het lastig voor mannen om zich ertussen te wringen.. "Scholen kunnen misschien eens actiever zeggen dat de papa's aan de beurt zijn om een feest te organiseren of eens catering in te schakelen."
Op gezinsniveau ziet Hentschel ook oplossingen om vaders te activeren, bijvoorbeeld in een vakantieperiode. "Met bijvoorbeeld een Excel-bestand kunnen stellen inzichtelijk krijgen hoeveel uren ze bezig zijn met allerlei taken. Dan raken mannen eerder gemotiveerd om iets te veranderen." Ook voor vrouwen heeft Hentschel een advies: loslaten. "Ze moeten accepteren dat hun partner iets op zijn eigen manier doet."
De regering werkt ondertussen aan een overgangspad naar 2029, waarin de kinderopvangtoeslag wordt afgeschaft. Ouders betalen dan nog wel een bijdrage aan de bso, maar dat bedrag is voor de meesten lager en voorspelbaarder dan nu. Experts twijfelen of goedkopere opvang moeders stimuleert om meer uren te werken, maar het kan wel helpen om een vakantie te overbruggen.
De woordvoerder van het kabinet heeft nog wel wat suggesties om meer gelijkwaardigheid na te streven. "Spreek je uit als op de school van je kinderen eerst de moeders worden gebeld als een kind ziek is. Meld je als vader aan als er luizenpluizers worden gezocht." Het kabinet gaat niet zo ver dat luizenpluizen onder schooltijd moet worden afgeschaft, zoals in Duitsland. Daar controleren ouders hun kinderen thuis, nadat iedereen de hele dag heeft gewerkt of op de opvang is geweest.
In Nederland heersen hardnekkige normen rondom vrouwen en het moederschap. "We denken dat vrouwen beter kunnen zorgen, omdat we hen zo lang in die rol hebben gezien", zegt Hentschel. "Om die cultuur te veranderen, moet het systeem eerst veranderen", zegt Van Lent.
Kinderen die nu meer door vaders worden verzorgd, maken later bijvoorbeeld minder stereotiepe beroepskeuzes. Zo zijn de gevolgen van de huidige verlofregelingen pas na een halve of zelfs een hele generatie zichtbaar.
Source: Nu.nl economisch