Senator Lindsey Graham, een van de meest uitgesproken steunpilaren van het beleid van Donald Trump, is zaterdag plotseling overleden. Hij stierf aan een ‘korte en plotselinge’ ziekte, was het enige wat zijn kantoor erover wilde zeggen.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Met Graham verliest Trump een formidabele loyale medestander die als voorzitter van de begrotingscommissie van de Senaat belangrijk is geweest bij het verwezenlijken van Trumps binnenlandse beleid. Als hoofd van de juridische commissie bestendigde hij Trumps vingerafdruk op de rechterlijke macht door mee te werken aan de benoeming van meer dan tweehonderd door Trump geselecteerde federale rechters.
Hij verdedigde Trump in 2019 tegen een afzettingsprocedure en hielp mee Trump in 2024 een tweede ambtstermijn te bezorgen. Lindsey Graham was een onverzettelijk verdediger van het inzetten van Amerikaanse militaire macht in het buitenland. Graham bleef bovendien Israël door dik en dun steunen, ook toen de kritiek op dat land bleef groeien, en hij was een van de meest uitgesproken voorstanders van Trumps oorlog tegen Iran.
Tegelijkertijd kon hij met Trump van mening verschillen over de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021, en was hij voorstander van vergaande hulp aan Oekraïne, zelfs toen Trump zijn oren liever leek te laten hangen naar de Russische leider Vladimir Poetin.
Graham zat van 1994 tot 2003 voor South Carolina in het Huis van Afgevaardigden. In 2002 werd hij gekozen als vertegenwoordiger van zijn staat in de Senaat. Hij was 22 jaar senator, en zou daar na de verkiezingen in november waarschijnlijk een vijfde periode aan hebben toegevoegd als hij zaterdag niet plotseling zou zijn overleden.
Lindsey Graham haalde de media soms om de meest controversiële redenen. In 2022 lanceerde hij een wet die elke abortus verbood van een foetus ouder dan 15 weken. Graham diende het wetsvoorstel in nadat het Amerikaanse Hooggerechtshof het beroemde Roe vs. Wade-arrest uit 1973 had verworpen. In die wet was juist het constitutionele recht van elke vrouw op abortus vastgelegd.
Een andere controversiële kwestie was de benoeming van Amy Coney Barrett tot rechter van het Amerikaanse Hooggerechtshof. Barrett, speciaal geselecteerd door Donald Trump, werd in 2020 acht dagen voor de volgende presidentsverkiezingen benoemd. Trump zou in die verkiezingen verslagen worden door de Democraat Joe Biden. Lindsey Graham had in 2016 nog tegen een rechtersbenoeming door toenmalig Democratisch president Barack Obama gestemd ‘omdat er in datzelfde jaar presidentsverkiezingen waren’.
Zijn soms aartsconservatieve standpunten waren niet altijd vanzelfsprekend. In 2016 gold hij nog als een felle criticus van Trump, en werd hij gezien als een Republikeinse senator met wie moeilijk compromissen gesloten konden worden. Hij stemde niet altijd mee met de Republikeinen, en was bijvoorbeeld een voorstander van legalisering van ongedocumenteerde immigranten. Graham probeerde zelfs presidentskandidaat te worden, en nam het daarbij in de Republikeinse Partij op tegen Donald Trump, wat hem op beledigingen en beschimpingen kwam te staan.
Toen Trump in 2016 daadwerkelijk tot president werd gekozen, draaide Graham als een blad aan de boom en werd hij van een Trump-hater een van de meest fervente en invloedrijke loyalisten van de president. Hij wist Trump te bespelen en fluisterde hem bijvoorbeeld in dat hij Iran moest aanvallen. The Wall Street Journal meldde dat de pro-Israëlische Graham daarvoor maandenlang druk uitoefende op Trump.
De senator maakte er geen geheim van dat hij zich liet informeren door Israël. Tegen The Wall Street Journal zei hij dat ‘Israëlische functionarissen’ hem dingen vertelden die ‘onze eigen regering mij niet vertelt’. Hij bracht bezoeken aan Israël en adviseerde de Israëlische premier Benjamin Netanyahu hoe deze Donald Trump moest aanpakken. Hij toonde zich uiteindelijk net als Trump gefrustreerd toen niemand in de Golf militair steun verleende aan de VS in zijn oorlog.
Heel anders was Grahams houding als het ging om de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021. Graham zei destijds ronduit dat Trump zijn aanhangers had opgehitst. Toenmalig politiefunctionaris Michael Falcone getuigde voor de Senaat dat Graham tegen hem ook had gezegd dat alle aanvallers van 6 januari een kogel in hun hoofd hadden moeten hebben.
Oekraïne was een ander onderwerp waarop hij Trump tegenover zich vond. Vrijdag was hij nog in Kyiv met een aantal andere Democratische en Republikeinse senatoren. Hij sprak daar met president Volodymyr Zelensky over een nieuwe sanctiewet die zo was geformuleerd dat ook het Witte Huis ermee zou kunnen leven.
Graham was ervan overtuigd dat ze in Kyiv een formulering hadden gevonden die Vladimir Poetin niet zou vernederen en de steun zou krijgen van president Trump. Die wet ging er komen, zei hij vrijdag tegen journalisten in Kyiv: ‘Ik ben nog nooit zo optimistisch geweest als vandaag. Ik denk dat we de formule hebben om de oorlog te beëindigen, en Oekraïne dodelijker te maken.’
Hij keerde terug naar Washington, waar hij zondag zou optreden in het NBC-televisieprogramma Meet The Press. Maandag zou hij in Washington overleg hebben over de volgens hem veelbelovende sanctiewet tegen Rusland. Zover is het niet meer gekomen. Wat precies de ‘plotselinge en kortstondige ziekte’ is geweest die hem velde, is niet bekendgemaakt. NBC News meldde alleen dat zaterdagavond een ambulance met spoed naar Grahams huis in Washington was geroepen vanwege een ‘hartstilstand’.
De eerste reactie van Donald Trump op Grahams dood was summier: ‘Senator Lindsey Graham, een van de grootste mensen en senatoren die ik heb gekend, is dood!’ De president voegde daar nog aan toe: ‘Hij was altijd aan het werk, en hij was een ware Amerikaanse patriot. Lindsey zal zeer worden gemist!!!’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant