Een lange hete zomer (zoek de schaduw op) biedt de ideale gelegenheid om wat bij te kijken. Een filmgedicht over een boom, bijvoorbeeld, of een duivels slimme horrorfilm. Dit zijn de beste films – tot nog toe – van 2026.
De Franse filosoof Jacques Derrida bedacht ooit het concept ‘hauntologie’, verwijzend naar de spookachtige grip van het verleden op het heden. De term werd ook de naam van een elektronisch muziekgenre dat gebruikmaakt van roestige samples en krakerig geruis.
Sound of Falling is het filmische equivalent van dit alles: een meer dan honderd jaar omspannend, even zwaarmoedig als hallucinant epos waarin de tijd volkomen poreus blijkt. Cineast Mascha Schilinski situeerde haar tweede, in Cannes met de juryprijs bekroonde speelfilm in een Duitse hoeve waar allerlei gebeurtenissen nagalmen. Beelden, geluiden, trauma’s, huiverend tussen vier generaties vrouwen. Schilinski: ‘Net als mijn personages voel ik soms een diep verlangen om in een wereld te leven zónder dat er iets aan vooraf is gegaan.’ KT
In On Body and Soul (2017) laat de Hongaarse cineast Ildikó Enyedi het personeel én de koeien in een slachthuis kijken naar de middagzon: kortstondig zijn mens en dier gelijkwaardig, delend in hetzelfde moment.
Enyedi’s Silent Friend heeft een nog transcendentalere opzet. De vriend uit de titel is een eeuwenoude ginkgo biloba op een Duitse universiteitscampus. Wandelend tussen drie tijdsniveaus en verhalen – de jaarringen van de film – toont Enyedi hoe de (vrouwelijke) ginkgo verpozing en inzicht biedt aan de hoofdpersonages, onder wie een door Tony Leung gespeelde neurobioloog.
De boom blijkt de vierde protagonist: in dit zachtaardige, zintuiglijke filmgedicht deel je ook in háár perspectief en gevoelsleven. ‘Wie de door Enyedi aangereikte sleutel weet te vinden, wacht weldadige berusting’, concludeerde Berend Jan Bockting in zijn recensie. KT
Vrijwel zonder een gesproken woord bouwen mensen een toren van speakers in de woestijn. Een muur van geluid rijst op tussen de massieve rotswanden. Een diep dreunen dat in je lijf resoneert. In de dansende massa zoekt een vader zijn dochter. Een zoektocht die hem, geholpen door een stel ravers, steeds dieper de woestijn in leidt, steeds verder de abstractie in.
Het aanvankelijk nog concrete verlies wordt steeds meer een metafysisch dolen, in een wereld die toch al geen houvast meer biedt. ‘Laxe slaagt erin de loskomende krachten te verbeelden bij iemand die alles is kwijtgeraakt’, aldus de recensie eerder dit jaar. Krachten die de aarde en de mensen omwoelen. Sîrat is radicale cinema die je haren overeind zet. EvD
Mee met een Oekraïens peloton soldaten, dwars door het niemandsgebied. Een kilometerslange smalle berm vol schuttersputjes, bomkraters en halfverkoolde bosschages. Vlak boven de hoofden zoemen de ‘zelfmoorddrones’, op steenworp afstand liggen de ingegraven Russen.
Regisseur Mstyslav Tsjernov won eerder al een Oscar voor zijn documentaire 20 Days in Mariupol, waarvoor hij en zijn cameraman de Russische raketaanval op een kraamkliniek vastlegden. Hier gebruikten ze ook materiaal van bodycams, die van elke soldaat een cameraman maken. Het markeert een revolutie in de oorlogsdocumentaire. Dichterbij kun je niet komen.
Dat kan al vlug sensationeel worden, maar 2000 Meters to Andriivka geeft de Oekraïense soldaten ook een gezicht, zonder valse heroïek. Gewone mannen zien we, soms al op leeftijd. Vrijwilligers, die de wapens opnamen omdat ze niet anders konden. BB
In een wereld waarin dromen niet is toegestaan, volgt Bi Gans ambitieuze film een zogeheten ‘fantasmer’, die stiekem toch droomt. In vijf segmenten, met elk een eigen (film)stijl, buitelt Resurrection door de filmgeschiedenis en het China van de 20ste eeuw. Van de opiumcrisis naar de Culturele Revolutie en de drempel van het nieuwe millennium. Van stille film naar film noir en neorealisme.
Meer dan specifieke historische gebeurtenissen raakt de film het heersende sentiment van die periodes. De chaos, de verwarring of het optimisme. Resurrection is een film die bijna uit zijn voegen barst van de visuele symboliek en metaforen. En bovenal een prachtige ode aan film als een vorm van dromen. EvD
Wie het Instagram-account volgt van Kleber Mendonça Filho, ziet een gelukkig man. De Braziliaanse regisseur reisde het afgelopen jaar stad en land af met zijn film The Secret Agent. Hij toerde langs uitverkochte zalen in Brazilië, bezocht talloze filmfestivals (hoogtepunt: prijzen voor beste regie en beste acteur in Cannes) en ging naar de Oscars, waar de film maar liefst vier keer genomineerd was. En nog steeds is het feestje niet voorbij.
Het is een volledig verdiende triomftocht voor een film die op vele manieren indruk maakt: als spannende politieke thriller over staatsgeweld in dictatoriaal Brazilië, als liefdesverklaring aan de cinema van een regisseur die alle facetten van zijn vak beheerst en als podium voor de veelzijdigheid van acteur Wagner Moura, charismatischer dan ooit. PK
Na een lange, voortreffelijke carrière in de papiersector wordt Man-su plotseling ontslagen. Het wakkert een onvermoede woede aan, die verder opvlamt wanneer het vinden van een nieuwe baan maar niet wil slagen. In de hel die solliciteren heet, ziet Man-su nog maar één uitweg: de concurrentie uit de weg ruimen.
No Other Choice is een virtuoze komische thriller die steeds gekkere afslagen neemt. Regisseur Park Chan-wook, die in films als The Handmaiden en Decision to Leave een stuk zwaarder op de hand was, stond zichzelf een luchthartig en absurdistisch tussendoortje toe. Toch weet de film ook te ontroeren en zit er zelfs een serieuze boodschap in verstopt, over een systeem dat mensen verpulvert om winst te maximaliseren. De prachtige slotscène hakt erin. PK
Even leek het erop dat Kristoffer Borgli (Dream Scenario) zo’n typische film-met-plottwist had gemaakt, zo nadrukkelijk werd in het publiciteitscircus vooraf verzwegen wélk geruchtmakend geheim het personage van Zendaya tijdens het proefdiner voor haar huwelijk onthult. The Drama bleek gelukkig veel meer te bieden.
Wat doet het met je huwelijksplannen als je beeld van je geliefde plotsklaps drastisch verandert? In zijn eigentijdse variant op de ontregelende onthullingsklassieker Festen prikt Borgli waar het pijn doet. Bekend voor volgers van de Noorse meestersatiricus is zijn scherpe uiteenzetting van het grote sociale ongemak van generatie Z, gevat in angsten, obsessies en veroordelingsdrang. Nieuw is zijn ambitie om, via zijn blik als buitenstaander, een van de grote maatschappelijke weeffouten in de Verenigde Staten in de meurende muil te kijken. BJB
Met zijn kenmerkende schwung, oog voor de zelfkant van het grotestadsleven en fijnbesnaard gevoel voor rode vlekken opwekkende niveaus van bioscoopzaalstress, verfilmde Josh Safdie (Good Time, Uncut Gems) in zijn eerste soloproject zonder broer Benny zijn eigen versie van de American dream: van schoenverkoper naar pingpongsuperster. Timothée Chalamet speelt de op Marty Reisman (1930-2012) gebaseerde Amerikaanse tafeltennisheld, zonder dat Marty Supreme ook maar een moment de contouren van een sportfilm vertoont.
Juist de vele zijpaden die de film inslaat zeggen hier zo veel over die Amerikaanse fascinatie met winnaars en verliezers. Op gepaste afstand van het sportgedoe verbeeldt Safdie de heruitvinding van de Joodse identiteit in de jaren na de Tweede Wereldoorlog, de smoezeligste uithoeken van ’s lands verkoopcultuur en, wonderlijk genoeg volkomen gepast, zelfs vampirisme. BJB
In de lijst van films die vorig jaar in Cannes in première gingen viel Pillion uiteraard op. Schuchtere parkeerwacht valt voor mysterieuze motorrijder, die hem zijn laarzen laat likken. Wil je zien, natuurlijk.
Maar de film van regisseur Harry Lighton overstijgt de gimmick. In zijn oprechte sadomasochistische liefdessprookje speelt hij vrolijk met de wetten van de romantische komedie en zoekt hij naar humor zonder de personages belachelijk te maken. Ontroerend en romantisch is het óók.
Fascinerend stel om naar te kijken bovendien, blonde vikinggod Alexander Skarsgård en de muizige Harry Melling. Vol overgave gooien ze zich in de seksscènes die zowel expliciet als verrassend rommelig zijn. Ook tijdens een orgie, als vier paar bleke billen wachten op penetratie, oogt Pillion nog zoet, aldus de recensie. FS
De Canadees-Hongaarse regisseur Sophy Romvari debuteert onvergetelijk met haar (semi?-)fictiefilm waarin ze haar eigen kindertijd probeert te reconstrueren. In Blue Heron legt het ontregelende gedrag van Sasha’s broer Jeremy (Edik Beddoes, fenomenaal) een schaduw over een hete zomer. Achteraf blijkt het een keerpunt: het moment dat de desintegratie van het gezin onvermijdelijk wordt, zonder dat iemand dat gewild heeft. Had het anders gekund, is de hartverscheurende vraag die onder Romvari’s onderzoek ligt.
Ze maakt daarbij gedurfde keuzes en toont visueel hoe onmogelijk reconstructies zijn – herinneringen zijn onbetrouwbaar en gekleurd door kennis van later. Geen oogpunt is neutraal. Een caleidoscopische ontdekkingstocht die telkens tussen de vingers glipt zodra je er grip op denkt te krijgen. FS
Een van de grootste successen van dit filmjaar is een horrorfilm die voor 750.000 dollar werd gemaakt en inmiddels al ruim 400 miljoen dollar opleverde.
Nu staat financieel succes niet altijd gelijk aan kwaliteit, maar Obsession bleek óók een duivels slimme horrorfilm. De sukkelige Bear (Michael Johnston) durft niet toe te geven dat hij verliefd is op beste vriendin Nikki (Inde Navarrette), en doet daarom iets radicaals: hij breekt een wensstokje en wenst dat Nikki ‘smoorverliefd’ op hem wordt.
Dat loopt natuurlijk gruwelijk uit de klauwen, waarbij regisseur Curry Barker in zijn eerste volwaardige speelfilm een perfecte balans vindt tussen geestig, verontrustend en doodeng. Het onvergetelijkst is Navarrette, in een doorbraakrol die wat ons betreft direct een plaatsje verdient in de horrorcanon. AM
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant