AI-actrice Tilly Norwood is mogelijk te zien in een echte speelfilm. Het is een nieuw voorbeeld van een fictief personage dat grote bekendheid krijgt. Het al strikte schoonheidsideaal wordt daarmee nog hardnekkiger, ook als duidelijk is dat het nep is.
De door de Nederlandse Eline van der Velden ontwikkelde AI-actrice zou voorkomen in de film Misaligned. Het is niet bekend wanneer die uitkomt. Critici vragen zich af of de film er wel echt komt. Het vermoeden bestaat dat het een publiciteitsstunt is.
Hoe dan ook past het in de realiteit dat er steeds meer soortgelijke AI-personages online opduiken. Denk bijvoorbeeld aan AI-influencers op Instagram, zoals Miquela, en presentatrice Jess van de Kids Top 20. Hoewel de makers van het programma niet hebben bevestigd dat het om AI gaat, lijkt het daar wel sterk op.
AI-actrice Tilly representeert, net als veel andere AI-personages, het huidige schoonheidsideaal. Dat zegt Anne-Mette Hermans, die als assistent-professor op Tilburg University onderzoek doet naar de relatie tussen socialemediagebruik, lichaamsbeeld en cosmetische ingrepen. "Ze geeft een heel gelimiteerd beeld: wit, dun en lang bruin haar", zegt ze tegen NU.nl. "Dat versterkt dat ideaalbeeld alleen maar."
Maar AI-beelden hoeven niet perfect te zijn, legt expert en gedragspsycholoog Sanne Cornelissen uit. Makers kunnen er bijvoorbeeld voor kiezen om een personage poriën en een scheve glimlach te geven. En dat gebeurt soms ook om een personage realistischer te laten lijken. "Maar de imperfecties zijn dan zorgvuldig gekozen: sproetjes wel, acne niet."
Op papier kunnen makers dus allerlei verschillende soorten gezichten en lichamen creëren, maar in de praktijk komt het vooral neer op hetzelfde type: jong, dun en een perfect gezicht met grote ogen. Tegelijkertijd vergelijken mensen zichzelf automatisch met anderen, ook online. "Voor je koffie op is, heb je al tientallen perfecte gezichten voorbij zien komen bij het scrollen", zegt Cornelissen.
Schoonheidsidealen zijn van alle tijden, vertelt emeritus hoogleraar Psychologie Liesbeth Woertman. "Maar nu komen we op het punt dat afbeeldingen van vrouwen helemaal gemaakt zijn. Er zit niets echts meer in. Al het leven is eruit." En zo vergelijken mensen zich dus de hele dag met anderen die niet echt bestaan, vult Cornelissen aan.
Het is erg onwaarschijnlijk dat een 'gewone vrouw' nog in de buurt kan komen van dit soort AI-gegenereerde beelden. En daar zit volgens Woertman de pijn. "Er wordt de suggestie gewekt dat we wel perfect kunnen zijn. En volgens de schoonheidsindustrie zelfs leeftijdsloos, als we maar de juiste producten gebruiken of op tijd plastische chirurgie ondergaan."
Het concept van schoonheid is veranderd in een vorm van perfectie. "Het heeft eigenlijk niets meer met schoonheid te maken, maar met maakbaarheid. Alleen dingen die je maakt, kunnen perfect zijn. Levende wezens zijn dat niet", zegt Woertman.
Dit fenomeen is al in gang gezet voordat AI bestond, bijvoorbeeld in de mode-industrie. "Het maakt niet uit wie een model als mens is, als ze maar goed overkomt op beeld", vertelt Woertman. Mensen worden zo gereduceerd tot een "ding".
Zorgwekkend is dat jongeren opgroeien in een wereld die verweven is met nepbeelden en perfectie. Woertman denkt dat jonge mensen straks het verschil niet meer kunnen zien tussen echt en nep. "En hoe leg je dat dan nog uit, wanneer ze zelf niet in een wereld hebben geleefd zonder al die technologie?"
Op dit moment ogen veel personages nog niet menselijk genoeg. Mensen voelen vaak een bepaald ongemak wanneer ze naar AI-beelden kijken. Dat wordt ook wel uncanny valley genoemd. Maar die drempel is tijdelijk.
"Bij foto's zijn we er al overheen", zegt Woertman. "Uit onderzoek blijkt dat mensen AI-gezichten niet meer van echte gezichten kunnen onderscheiden. Soms beoordelen ze een AI-gezicht zelfs als menselijker dan een echt gezicht." De kans dat iemand zichzelf vergelijkt met een nepbeeld, wordt daardoor alleen maar groter.
En zelfs al zou het duidelijk zijn dat een beeld nep is, dan blijven we onszelf ermee vergelijken. "Uit onderzoek naar bewerkte foto's weten we dat een label als 'dit beeld is bewerkt' de negatieve effecten op je zelfbeeld nauwelijks wegneemt. De eerste studies naar virtuele influencers laten hetzelfde patroon zien. Vergelijken is een reflex, het besef dat iets nep is komt pas later", zegt Cornelissen.
De experts zien alle drie dat er online tegenbewegingen ontstaan. Zo protesteren acteurs in Hollywood tegen AI-actrice Tilly Norwood en op sociale media groeit een behoefte aan echtheid, bijvoorbeeld door foto's zonder filter.
"Hoe meer perfecte nepmensen er komen, hoe waardevoller een echt mens met poriën en slechte dagen wordt", zegt Cornelissen. "Schaarste maakt waardevol, ook dat is psychologie."
Woertman vraagt zich af of die verandering zal komen van de jongere generatie. "Zij weten niet dat het anders kan en dat kunnen we ze ook niet kwalijk nemen." Wel hoopt ze dat de verschillende generaties met elkaar in gesprek blijven. Zo moeten jongeren eraan worden herinnerd dat ze zich niet moeten vergelijken met onrealistische online beelden.
Source: Nu.nl Tech