Groningen krijgt geen kerncentrales, er is al genoeg narigheid geweest met de gaswinning, nee we maken een ‘Nij Begun’: meer schone energie, de aanlanding van windenergie in de Eemshaven, de ontwikkeling van waterstof. Dat was de afspraak van de provincie met het Rijk. Maar een poosje geleden bleek de Eemshaven toch een ideale locatie voor één grote of twee kleine kerncentrales volgens netbeheerder Tennet. Vanuit de Eemshaven zou het transport van energie zo makkelijk gaan, er liggen glasvezelkabels naar bijna overal en bovendien is de provincie net vol gezet met hoge, spierwitte, landschapsontsierende, dubbele elektriciteitsmasten.
,,Wel toevallig hè, dat die hele infrastructuur er al ligt’’, zei een dorpsgenoot toen we het over eventuele kerncentrales in de Eemshaven hadden. En de huisschilder die ik een paar dagen later sprak zei precies hetzelfde: ,,Dat is allemaal al van tevoren bedacht.’’
Hm. Ik houd niet zo van die gedachte, al is het soms moeilijk om ’m niet te hebben. Ik probeer het nuchter te bekijken: we hebben te weinig elektriciteit, de energie moet ergens vandaan komen, huishoudens zouden hier echt van profiteren. En die kolengestookte elektriciteitscentrale die in de Eemshaven staat te roken is ook niet bepaald schoon en duurzaam.
Toch zijn er een paar vervelende overwegingen. Netbeheerder Tennet, die ook die afschuwelijke masten heeft neergezet (met het verhaal dat die minder zouden detoneren in het landschap) adviseert geheel onafhankelijk om de locatie Eemshaven te kiezen. De Rijksoverheid heeft daar al een voorkeursrecht op een stuk grond gevestigd. En laat de Rijksoverheid nu de enige aandeelhouder van Tennet zijn. En laat het Amerikaanse bedrijf QTS, een kleinere broer van Google, nu al bezig zijn met de bouw van een groot datacenter in de Eemshaven, waar Google ook al een hyperscale heeft staan. Ze wilden vorig jaar niet tegen RTV Noord zeggen waar ze hun energiebehoefte vandaan zouden gaan halen. Wel zouden ze een ,,goede buur’’ zijn, schone energie gebruiken en de restwarmte van de datacenters, die veel koelwater nodig hebben, zou ten goede komen aan de verwarming van huishoudens.
Zouden er misschien al afspraken gemaakt zijn met QTS, garanties gegeven over de toekomstige levering van energie? Bijvoorbeeld van een kerncentrale? Je weet het niet. De restwarmte waarmee huishoudens geholpen zouden worden (al vanaf 2026 riep men toen de bouw begon) is nog niet op gang gekomen, al is er nu weer ,,een stap gezet’’ om ,,als het project haalbaar en financierbaar blijkt te zijn’’ vanaf 2030 enz enz.
Datacenters moeten toch ook ergens staan, probeer ik nog de redelijkheid zelve te wezen. En dat is waar. Bijvoorbeeld in Nederland: wij staan op de vierde plaats in Europa wat betreft het aantal datacenters, na de grote landen, Duitsland, Frankrijk en het VK. Bijzonder voor zo’n piepklein landje. Waar je die energieslurpers goed ziet staan en waar nooit aan iets anders dan aan geld verdienen wordt gedacht, denk ik er bitter achteraan: Nederland promoot zichzelf als energiehub. Die eeuwige ‘hardwerkende Nederlander’ waarmee zoveel geschermd wordt zal er niets op vooruitgaan, wie profiteert is een Amerikaans bedrijf.
Wel toevallig inderdaad.