Marcia Luyten is journalist en columnist van de Volkskrant.
Dit verhaal begint bij een pulsterling van een paar dagen oud, puntgaaf en al volledig behaard. Ook wij vonden verleden jaar zo’n babyhaasje, alleen had deze een wondje bij zijn neus, waar de ekster had geprobeerd hem dood te pikken. Toen hadden we zijn fluisterzachte maar evengoed ijzingwekkende angstkreten gehoord.
Omdat we niet wisten wat te doen met een pasgeboren haas en online geen handleiding vonden, legden we hem in een doek gewikkeld op mijn dochters borst – het kleine ding leek te bedaren – en belden de dierenambulance. Chloe Dalton vond in haar tuin te midden van de velden een haasje waar geen moeder meer voor kwam, alleen roofvogels. Ze trof net zo weinig informatie, maar besloot uiteindelijk het hazenjong te houden. Wat daarna gebeurde, beschrijft ze in Een haas in huis.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
In bijna alles wat mensen met dieren doen, trekken ze het dier de mensenwereld in. Dalton was vastbesloten de pulsterling wild te laten wezen – als ze hem in leven wist te houden, want daar zijn onlinebronnen het over eens: een haas laat zich niet in huis nemen. Die gaat dood.
Ze richtte huis en leven ernaar in. Maakte een bedje van hoog gras, voedde hem met poedermelk voor jonge katjes, om voorzichtig uitproberend te ontdekken wat de pulsterling nodig had. Ze beschrijft die zoektocht, heel secuur, met chirurgische precisie kijkend naar het diertje. Waarbij ze zoveel meer vindt dan kennis van een haar onbekend wezen.
Het maakt Dalton meer mens dan ze ooit was. En dan bedoel ik niet: meer mens want zo anders dan het dier. Integendeel. Het leven naast de haas, die zo wild en vrij als mogelijk opgroeit, leert ze haar meest humane zelf kennen: aandachtig, liefdevol, gericht op de ander.
Als lezer raak je net zo betoverd door dat ongekende, eigen dier, dat zich tegen alle regels in ook gaat verhouden tot zijn verzorger. Zoals ik altijd weer geraakt ben door beelden van dieren die blijk geven van emoties als empathie en elkaar te hulp schieten.
Ik moest ook denken aan The Story of the Weeping Camel, een documentaire uit 2003, waarin een moederkameel in de Gobi-woestijn na een dramatische bevalling haar kalf afwijst. De Mongoolse nomaden proberen alles om de moeder het kalf te laten drinken. Ten einde raad halen ze op dagen rijden afstand een zanger met een paardenkopviool die een kamelenritueel uitvoert. Urenlang zingt hij zijn melancholische lied. Uiteindelijk wellen tranen op in de ogen van de moederkameel. Dan is het wonder geschied. Het jong mag drinken.
Veel van de moedeloos makende nieuwsberichten op deze krantenpagina’s – het gros van mijn stukjes inbegrepen – doen verslag van de gevolgen van de exploitatie van grondstoffen en al het leven, of het nu gaat om planten, dieren of mensen. De rijkdom die ten koste van alles, tot aan de levensbron (de aarde) zelf, wordt nagejaagd, was voor natuurvolkeren al in de 16de en 17de eeuw reden de witte man te beklagen: zo bezeten door bezit was die onvrij. En voor inheemsen was niets zo essentieel als vrijheid. In hun talen bestaat voor ‘eigendom’ niet eens een woord. Zij danken de goden voor de overdaad die de aarde hun schenkt.
Vier eeuwen later domineert bezit elk ander domein. Bezit beheerst hoofden en harten. Wat dat betreft is alles anders. Behalve dan dat we bij dieren of in het bos onverminderd troost, plezier en liefde vinden, en de mooiste voorbeelden van hoe verschillende soorten symbiotisch samenleven.
Als de wereld je even te veel wordt, kun je altijd bij de aarde terecht.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant